Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Hiệp nhất với Thiên Chúa - Đức Maria (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ HIỆP NHẤT VỚI THIÊN CHÚA

4. Đức Maria (tiếp theo)

Chính do đó mà, trong tiểu sử mỗi một Kitô hữu, cũng như trong lịch sử của Giáo hội Kitô giáo, nhất là Giáo hội Công giáo, Đức Maria vẫn giữ vai trò là Mẹ của nhiệm thể Giêsu Kitô, mà đã là Mẹ thì tất nhiên là cưu mang, chăm sóc, hướng dẫn, dạy dỗ, nuôi nấng, an ủi, vỗ về, phù trợ cho từng người con riêng biệt cũng như người con duy nhất là Giáo hội. Cũng tương tự như Đức Giêsu Kitô, một mặt thì linh hồn và thân xác sống trong sự vinh hiển vĩnh cửu, nhưng một mặt vẫn đồng hành với Giáo hội, với nhân loại, với cả vũ trụ qua những thăng trầm của lịch sử, cũng như qua những chìm nổi của từng cá nhân; đôi khi được tin Mẹ hiện ra với một số linh hồn được lựa chọn để an ủi, khuyến khích, dạy bảo, khi khác thì ra những mệnh lệnh hướng dẫn Giáo hội và cả nhân loại thoát khỏi những đe dọa của tội lỗi, của chiến tranh, của hiểm họa hủy diệt, của hiểm họa hoang tàn. Vì vậy, phần lớn các Thánh đường đều mang danh hiệu của Mẹ như: Đức Mẹ La Vang, Đức Bà Sài Gòn, Đức Bà Paris, Đức Bà Chartres, v.v... Tương quan của Đức Maria đối với mỗi tín hữu đôi khi như một vị nữ hoàng, đôi khi như một bà ngoại, đôi khi như một người mẹ, đôi khi như một người chị em, đôi khi như một người bạn đồng hành; đôi khi nghiêm khắc như Mạnh mẫu, nhưng đôi khi lại dịu hiền như một nữ y tá băng bó, chữa lành vết thương thể xác cũng như tâm hồn; đôi khi như một vị nữ tướng cầm quân trong những cuộc giao tranh giữa mỗi một tâm hồn với Ác thần, hoặc là giữ toàn thể Giáo hội trước những đe dọa, uy hiếp hòng nhận chìm Giáo hội, phá hủy Giáo hội; và đôi khi hướng dẫn nhân loại trong cuộc chiến đấu chống lại sự dữ, sự đau khổ. Trong sách Khải huyền, cuốn sách cuối cùng của bộ Kinh thánh, có vẽ nên một người nữ sáng láng, mặc áo mặt trời, chân đạp mặt trăng, đầu đội triều thiên mười hai ngôi sao [Theo các nhà Chú giải học (hermeneutics): - "Áo mặt trời": được bao bọc bởi Thiên Chúa (Thiên Chúa là ánh sáng). - "Chân đạp mặt trăng": "mặt trăng", trong văn hóa Tây phương là biểu tượng cho người nữ (Tiếng Latinh phân biệt mặt trăng "Luna"giống cái; mặt trời "Sol" giống đực. Tiếng Pháp cũng có phân biệt tương tự: mặt trăng "la Lune", giống cái; mặt trời "le Soleil", giống đực). Như vậy "Chân đạp mặt trăng" có ý nghĩa của một sự vượt qua, sự đứng bên trên thân phận người nữ bình thường (vốn mắc tội Tổ Tông)... - "Đầu đội triều thiên 12 sao": Đức Mẹ được tôn vinh bởi Giáo hội ("đội triều thiên": sự tôn vinh; "số 12" tượng trưng cho Giáo hội)], tiến lên uy hùng như một đạo binh, đó là ám chỉ về Đức Maria, Nữ Vương của trời đất; nhưng đôi khi Đức Maria lại được hình dung như là khuôn mẫu một người mẹ xót xa, đau đớn khóc lóc, ẵm lấy xác của con mình vừa được hạ xuống từ thập giá, và chính Mẹ cũng tự xưng mình chẳng qua chỉ là một nữ tì của Thiên Chúa.

Mẹ, như một thôn nữ, như một nữ đồng trinh đầy hương đầy sắc, cho nên dung mạo của Mẹ được các thi hào, các nghệ sĩ vẽ lên bằng những nét vô cùng phong phú, vô cùng đa dạng mà chúng ta được chiêm ngưỡng trong không biết bao nhiêu tác phẩm hội họa, từ bức họa của Leonardo da Vinci đầy bí ẩn, cho đến bức họa đầy tình mẫu tử của họa sĩ Lê Vãn Đệ; từ những bức họa đầy rạng rỡ huy hoàng mô tả vị Nữ thần Hồn Xác Lên Trời của danh họa Murillo [Bartolomé Esteban Murillo, danh họa Tây Ban Nha hậu bán thế kỷ XVII. Ông còn có bộ tranh sơn dầu trên vải; 236cm X 259cm, mô tả Đứa con hoang đàng - (khác với bức tranh nổi tiếng của Rembrandt) - từ lúc bỏ nhà ra đi rồi ãn chơi phung phí cho đến khi trở về. Ngoài bức họa nổi tiếng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, hiểu theo nghĩa được công chúng đón nhận rộng rãi nhất - có lẽ do sự dung dị của tác phẩm và sự dịu dàng, thanh thoát nơi bản thân hình ảnh Đức Mẹ Maria... Murillo cũng là họa sĩ vẽ rất nhiều tranh về chủ đề "Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội". (Nguồn: https://tgpsaigon.net/bai-viet/duc-me-honxac-len-troi-trong- hoi-hoa-38942)], cho đến bức vẽ một thôn nữ liễu yếu, đào tơ cúi đầu trước lời Truyền tin của sứ thần Gabriel, của danh họa Fra Angelico [Fra Angelico, OP là một tu sĩ người Dominica và là họa sĩ người Ý thời kỳ đầu Phục hưng, được Giorgio Vasari mô tả trong cuốn Đời sống nghệ sĩ của mình là có "tài năng hoàn hảo và hiếm có", ông nổi tiếng chù yếu nhờ loạt bức bích họa mà ông thực hiện cho tu viện của riêng mình, San Marco, ở Florence, sau đó làm việc ở Rome và các thành phố khác. Tất cả các tác phẩm được biết đến của ông đều có chủ đề tôn giáo. Bức tranh tuyệt tác "Truyền tin" của họa sĩ Fra Angelico, được vẽ vào khoảng năm 1437, thể loại tranh tường, 230 X 297 cm,Tu viện San Marco - Florence (Ý) là một trong các tuyệt tác của thành phố Florence. Viên ngọc này của Dòng Đa Minh là tác phẩm suy ngẫm luôn được trình bày ở nơi do chính nghệ sĩ chọn. Mỗi chi tiết bức tranh là mỗi nét nhắc người xem hiểu thêm về Mẹ Maria. "Trong phông nền đơn giản tuyệt đối, không một nét nào làm cho người xem lo ra để không chú tâm đến ánh mắt và tâm hồn đang suy ngẫm vế mầu nhiệm thánh". (Nguồn: https://giaoxutanviet.com/ tim-hieu-tuyettac-truyen-tin-cua-danh-hoa-fra-angelico/)] ... Và thi sĩ Hàn Mạc Tử cũng đã dâng lên Đức Bà một câu thơ như một thần tử dâng lên một vị nữ hoàng: "Maria! Linh hồn tôi ớn lạnh!/ Run như run thần tử thấy long nhan/ Run như run hơi thở chạm tơ vàng/ Nhưng lòng vẫn thấm nhuần ơn trìu mến.” (Trong bài Thánh nữ Đồng trinh Maria).

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.