Bài đăng
CA KHÚC TÂM LINH
JHS. MAR.
[Đây là những chữ viết tắt ghi ở đầu thủ bản Jaén, ngày 3-12-1670]
Đây là tập bình giải những ca khúc bàn về sự trao đổi tình yêu giữa linh hồn và Đức Kitô Tân lang [Trong bản dịch này, từ Esposo (the Spouse) sẽ được dịch là Đức Tân Lang hay Đức Lang Quân, còn từ Amado (the Beloved) sẽ được dịch là Đấng Chí Ái và một đôi chỗ là Người Yêu Dấu (khi trích Diễm Ca)], sẽ đề cập và diễn giải một số vấn đề về việc cầu nguyện và những hiệu quả của nó. Tập này được viết theo yêu cầu của Mẹ Ana Chúa Giêsu, bề trên nữ đan viện Thánh Giuse, dòng Cát Minh Têrêxa, tại Granađa, năm 1584.
LỜI PHI LỘ
1 - Thưa Mẹ khả kính, những ca khúc dưới đây hầu như được viết ra với một thứ nhiệt tình yêu mến Thiên Chúa. Sự khôn ngoan và tình yêu của Thiên Chúa thật bao la, được sách Khôn ngoan diễn tả là vươn từ chân trời này tới chân trời kia (x. Kn 8,1), còn linh hồn, một khi đã ý thức và rung động trước sự bao la ấy, thì lời lẽ của nó một cách nào đó sẽ toát ra vẻ dồi dào và mãnh liệt ấy; cho nên, lúc này tôi không cốt ý diễn giải ngay tất cả sự bao la dào dạt mà Thần Khí đầy ắp yêu thương phong phú đã gieo vào những ca khúc này.
Sẽ thật ngây ngô nếu nghĩ rằng những diễn tả tình yêu trong nhận thức huyền giao, như nơi những ca khúc này, lại có thể dùng ngôn từ mà diễn giải cặn kẽ. Bởi lẽ, như lời thánh Phaolô nói, chính Thần Khí của Chúa nâng đỡ sự yếu hèn của ta, đang ngự trong ta, vẫn hằng dùng những tiếng rên khôn tả mà khẩn cầu cho ta những điều ta không thể nào thấu hiểu và nắm bắt được để diễn tả lại.
Bởi lẽ, hỏi ai có thể viết ra những điều Thần Khí mạc khải cho những linh hồn nồng nàn yêu mến mà nơi họ Ngài đang cư ngụ? Ai có thể dùng lời lẽ để bày tỏ những gì Ngài đang cho những linh hồn ấy cảm nhận? Và sau cùng, ai có thể diễn tả được những gì Ngài làm cho các linh hồn ấy khát khao?
Chắc chắn là không ai giải thích nổi, ngay cả những linh hồn nhận lãnh được cảm nghiệm ấy, cũng không thể giải thích nổi. Đó cũng là lý do khiến các linh hồn ấy phải dùng hình ảnh, những so sánh hoặc những cái tương tự để phô diễn những điều họ đã cảm nghiệm, và diễn đạt những cảm nghiệm tâm linh phong phú bằng những dụ ngôn bí ẩn và mầu nhiệm hơn là bằng những lý luận tách bạch rõ ràng.
Những kiểu so sánh này, nếu không được đọc với lòng đơn sơ của tinh thần yêu thương và hiểu biết có sẵn nơi chúng thì có vẻ là những điều lố lăng ngông cuồng chứ không phải là những lời hữu lý. Ta cũng có thể thấy điều đó trong sách Diễm Ca của Salômon và nơi những phần khác của Thánh kinh, trong đó, vì không thể diễn đạt ý nghĩa phong phú bằng những từ ngữ thô thiển và thông thường, Chúa Thánh Thần đã nói đến các mầu nhiệm bằng những hình ảnh và những lối so sánh lạ lùng. Cũng vì thế, các vị thánh tiến sĩ, dù có nói mấy đi nữa, vẫn không bao giờ có thể dùng ngôn từ mà diễn tả mầu nhiệm cách rạch ròi rốt ráo, bởi thật ra, mầu nhiệm không thể diễn tả được bằng ngôn từ. Như thế, những gì được nói ra thường kém xa so với những gì được chứa đựng trong đó.
2 - Những ca khúc ấy được soạn ra trong một tình yêu mến tuôn trào từ sự hiểu biết huyền giao dồi dào cho nên không thể nào minh giải cho thật chính xác, mà thật ra tôi cũng không chủ định làm thế. Tôi chỉ mong chiếu dọi lên đó một vài tia sáng chung chung, mà ấy cũng chính là điều Mẹ mong muốn. Theo tôi, tốt hơn là giải thích những lời lẽ yêu thương ấy một cách hết sức bao quát, để mỗi người sẽ tùy theo cách thức và khả năng tinh thần riêng mà có thể rút ra được lợi ích cho mình, hơn là thu hẹp chúng vào một ý nghĩa không đáp ứng được mọi khẩu vị. Thế nên, mặc dù ở đây chúng tôi có minh giải cách nào đó về các ca khúc ấy, nhưng không có lý do gì để bó buộc phải theo. Bởi lẽ không cần phải thấu hiểu cách rạch ròi về sự khôn ngoan huyền giao mà các ca khúc ấy bàn đến mới có thể nảy sinh tình yêu thương và sự cảm mến nơi linh hồn. Tựa như trường hợp đức tin: dù không hiểu thấu Thiên Chúa chúng ta vẫn yêu mến Ngài.
3 - Như thế, tôi sẽ trình bày thật vắn gọn, mặc dù vẫn phải giải thích cặn kẽ khi đề tài đòi hỏi và khi có dịp bàn đến để giải thích rõ một vài điểm liên quan đến kinh nguyện và những hiệu quả kèm theo. Các ca khúc này sẽ đề cập đến nhiều hiệu quả nhưng chúng tôi buộc chỉ bàn đến một số mà thôi.
Bỏ qua những điểm quá thông thường, tôi sẽ lưu ý một cách thật vắn tắt những điểm ngoại thường, xảy đến cho những linh hồn mà nhờ hồng ân Chúa, đã vượt qua tình trạng mới bắt đầu. Sở dĩ thế là vì hai lý do: thứ nhất là vì đã có nhiều chỉ dẫn được viết ra dành cho những người mới bắt đầu, thứ hai là vì ở đây tôi thực hiện công việc này theo yêu cầu của Mẹ khả kính, người đã được Chúa thương cho vượt qua bước khởi đầu và đã được đưa vào sâu trong cõi lòng yêu thương của Ngài.
Như thế, mặc dù ở đây một số điểm được viết ra theo lối thần học kinh viện bàn đến sự chuyện vãn nội tâm giữa linh hồn và Thiên Chúa, nhưng tôi hy vọng rằng dùng lối văn này để bàn đến lãnh vực thuần túy tinh thần vẫn không vô ích. Mặc dù Mẹ ít nghiên cứu thần học kinh viện để hiểu chân lý thần linh, nhưng Mẹ thường xuyên đào sâu thần học huyền giao, thứ thần học vốn phải nhờ tình yêu mới hiểu được, và qua đó, người ta không những nhận biết mà còn nếm cảm được các chân lý ấy.
4 - Về những điều tôi sắp trình bày trong khảo luận này, tôi ao ước phục tùng bất cứ vị nào có được sự phán đoán tốt hơn và xin hoàn toàn tùng phục phán đoán của Mẹ Hội thánh. Để được đáng tin hơn, tôi sẽ không tự mình quả quyết điều gì, cũng không dựa vào kinh nghiệm riêng hoặc kinh nghiệm của những người sống theo tâm linh mà tôi đã được biết hoặc nghe nói đến. Dầu vậy, tôi vẫn vận dụng một số các kinh nghiệm ấy, nếu chúng được củng cố và làm sáng tỏ bằng các điển cứ Thánh kinh, ít là trong những điều khó hiểu. Khi trích dẫn Thánh kinh, tôi sẽ theo cách sau đây: trước hết sẽ ghi câu văn tiếng Latinh [Trong bản dịch Việt Ngữ này, để cho giản dị, chúng tôi bỏ các câu văn Latinh, chỉ ghi theo bản dịch] rồi diễn giải để áp dụng theo chủ đề đang bàn. Khởi đầu tôi sẽ nêu ra toàn bộ các ca khúc, rồi sẽ theo thứ tự mà ghi lại từng ca khúc riêng để giải thích. Cuối cùng, tôi sẽ ghi từng câu thơ ở ngay đầu phần minh giải.
- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)
