NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI
CA KHÚC 5
(Phiên bản A: chương 5)
Tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ,
Chàng đã đi qua những lùm cây này thật vội vã.
Khi lướt qua và nhìn ngắm chúng
Chỉ với một ánh dung nhan Chàng thôi
Chàng đã để lại cho tất cả được trang phục rực rỡ.
+ Minh giải
1 - Trong ca khúc này, vạn vật trả lời cho linh hồn. Như thánh Âu Tinh có nói trong sách đã dẫn [Tự Thuật I, 10, ch. 6; Những độc thoại linh hồn ngỏ với Thiên Chúa, I, ch. 31], câu trả lời này chính là lời chứng của vạn vật về sự cao cả tuyệt vời của Thiên Chúa. Vạn vật đã dùng chính vẻ đẹp của chúng để trả lời cho linh hồn khi linh hồn đưa mắt tra hỏi chúng.
Phần chủ yếu của ca khúc muốn nói lên rằng Thiên Chúa đã tạo nên mọi sự thật dễ dàng và mau chóng. Nơi chúng, Thiên Chúa đã để lại một số dấu vết cho biết Ngài là ai. Không những Ngài đã ban cho chúng được từ không mà hoá ra có, Ngài còn phú ban cho chúng vô vàn ân sủng duyên dáng và phẩm cách, làm cho chúng được xinh đẹp trong một trật tự diệu kỳ, nương tựa lẫn nhau mà không dẫm lên chân nhau. Tất cả những điều ấy được Ngài thực hiện nhờ Đức Khôn Ngoan mà đã Ngài dùng để tạo nên chúng và Đức Khôn Ngoan ấy chẳng ai khác hơn là Ngôi Lời, Con Một của Ngài.
Vì thế, linh hồn lên tiếng:
Tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ.
2 - Nghìn ơn diễm lệ mà Đấng Chí Ái tuôn tràn, vung vãi, chính là đoàn lũ thụ tạo nhiều không kể xiết. Linh hồn dùng một con số lớn, ở đây là nghìn để nói đến số lượng thụ tạo đông đúc đầy dẫy. Các ơn diễm lệ chính là biết bao vẻ duyên dáng, biết bao ơn phước Ngài đã chu cấp cho các thụ tạo. Ngài tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ chính là Ngài chất đầy cả thế giới bằng những vẻ duyên dáng ấy.
Chàng đã đi qua những lùm cây này thật vội vã.
3 - Thiên Chúa đi qua những lùm cây có nghĩa là Ngài tạo ra những yếu tố vật chất mà ở đây gọi là lùm cây. Nói rằng khi đi qua những lùm cây ấy, Thiên Chúa đã vung vãi nghìn ơn diễm lệ, là bởi vì Ngài đã trang điểm chúng bằng đủ thứ thụ tạo duyên dáng. Thêm vào đó, Ngài còn tuôn tràn cho chúng nghìn ơn diễm lệ và cho chúng năng lực góp phần vào việc sản sinh và bảo tồn tất cả những thụ tạo ấy.
Nói rằng "Chàng đã đi qua" bởi lẽ vạn vật khác nào vết chân của Thiên Chúa, qua đó ta lần ra sự cao cả, quyền năng, khôn ngoan và những phẩm tính khác của Thiên Chúa.
Linh hồn còn nói rằng bước chân Ngài thật vội vã. Sở dĩ thế là vì các thụ tạo chỉ là những công trình thứ yếu của Thiên Chúa, Ngài tạo dựng chúng trong lúc đi lướt qua. Còn những công việc lớn lao hơn được Ngài bày tỏ và lưu lại nhiều hơn chính là việc Nhập Thể của Ngôi Lời và các mầu nhiệm đức tin Kitô giáo. So với những công trình này thì mọi công việc khác được Ngài thực hiện như thể trong khi Ngài lướt qua một cách vội vã:
Khi lướt qua và nhìn ngắm chúng
Chỉ với một ánh dung nhan chàng thôi
Chàng đã để lại cho tất cả được trang phục rực rỡ.
4 - Theo lời thánh Phaolô: Con Thiên Chúa là phản ánh vẻ huy hoàng, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa (Dt 1,3). Như thế, phải biết rằng Thiên Chúa chỉ nhìn vạn vật ngang qua hình ảnh của Con Ngài mà thôi, qua hình ảnh đó, Ngài ban cho vạn vật sự hiện hữu tự nhiên, thông truyền cho vạn vật nhiều ơn phước diễm lệ và ân tứ tự nhiên khiến chúng được kiện toàn và hoàn thiện theo như những lời trong Sáng Thế Ký: Thiên Chúa thấy mọi sự Ngài làm ra quả là hết sức tốt đẹp (St 1,31). Thiên Chúa thấy vạn vật hết sức tốt đẹp có nghĩa là Ngài đã tạo dựng chúng hết sức tốt đẹp trong Ngôi Lời, Con Ngài. Chẳng những thông truyền cho vạn vật sự hiện hữu và ơn phước tự nhiên khi ngắm nhìn chúng như chúng tôi đã nói, nhưng qua hình ảnh Người Con duy nhất của Ngài, Thiên Chúa còn khoác cho vạn vật trang phục rực rỡ bằng cách thông ban cho chúng hữu thể siêu nhiên. Ngôi Lời đã thực hiện điều đó khi mặc lấy bản tính nhân loại và nâng bản tính ấy lên tới vẻ đẹp thần linh và từ đó, cũng nâng cả vạn vật lên theo, bởi lẽ qua bản tính con người, Ngài liên kết với hết mọi thụ tạo. Chính vì thế, Con Thiên Chúa đã phán: Một khi được giương cao lên khỏi mặt đất, Ta sẽ kéo mọi sự lên cùng Ta (Ga 12,32). Như thế, nhờ sự nhập thể của Ngôi Lời và nhờ sự sống lại của Ngài với thân xác hiển vinh mới mẻ, Thiên Chúa Cha đã nâng cao vạn vật lên, không những Ngài tô điểm vạn vật một phần nào đó mà có thể nói rằng Ngài đã khoác cho chúng vẻ đẹp và phẩm giá thật trọn vẹn.
- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)









