Làm chứng

 

"Chính anh em là chứng nhân về những điều này." Lc 24, 48.

LÀM CHỨNG

Tôi không "thấy" Chúa Phục Sinh

Làm sao tôi kể chuyện mình được đây!

Lấy gì làm chứng cho Thầy?

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

25 - Nơi sự yên hàn và thinh lặng ấy của đêm đang nói đây, cũng như nơi nhận thức ấy về ánh sáng thần linh, linh hồn nhận ra sự hòa hợp và an bài diệu kỳ của đức Khôn Ngoan nơi sự đa dạng của mọi loài thụ tạo và công việc của Ngài. Toàn thể và mỗi một thụ tạo ấy đều được tặng cho một khả năng trả lời nào đó để đáp lời Thiên Chúa. Mỗi thụ tạo đều theo cách riêng mà lên tiếng về những gì là Thiên Chúa nơi bản thân chúng, đến nỗi ta như nghe được một bản hòa tấu của thứ âm nhạc siêu vời, vượt qua mọi bản hợp xướng và mọi giai điệu của trần gian. Linh hồn gọi thứ nhạc này là "nhạc thinh lặng", bởi như đã nói, đây là sự hiểu biết yên hàn và thanh tịnh, vắng bặt những tiếng nói ồn ào. Linh hồn thưởng thức được ở đây cái du dương của âm nhạc và cái thanh tịnh của thinh lặng. Như thế, linh hồn gọi Đấng Chí Ái của nó là "nhạc thinh lặng" bởi vì nơi Ngài, người ta nhận ra và thưởng thức được sự hòa điệu của thứ âm nhạc tâm linh ấy. Nhưng không chỉ có thế, Đấng Chí Ái còn là:

Niềm cô tịch réo rắt.

26 - Niềm cô tịch réo rắt này hầu như cũng chính là tiếng nhạc thinh lặng nói trên, bởi vì đối với các giác quan và quan năng tự nhiên thì tiếng nhạc ấy thinh lặng nhưng đối với các quan năng tâm linh, đó lại là sự cô tịch réo rắt. Sở dĩ thế là vì khi những quan năng này lánh vào cô tịch, vắng bặt mọi hình tướng và nhận thức tự nhiên, chúng có thể lãnh hội được nơi tâm linh cái làn điệu thiêng liêng hết sức réo rắt về sự tuyệt hảo của Thiên Chúa nơi chính Ngài cũng như nơi các thụ tạo của Ngài đúng như những gì chúng tôi nói ở trên về điều thánh Gioan đã thấy nơi tâm linh và kể lại trong sách Khải Huyền: Tiếng những nhạc công đang gảy hạc cầm (Kh 14,2). Đó là một tấu khúc tâm linh. Thánh Gioan không nói về những chiếc đàn hạc cầm vật chất, nhưng chỉ muốn nói tới một sự hiểu biết nào đó nơi những lời ca ngợi của các phúc nhân, mỗi người đều đang theo thể cách vinh hiển của mình mà liên lỉ dâng lên Thiên Chúa. Tất cả nghe như âm nhạc. Thật vậy, do mỗi vị có những ơn Chúa ban khác nhau, lời ca ngợi của mỗi vị đều khác và tất cả quyện lại thành một hợp xướng tình yêu, hệt như hợp xướng âm nhạc.

27 - Cũng tương tự như thế, trong sự khôn ngoan yên hàn ấy nơi mọi loài thụ tạo, linh hồn thấy rõ rằng mọi thụ tạo, cấp cao cũng như cấp thấp, mỗi loài đều tuỳ theo ơn nhận được từ Thiên Chúa, mà lên tiếng làm chứng về tất cả những gì là Thiên Chúa nơi bản thân chúng. Linh hồn nhìn thấy mỗi loài thụ tạo đều tán dương Thiên Chúa theo cách riêng của chúng, bởi mỗi loài đều có Thiên Chúa nơi mình tuỳ theo khả năng riêng. Và như thế, tất cả những tiếng ấy tạo thành một tiếng nhạc ngợi ca sự cao cả, khôn ngoan và thượng trí diệu kỳ của Thiên Chúa.

Đây chính là điều Chúa Thánh Thần muốn nói trong sách Khôn Ngoan:

Thần Khí của Chúa ngập tràn cõi đất

Bảo toàn mối hiệp nhất giữa muôn loài muôn vật,

Thấu hiểu hết mọi lời mọi tiếng. (Kn 1,7)

Theo chúng tôi, mọi lời mọi tiếng ở đây chính là "niềm cô tịch réo rắt" mà linh hồn nhận ra nơi lời chứng mà mọi loài thụ tạo tuyên chứng về Thiên Chúa nơi bản thân chúng. Linh hồn chỉ có thể nhận được tiếng nhạc thinh lặng này trong sự cô tịch, xa cách với mọi sự vật bên ngoài. Linh hồn gọi đây là tiếng nhạc thinh lặng và niềm cô tịch réo rắt, và bảo rằng đây chính là Đấng Chí Ái của nó. Linh hồn nói tiếp:

Bữa tối bổ dưỡng và đắm say yêu mến.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

 

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

23 - Tuy nhiên, đêm yên hàn linh hồn nói đây không phải như kiểu đêm dày mà là đêm kề sáng, lúc hừng đông. Thật vậy, sự yên hàn và thanh tịnh trong Thiên Chúa ở đây đối với linh hồn không phải là hoàn toàn tối tăm như thể đêm dày. Đây là sự yên hàn và thanh tịnh trong ánh sáng thần linh, trong sự hiểu biết mới mẻ về Thiên Chúa, nơi đó tâm linh đạt đến sự thanh tịnh hết sức dịu dàng khi được nâng lên tới ánh sáng thần linh.

Ở đây thật thích đáng khi linh hồn gọi ánh sáng thần linh là "hừng đông cựa mình thức giấc" tức là buổi ban mai. Vì tựa như ban mai chuyển mình, giã từ bóng đêm và mở ra với ánh sáng của ban ngày, tâm linh cũng thế, một khi đã yên hàn thanh tịnh trong Thiên Chúa, nó sẽ vượt lên khỏi cái tối tăm của sự hiểu biết tự nhiên để đạt tới ánh sáng ban mai của sự hiểu biết siêu nhiên về Thiên Chúa. Như đã nói, sự hiểu biết siêu nhiên này chưa phải là đã tỏ tường nhưng vẫn còn tối tăm như đêm đang chuyển sang hừng đông. Khi đêm đang chuyển sang hừng đông thì không còn hoàn toàn là đêm mà cũng chưa hoàn toàn là ngày - nhưng theo người ta thường nói - lúc đó chỉ mới là rạng sáng. Cũng vậy, cái cô tịch và yên hàn thần linh ấy chưa được ánh sáng thần linh bao bọc bằng tất cả sự rực rỡ nhưng chỉ mới được tham dự phần nào vào ánh sáng ấy mà thôi.

24 - Nơi sự yên hàn này, trí hiểu thấy mình được nâng lên tới ánh sáng thần linh một cách thật mới mẻ lạ kì vượt trên mọi sự hiểu biết tự nhiên, tựa như sau một giấc ngủ dài, ta mở mắt ra và thấy một thứ ánh sáng thật bất ngờ. Theo tôi, sự hiểu biết này đã được vua Đavít ám chỉ trong câu: Suốt năm canh tôi thức, tựa con chim sẻ lẻ bầy đậu ở mái hiên (x. Tv 101,8). Nghĩa là: Tôi đã mở đôi mắt trí hiểu của tôi và thấy mình vượt lên trên mọi sự hiểu biết tự nhiên, thấy mình đậu biệt lập trên mái nhà, xa hẳn những hiểu biết tự nhiên và vượt trên tất cả những gì thấp kém.

Ở đây linh hồn bảo rằng nó tựa con chim sẻ lẻ bầy, bởi vì nơi cách chiêm niệm này, tâm linh có được năm đặc điểm của một con chim sẻ lẻ bầy như sau:

- Thứ nhất, con chim sẻ lẻ bầy thường đậu ở chỗ cao nhất, ở đây tâm linh cũng đặt mình vào sự chiêm niệm cao vời nhất.

- Thứ hai, con chim lẻ bầy luôn quay mỏ về hướng gió, ở đây tâm linh cũng quay hướng về thần khí tình yêu tức là Thiên Chúa

- Thứ ba, con chim lẻ bầy thường ở một mình và không chịu để cho một con chim nào khác ở chung với nó. Nếu có con nào khác bay đến đậu với nó, nó liền bay đi nơi khác. Trong bậc chiêm niệm này, tâm linh cũng ở trong cô tịch, xa hẳn mọi sự vật, lột bỏ hết tất cả, không chịu để cho điều gì khác xâm chiếm nó, ngoại trừ sự cô tịch trong Thiên Chúa.

- Thứ tư, con chim sẻ lẻ bầy hót rất du dương. Lúc này tâm linh cũng hát lên du dương ngợi mừng Thiên Chúa. Thật vậy, những lời ngợi ca do tâm linh dâng lên Thiên Chúa đều đượm thắm tình yêu dịu dàng, vừa hết sức thú vị đối với linh hồn, vừa hết sức quý báu đối với Thiên Chúa.

- Thứ năm, con chim sẻ lẻ bầy chẳng hề mang một màu sắc nào nhất định. Tới đỉnh cao này, tâm linh đã hoàn thiện, chẳng những không mang tí màu sắc nào của sự nghiêng chiều theo giác quan hoặc của lòng yêu riêng mình, mà hơn nữa, cũng chẳng bận tâm gì tới những chuyện trên trời hoặc dưới đất. Nó cũng không thể mô tả kiểu mẫu và cách thức của sự hiểu biết này, bởi vì điều mà tâm linh hiểu biết được về Thiên Chúa chính là cả một vực thẳm. Tiếp đến là câu:

Nhạc thinh lặng.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Chơi vơi

 

"Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết, 

lối đi của Ngài, xin chỉ bảo con." Tv 25, 4.

CHƠI VƠI

Bước đi nay chẳng bình thường

Bởi chưng mọi lối mọi đường tan ra.

Chơi vơi trong cõi bao la.

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

18 - Nói rằng như nghe trộm được những hơi thở của tiếng thì thầm, có nghĩa là trí hiểu đã nhận được sự hiểu biết tận bản thể trần trụi như đã nói trên. Ở đây những hơi thở ám chỉ bản thể bên trong, tiếng thì thầm ám chỉ một sự thông truyền và vuốt ve âu yếm nào đó của các uy lực thần linh, từ đó, trí hiểu được thông truyền cho sự hiểu biết tận bản thể nói trên. Ở đây sự thông truyền được linh hồn gọi là tiếng thì thầm, bởi nó quá sức dịu dàng, tựa như trên kia linh hồn gọi sự thông truyền ấy là tiếng gió trìu mến, bởi nó được thông ban cho linh hồn một cách yêu thương trìu mến.

Êlipha bảo rằng ông như thể đã nghe trộm được điều ấy. Thật vậy, những thứ bị trộm là những thứ thuộc về kẻ khác. Nói theo lẽ tự nhiên, cái bí mật nói đây cũng xa lạ với con người, không thuộc về bản tính tự nhiên của con người. Êlipha đã nghe được điều mà lẽ ra ông không được phép. Cũng như thánh Phaolô (x. 2 Cr 12,4) không được phép tiết lộ điều Thiên Chúa đã mạc khải cho ngài. Vì thế một ngôn sứ khác đã lập lại điều ấy tới hai lần: Bí mật của tôi là của riêng tôi (x. Is 24,16). Ta trở lại với câu nói của Êlipha:

Nơi những thị kiến ban đêm

Giữa những cơn ác mộng

Khi một giấc ngủ mê ập xuống trên người phàm

Thì một nỗi kinh hoàng run sợ xâm chiếm con người tôi.

Câu này cho ta thấy được nỗi kinh hoàng và run sợ mà sự thông truyền trong cơn xuất thần gây ra cho linh hồn theo lẽ tự nhiên. Như chúng tôi đã nói, bản tính tự nhiên không thể chịu đựng nổi sự thông truyền của thần khí Thiên Chúa. Ở đây vị ngôn sứ muốn nói đến hiện tượng đôi khi xảy ra giữa lúc đang mê và sắp chợt tỉnh thức, hiện tượng mà người ta gọi là ác mộng. Cũng thế, chính lúc nhận thức siêu nhiên này sắp thức tỉnh khỏi sự ngu dốt, khởi đầu cho sự ngây ngất và cuộc xuất thần, người ta thường cảm thấy khiếp hãi và run sợ trước thị kiến tâm linh.

19 - Ông Êlipha còn cho biết rằng xương cốt ông rụng rời kinh hãi. Nói cách khác xương cốt ông như bị tháo khớp, bung rời ra. Đó cũng là điều ngôn sứ Đaniel đã cho ta hiểu khi ông trông thấy thiên sứ. Ông nói: Thưa Ngài, thị kiến đã làm cho tôi phải quằn quại đớn đau khiến xương cốt tôi rã rời (x. Đn 10,16).

Ông Êlipha còn nói thêm: Một thần trí lướt qua mặt tôi (nghĩa là khi sự ngất ngây khiến tôi vượt qua các giới hạn và khả năng của tôi) - khiến tôi nổi gai ốc (x. G 4,15) - Điều này ám chỉ những gì thể xác phải gánh chịu trong cơn xuất thần này như đã nói, đó là: xương thịt bị đông cứng như đã chết.

20 - Ông Êlipha đã nói tiếp:

Kìa có ai đứng đó, sừng sững trước mặt tôi,

Hình dáng trông không rõ.

Vị đang đứng trước mặt ông chính là Thiên Chúa đang tự thông truyền theo cách chúng ta vừa nói. Êlipha bảo rằng: ông không trông rõ dáng Ngài, tức là ngụ ý rằng dù sự thông truyền và thị kiến ấy rất đỗi cao vời, ông vẫn không thể biết hoặc thấy được nhan thánh và yếu tính của Thiên Chúa. Tuy nhiên, Êlipha vẫn bảo rằng có một ai đó sừng sững trước mặt ông, bởi lẽ như đã nói trên, sự hiểu biết được lời nói bí ẩn ấy rất đỗi cao vời, như thể là biết được hình ảnh và dấu vết của Thiên Chúa. Tuy nhiên, không được vì thế mà tưởng rằng ấy là đã thấy được Thiên Chúa tận yếu tính Ngài.

21 - Rồi kết luận, ông nói: Và tôi nghe thấy tiếng gì như tiếng gió nhẹ. Đó chính là tiếng gió thì thào trìu mến mà ở đây linh hồn bảo rằng ấy chính là Đấng Chí Ái của nó. Chúng ta không được nghĩ rằng những cuộc thăm viếng ấy lúc nào cũng kèm theo sự kinh hãi và giày vò về mặt tự nhiên, vì như đã nói trên: Hiện tượng ấy chỉ xảy ra với những ai bắt đầu bước vào bậc khải thị và hoàn thiện, hoặc mới bắt đầu nhận được loại thông truyền này. Còn nơi những kẻ khác, những cuộc viếng thăm ấy thường rất dịu dàng. Và bây giờ, xin tiếp tục phần minh giải.

Và là đêm yên hàn.

22 - Trong giấc ngủ tâm linh mà nó có được nơi cõi lòng Đấng Chí Ái, linh hồn chiếm lĩnh và nếm được tất cả sự yên hàn, nghỉ ngơi và thanh tịnh của đêm yên hàn. Đồng thời linh hồn cũng nhận được nơi Thiên Chúa một sự hiểu biết thần linh thẳm sâu và tối tăm. Vì thế linh hồn bảo rằng đối với nó, Đấng Chí Ái quả là “đêm yên hàn.”

Đang khi hừng đông cựa mình thức giấc

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

15 - Tiếng thì thầm thần linh mà thính giác linh hồn nghe được không chỉ là sự hiểu biết tận bản thể như đã nói trên đây, mà còn là sự vén mở những sự thật về Thần Tính và mạc khải những bí mật ẩn giấu của Thiên Chúa. Theo Thánh kinh, mỗi lần Thiên Chúa thông truyền cho người ta nghe một điều gì đó đều là nhằm tỏ bày cho trí hiểu những chân lý trần trụi, hoặc mạc khải cho nó những bí mật của Ngài. Đó là những mạc khải hoặc những thị kiến thuần tuý tâm linh, chỉ được ban thẳng cho linh hồn chứ không cần đến sự phục vụ và giúp đỡ của các giác quan; và do đó rất cao cả và chắc chắn. Điều đó được gọi là việc Thiên Chúa thông truyền qua thính giác. Khi thánh Phaolô muốn giúp ta hiểu được sự cao vời của mạc khải ngài nhận được, ngài không nói: Tôi đã thấy những lời bí nhiệm, cũng không nói: tôi đã thưởng thức những điều bí nhiệm, nhưng nói rằng: Tôi đã nghe được những lời bí nhiệm mà loài người không được phép nói ra (2Cr 12,4). Qua lời ấy, ta có thể nghĩ rằng thánh Phaolô cũng đã nhìn thấy Thiên Chúa như tổ phụ Êlia đã nhìn thấy Thiên Chúa trong ngọn gió hiu hiu.

Theo thánh Phaolô (x. Rm 10,17), có đức tin là nhờ được nghe bằng tai. Cũng vậy, điều mà ở đây ta gọi là đức tin, tức là sự hiểu biết tận bản thể, cũng đến từ thính giác tâm linh. Ngôn sứ Gióp cho ta hiểu rõ điều ấy khi ông nói với Thiên Chúa, Đấng tự mạc khải cho ông, như sau: Trước kia con chỉ được biết Chúa nhờ nghe nói, nhưng giờ đây chính mắt con đã được thấy Chúa (x. G 42,5). Như thế ta hiểu được rằng: nghe Thiên Chúa bằng thính giác của linh hồn cũng chính là trông thấy Ngài bằng con mắt của trí hiểu thụ động mà chúng ta đã nói. Do đó, ông Gióp không nói: Con đã nghe biết Chúa bằng hai tai mà chỉ nói bằng tai. Ông cũng không nói: con đã thấy Chúa bằng đôi mắt con mà chỉ nói bằng mắt, tức là bằng trí hiểu. Như thế, cái nghe của linh hồn cũng chính là cái thấy bằng trí hiểu.

16 - Đừng tưởng rằng vì linh hồn được hiểu biết thực tại tận bản thể trần trụi - như đã nói trên - mà đây đã là một sự vui hưởng vinh phúc hoàn hảo và tỏ tường giống như trên trời. Bởi vì, mặc dù được lột bỏ khỏi những điều phụ thuộc, nhưng không vì thế mà bản thể của thực tại trở nên minh bạch tỏ tường, trái lại nó vẫn tối tăm vì đây chỉ mới là chiêm niệm. Mà theo lời thánh Điônisiô, đang khi ở trần gian này, chiêm niệm chỉ là "một tia bóng tối". Do đó, chúng ta có thể nói rằng đây là một tia sáng, một hình ảnh về sự vui hưởng vinh phúc bởi lẽ nó xảy ra nơi trí hiểu là nơi sẽ diễn ra sự vui hưởng vinh phúc.

Sự hiểu biết tận bản thể mà ở đây linh hồn gọi là tiếng thì thầm chính là những đôi mắt đáng ước ao mà khi Đấng Chí Ái bày tỏ cho linh hồn, nó đã phải thốt lên: "Này Đấng Chí Ái, hãy quay mắt đi một" lúc bởi lẽ giác quan linh hồn không thể chịu đựng nổi đôi mắt ấy.

17 - Thiết tưởng ở đây nên viện dẫn một đoạn từ sách Gióp để độc giả thêm xác tín về những gì tôi đã bàn liên quan đến sự ngất ngây và cuộc đính hôn nói trên (dù làm thế chúng ta có hơi bị chậm lại chút ít). Tôi sẽ trích nguyên đoạn rồi sẽ minh giải ngắn gọn những điểm có liên quan tới đề tài của chúng ta. Sau đó, tôi sẽ tiếp tục minh giải những câu thơ của ca khúc tiếp theo.

Trong sách Gióp, Êlipha người Têman lên tiếng như thế này:

Có một lời bí ẩn đến với tôi

Và tai tôi nghe trộm được tiếng thì thầm

Sau những thị kiến ban đêm

Giữa những cơn ác mộng.

Khi một giấc ngủ mê ập xuống trên người phàm

Thì một nỗi kinh hoàng run sợ xâm chiếm con người tôi

Khiến xương cốt tôi rụng rời kinh hãi,

Một thần trí lướt qua mặt tôi làm tôi nổi gai ốc.

Kìa có ai đứng đó, sừng sững trước mặt tôi

Hình dáng trông không rõ

Và tôi nghe thấy tiếng gì như tiếng gió nhẹ.

(x. G 4,12 - 16)

Đoạn trích này gần như chứa đựng tất cả những gì chúng tôi đã và đang nói về sự ngất ngây, từ đầu ca khúc 13, với câu: Này Đấng Chí Ái, hãy quay mắt đi một lúc.

Nơi những gì Êlipha người Têman thuật lại ở đây, điều được gọi là một lời bí ẩn, ám chỉ đến điều ngày ấy Tân lang đã tỏ cho linh hồn, nhưng nó không chịu nổi sự cao cả của điều ấy nên đã thốt lên: 

Này Đấng Chí Ái, hãy quay mắt đi một lúc.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

 

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

12 - Nơi câu thơ này linh hồn đề cập đến hai thứ: tiếng gió nhẹ và tiếng thì thầm. Tiếng gió trìu mến ở đây ám chỉ quyền năng và muôn ơn diễm lệ của Đấng Chí Ái. Khi Đức Lang quân hiệp nhất với linh hồn, các nhân đức và muôn ơn diễm lệ ấy tuôn đổ vào linh hồn, tự thông truyền cho linh hồn một cách trìu mến và chạm đến tận bản thể của nó.

Còn tiếng thì thầm của cơn gió ấy ám chỉ sự hiểu biết hết sức cao vời và ngọt ngào về Thiên Chúa và những uy lực của Ngài. Sự hiểu biết ấy tuôn chảy vào trí hiểu nhờ cái vuốt ve âu yếm mà uy lực của Thiên Chúa thực hiện nơi bản thể linh hồn. Trong số những hoan lạc linh hồn vui hưởng ở đây, mối hoan lạc này cao vời hơn cả.

13 - Để hiểu rõ hơn, cần lưu ý rằng nơi làn gió nhẹ, ta cảm nhận được hai điều: Gió vuốt ve mơn trớn ta và thì thầm bên tai ta, ta gọi là tiếng gió. Cũng thế, khi Đức Lang quân truyền thông cho ta, linh hồn cảm nghiệm được hai điều: tâm tình hân hoan và sự hiểu biết. Như làn gió nhẹ chạm đến ta làm xúc giác thích thú và tiếng gió thì thào làm tai ta ưa thích, những uy lực của Đấng Chí Ái chạm đến linh hồn cũng khiến xúc giác nơi bản thể linh hồn cảm nhận và vui sướng, đồng thời khiến thính giác của linh hồn là trí hiểu được vui thích vì nhận biết những uy lực của Thiên Chúa.

Cũng nên biết khi nào thì có thể nói rằng tiếng gió trìu mến đang đến. Đó là khi làn gió ấy êm ái chạm nhẹ, làm thỏa mãn sự thèm khát của người đang mong được mát mẻ, khiến xúc giác được thích thú mãn nguyện; đồng thời, thính giác cũng được hết sức khoan khoái và hoan lạc khi nghe được âm thanh và tiếng thì thào của làn gió ấy. Sự khoan khoái và hoan lạc của thính giác còn lớn hơn nhiều so với cảm nghiệm của xúc giác khi được làn gió ấy vuốt ve mơn trớn, bởi vì cảm nhận của thính giác có tính cách tâm linh hơn, hay nói đúng ra, gần gũi với điều tâm linh hơn là cảm nhận của xúc giác. Như thế, hoan lạc do thính giác đem lại cũng có tính cách tâm linh hơn hoan lạc do xúc giác.

14 - Cũng vậy, sự vuốt ve âu yếm của Thiên Chúa khiến bản thể linh hồn thỏa mãn và vui thích hết sức, lấp đầy sự mê thích của linh hồn đang khao khát thấy mình được hiệp nhất với Thiên Chúa như thế. Linh hồn gọi những vuốt ve âu yếm ấy hay sự hiệp nhất ấy là những tiếng gió thì thào trìu mến. Vì như đã nói, những uy lực của Đấng Chí Ái được thông truyền cho linh hồn một cách trìu mến dịu dàng để rồi phát sinh cho trí hiểu tiếng thì thầm của sự hiểu biết.

Linh hồn gọi sự hiểu biết này là tiếng thì thầm bởi lẽ tựa tiếng gió thì thầm len sâu vào màng nhĩ, sự hiểu biết cao vời và tế nhị ấy cũng đi vào tận thâm sâu bản thể linh hồn một cách dịu dàng và thú vị tuyệt vời. Sự thú vị này lớn lao hơn mọi thú vị khác nhiều.

Linh hồn được thú vị hoan lạc đến thế vì được ơn hiểu biết tận bản thể [Hiểu biết tận bản thể, tức là hiểu biết rốt ráo, tận gốc, tận cốt lõi. Kinh nghiệm giúp ta thấy mọi vật đều vô thường, mau qua; đó là hiểu biết về một trong nhiều tính cách của các thụ tạo. Nhờ mạc khải và đức tin, ta nhận biết Thiên Chúa là ai, bản thân ta là ai, mọi vật khác là gì; đó là hiểu biết đúng các thực tại, hiểu biết tận bản thể (ND)] các thực tại chứ không còn bị vướng kẹt vào những cái phụ thuộc và các hình tướng. Nó được ban cho một sự hiểu biết mà các triết gia gọi là sự hiểu biết thụ động hay tiềm thể, bởi vì trí hiểu chỉ lãnh nhận sự hiểu biết ấy một cách thụ động chẳng cần nỗ lực đóng góp gì. Điều ấy đem lại niềm hoan lạc chính yếu cho linh hồn bởi lẽ, theo các thần học gia, chính nơi trí hiểu mới có được sự vui hưởng vinh phúc, nghĩa là được trông thấy Thiên Chúa. Còn về tiếng thì thầm tượng trưng cho sự hiểu biết tận bản thể nói trên, một số thần học gia liên tưởng đến trường hợp tổ phụ Êlia chúng ta. Vị ngôn sứ này đã trông thấy Thiên Chúa trong tiếng thì thầm của làn gió hiu hiu mà ngài cảm nhận trên ngọn núi, nơi cửa động của ngài (x. 1 V9: 12). Thánh kinh gọi đó là tiếng thì thầm của ngọn gió hiu hiu bởi lẽ từ sự thông truyền cao vời và tế nhị của tâm linh đã phát sinh ra sự hiểu biết nơi trí hiểu của vị ngôn sứ. Ở đây linh hồn gọi sự hiểu biết ấy là tiếng gió thì thào trìu mến là bởi vì chính từ sự âu yếm thông truyền những uy lực của Đấng Chí Ái mà đã vọt ra sự hiểu biết ấy nơi trí hiểu. Do đó mới gọi là tiếng gió thì thào trìu mến.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Good Friday: Pope Leo XIV’s Way of the Cross at the Colosseum | Via Crucis | April 3, 2026

 

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

 

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

10 - Tiếng kêu ấy, hay còn gọi là âm thanh vang ngân của những dòng sông được linh hồn đề cập ở đây, chính là sự tràn ngập dạt dào đang phủ lấp linh hồn bằng những điều tốt lành và một năng lực hết sức mạnh mẽ chiếm hữu cả linh hồn. Xem ra đây không chỉ là âm thanh của những dòng sông mà còn là tiếng rú gầm mãnh liệt của sấm sét. Tuy nhiên, tiếng này là tiếng nói tâm linh, không kéo theo những thứ âm thanh thể chất khác, không gây nặng nề và khó chịu mà chỉ mang lại sự cao cả, sức mạnh, quyền năng, hoan lạc và vinh quang. Nó giống như thứ tiếng nói và âm thanh thăm thẳm bên trong phủ lấy linh hồn bằng quyền năng và sức mạnh.

Tiếng nói và âm thanh ấy đã tác động nơi tinh thần các Tông đồ khi Chúa Thánh Thần ngự xuống trên họ như dòng thác mãnh liệt mà sách Công Vụ Tông Đồ kể lại (x. Cv 2,2). Để giúp người ta hiểu rằng đang có tiếng nói tâm linh tác động trong lòng các Tông đồ thì bên ngoài một thứ âm thanh giống như tiếng gió mạnh đã vang lên, đến nỗi mọi người đang ở trong thành Giêrusalem lúc bấy giờ đều nghe thấy. Nhờ có tiếng nói bên ngoài ấy mà người ta để ý tới tiếng nói các Tông Đồ đang nhận lãnh bên trong mà - như đã nói - đây chính là sự tràn ngập dạt dào đầy quyền năng và sức mạnh.

Cũng như trong lúc Đức Giêsu đang cầu xin Chúa Cha trước những khó khăn và âu lo mà kẻ thù gây ra thì, theo lời thánh Gioan, một tiếng nói nội tâm đến từ trời xuống an ủi Ngài về mặt nhân tính. Đang khi đó, đám đông người Do Thái lại nghe âm thanh của tiếng ấy từ bên ngoài hết sức trầm hùng và dữ dội, đến nỗi một số người bảo rằng đó là tiếng sấm, số khác bảo rằng một thiên sứ từ trời đang nói với Ngài (Ga 12,28). Có nghĩa là chính tiếng nói nghe được bên ngoài ấy biểu thị và giúp hiểu sức mạnh và quyền năng đang được ban xuống trong Đức Kitô xét theo nhân tính Ngài.

Tức là linh hồn vẫn nhận được điều đang nói với tâm linh mình.

Do đó, phải lưu ý rằng tiếng nói tâm linh thực hiện nơi linh hồn một kết quả cũng tựa như tiếng nói thể chất ghi sâu âm thanh nơi lỗ tai và sự hiểu biết nơi tinh thần vậy. Vua Đavít ám chỉ điều này qua câu: Này Ngài lên tiếng, tiếng thật uy hùng (Tv 67,34). Tiếng uy hùng ở đây chính là tiếng nói bên trong. Khi nói rằng Thiên Chúa lên tiếng và tiếng Ngài thật uy hùng, Vua Đavít ngụ ý rằng, qua tiếng nói bên ngoài, Thiên Chúa làm cho linh hồn nghe được tiếng nói bên trong của Ngài, tiếng nói đầy uy lực.

Như thế, ta phải biết rằng Thiên Chúa là tiếng nói thăm thẳm vô cùng vô tận. Khi tự thông truyền cho linh hồn theo cách thức nêu trên, Ngài sẽ tạo nên nơi linh hồn hiệu quả của tiếng nói thăm thẳm mênh mông ấy.

11 - Đó là tiếng mà thánh Gioan đã nghe và ghi lại trong sách Khải Huyền (x. Kh 14,2). Thánh nhân nói rằng tiếng mà ông nghe được từ trời giống như tiếng nước lũ, như tiếng sấm lớn nhưng để ta khỏi nghĩ rằng tiếng động dữ dội ấy khiến ta bị chói tai và nhức nhối, ông nói ngay rằng tiếng ấy rất đỗi dịu dàng tựa hồ tiếng những nhạc sĩ vừa gảy đàn vừa hát. Ngôn sứ Êzêkiel thì bảo rằng âm thanh như tiếng thác nước ấy tựa hồ thanh âm của Thiên Chúa tối cao (x. Ed 1,24). Nói cách khác, Thiên Chúa tự thông truyền cách hết sức cao vời và dịu dàng qua tiếng nói vô biên ấy, bởi như chúng tôi đã nói, đó là chính Thiên Chúa, Đấng tự thông truyền bằng cách tạo ra tiếng nói ấy nơi linh hồn. Tuy nhiên Ngài ban tiếng nói uy hùng ấy cho mỗi linh hồn tuỳ theo mức độ thích hợp với linh hồn ấy, cho nên mỗi linh hồn đều được đầy hoan lạc và vinh hiển. Thật thế Ngài đã nói với Tân nương trong sách Diễm Ca như sau: Nào, cho anh thấy mặt, nào, cho anh nghe tiếng, vì tiếng em ngọt ngào (Dc 2,14).

Và tiếp theo là câu:

Và tiếng gió thì thào trìu mến.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 14 và 15 (tiếp theo)

 

NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 14 và 15 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 13 và 14)

8 - Những hải đảo kỳ lạ giữa đại dương, tít mù khơi bên kia những chân trời góc biển, rất cách biệt và xa lạ với những thông tin của loài người. Vì thế, những vật sinh trưởng ở đó rất khác với những vật ở chỗ chúng ta. Chúng mang những phong thái và năng lực mà trước đây người ta chưa từng thấy, vì thế sẽ gây ngạc nhiên và thán phục cho người nào trông thấy chúng. Vì thế, để nói về những điều kỳ diệu lớn lao đáng thán phục và những nhận thức xa lạ với nhận thức loài người mà linh hồn trông thấy được nơi Thiên Chúa, linh hồn gọi đó là "những đảo kỳ lạ".

Một kẻ được xem là kỳ lạ là vì một trong hai điều sau đây: hoặc vì kẻ ấy ẩn mình, sống xa cách mọi người, hoặc vì hành vi và việc làm của kẻ ấy tuyệt vời và đặc biệt so với những kẻ khác. Dựa trên hai tiêu chuẩn trên, ở đây linh hồn gọi Thiên Chúa là kỳ lạ, không những vì Ngài hoàn toàn xa lạ như những hòn đảo chưa từng có ai thấy mà còn vì những đường lối, huấn thị và công việc của Ngài thật xa lạ, mới mẻ và kỳ diệu đối với nhân loại.

Vì vậy chẳng có gì lạ lùng khi Thiên Chúa được xem là kỳ lạ với những kẻ chưa từng thấy Ngài. Ngay cả đối với các thiên thần thánh thiện và những linh hồn đã diễm phúc thấy được Ngài, Thiên Chúa cũng vẫn luôn là kỳ lạ, bởi lẽ họ không thể nào thấy được Ngài trọn vẹn, cả trong hiện tại lẫn tương lai. Cả cho đến ngày chung thẩm, họ sẽ vẫn còn thấy nơi Ngài bao điều mới mẻ liên quan tới những phán quyết sâu xa, những công trình đầy xót thương và công chính của Ngài, đến nỗi lúc nào họ cũng nhìn thấy có điều mới mẻ nơi Ngài và càng lúc càng thán phục. Như thế, không chỉ loài người mà cả các thiên thần đều có thể gọi Thiên Chúa là những hải đảo kỳ lạ. Chỉ riêng Thiên Chúa là không kỳ lạ, không mới mẻ đối với chính Ngài.

Những dòng sông vang ngân.

9 - Những dòng sông thường có ba đặc tính: thứ nhất là cuốn trôi và nhận chìm tất cả những gì chúng gặp, thứ hai, chúng lấp đầy tất cả những chỗ thấp và rỗng trên đường chúng qua, thứ ba, tiếng chúng vang rền phủ lấp mọi âm thanh khác. Khi Thiên Chúa thông truyền cho linh hồn như chúng ta đang bàn, linh hồn cảm nghiệm được cách rất ngọt ngào nơi Thiên Chúa cả ba đặc tính nêu trên vì thế linh hồn nói rằng Đấng Chí Ái của nó là "những dòng sông vang ngân".

Đặc tính thứ nhất linh hồn cảm nghiệm được, đó là nó thấy mình bị dòng thác Thần Khí Thiên Chúa ập tới và cuốn theo thật mạnh mẽ đến nỗi nó cảm thấy như mọi dòng sông trên thế giới đang ập xuống trên nó, và cảm thấy mọi hành vi và xúc cảm của nó trước đây đều như đang chìm ngập vào đó. Tuy nhiên, dù thật dữ dội, sự đổ ập này không phải là một cực hình bởi lẽ, đây là những dòng sông an bình, như lời Chúa phán qua miệng ngôn sứ Isaia khi nói về việc chìm ngập này của linh hồn: Này ta tuôn đổ xuống thành đô ơn thái bình tựa dòng sông Cả (Is 66,12). Nói cách khác: Này, hãy xem Ta ngự xuống và cuốn hút linh hồn như một dòng sông an bình, một dòng thác tràn ngập vinh quang. Quả thế, sự cuốn hút mà thần linh Thiên Chúa đang thực hiện nơi linh hồn khác nào "Những dòng sông vang ngân" phủ lấp lên toàn thể linh hồn sự an bình và vinh quang.

Đặc tính thứ hai linh hồn cảm nghiệm được, đó là dòng nước thần linh ấy đang phủ lấp những chỗ thấp kém hèn hạ của nó và làm đầy những trống rỗng do lòng nó thèm khát, như lời trong Tin Mừng Luca: Chúa nâng cao mọi kẻ khiêm nhường... Kẻ đói nghèo Chúa ban của đầy dư (Lc 1,52).

Đặc tính thứ ba linh hồn cảm nghiệm được nơi những dòng sông vang ngân này của Đấng Chí Ái, đó là tiếng rền vang và tiếng nói tâm linh của chúng vượt trên mọi tiếng ầm và tiếng nói khác. Tiếng nói này át hẳn mọi tiếng nói khác và âm thanh nó vượt hẳn mọi thứ âm thanh khác của trần gian.

Để minh giải sự kiện này chúng ta phải dừng lại ở đây một lúc.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)