Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Hiệp nhất với Thiên Chúa - Cảm thức tôn giáo cá nhân trong Kitô giáo (tiếp theo)

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ HIỆP NHẤT VỚI THIÊN CHÚA

2. Cảm thức tôn giáo cá nhân trong Kitô giáo (tiếp theo)

Đây là chỗ phân biệt giữa Kitô giáo với Do Thái giáo và Hồi giáo. Do Thái giáo và Hồi giáo thì chỉ có sự đối diện giữa ngã vị của mỗi một người và ngã vị của Thiên Chúa độc thần. Còn trong Kitô giáo, ngã vị của mỗi một tâm hồn tháp nhập vào ngã vị của Đức Giêsu Nazareth là ngã vị của một Ngôi Thiên Chúa, để đi vào tương quan liên Tam ngã vị ngay trong chính Thiên Chúa. Trong sự tiến về với Thiên Chúa như thế, thì tinh thần của Do Thái giáo, tinh thần của Hồi giáo khác với tinh thần của Kitô giáo. Tinh thần Kitô giáo vốn không có cái xu hướng khinh chê vật chất, không có xu hướng thoát khỏi vũ trụ như một ngục tù, không có xu hướng tị thế, mà trái lại, thường thường sau khi được kết hiệp với Thiên Chúa, thì hình như đón nhận một sứ mạng là trở về với trần gian để tiếp tục chính cái thân thế và sự nghiệp của Đức Giêsu là hiến thân cho trần gian, ẵm nhận lấy trần gian để lặn sâu vào tận đáy đau khổ và tội lỗi như hình ảnh "Chiên Thiên Chúa gánh tội trần gian", trục xuất hết đau khổ và tội lỗi để đưa nhân loại và vũ trụ trở về trong cung lòng cúa Thiên Chúa Cha chí ái...

Thường thường đời sống thần hiệp như vậy có những nét tương tự bất cứ cuộc tình duyên nào, có thăng trầm, có lạnh nhạt, có sa ngã, có phản trắc, có ăn năn hối cải, mãi cho mãi cho đến khi có thể nói là trút hơi thở cuối cùng mới thật là đi vào cuộc hôn phối. Đó dường như cũng là điểm khác biệt giữa thần hiệp Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo với các thần hiệp tự nhiên. Tức là, trong các thần hiệp tự nhiên, đỉnh cao nhất có thể tìm đạt được, còn bên Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo, hình như trong cuộc sống lữ thứ này, chỉ mới là một cuộc đính hôn nào đó của cuộc hôn phối thực thụ, (vốn) chỉ thực hiện khi con người rời khỏi cuộc sống trần gian này, để đi vào vĩnh cửu...

Vì vậy, có thể nói những kinh nghiệm tâm lý của các kinh nghiệm thần hiệp tự nhiên thường mô tả như là một cái gì "đạt đạo"; còn những kinh nghiệm đời sống thần hiệp Kitô giáo thường được mô tả như sống trong một sự chờ đợi, trong một sự trông cậy mà chủ yếu là tình thương yêu của linh hồn hiến dâng lên Thiên Chúa rồi ban phát cho anh em. Chỉ có ngày thoát khỏi trần gian này, bấy giờ mới có thể đạt tới sự phối hợp không có gì làm thay đổi, không có gì làm suy giảm và có thế nói càng ngày càng tiến sâu mãi vào cung lòng của Thiên Chúa Cha vốn vô cùng, vô tận, vô biên. Cái đó được diễn tả bằng cụm từ "hạnh phúc muôn đời", là chính sự mặt đối mặt, tiếng Pháp là "face à face" với chính Thiên Chúa, là ta biết Thiên Chúa như chính Thiên Chúa biết ta, cũng như chính Thiên Chúa tự biết Ngài; ta yêu mến Thiên Chúa như chính Thiên Chúa yêu ta, hay nói tóm lại, chính là tình yêu của Thiên Chúa tác động, yêu mến nhau ở trong ta, yêu mến ta và ta yêu mến Ba Ngôi. Nhưng điều đó chỉ hoàn toàn viên mãn khi bước vào vĩnh cửu, và chừng nào còn ở trần gian này, thì vẫn có một dạng là một "cuộc xuất hành", tức là rời khỏi chính bản thân mình để hướng về Thiên Chúa, qua Biển Đỏ, tức là qua sự chết nào đó, vượt qua cái sa mạc của trần gian đầy thử thách, đầy gian nguy, đầy cạm bẫy và có thể nói, trong một bóng tối lờ mờ nào đó, như hình ảnh mà các nhà thần hiệp thường sử dụng, là một kẻ canh thức giữa đêm khuya chờ đợi bình minh tỏa rạng.

Một điểm khác nữa là các thần hiệp Kitô giáo, tuy là kinh nghiệm của mỗi một linh hồn trong cá vị tính, ngã vị tính độc nhất vô nhị của mình, nhưng có một chức năng cộng đoàn. Sự chiêm niệm đó hầu như một phần nào là do Thiên Chúa tuyển chọn một con người có tính cách đại diện, thay thế cho một số anh em, vừa như nêu một gương mẫu, vừa như một mũi tên, vừa như một ngôi sao có một chức năng cộng đoàn tiếp tục chính thân thế sự nghiệp của chính Đức Giêsu Kitô mà chúng ta thấy cuộc đời của Ngài là một cuộc đời khá bầm dập, đầy gian nan thử thách và kết thúc bằng một cái chết vô cùng bi thảm.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.