Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

75. Quí độc giả hẳn sẽ bảo tôi: Thế nhưng, khi linh hồn mê thích Thiên Chúa, đâu phải là mê thích Ngài cách siêu nhiên và như thế sự mê thích ấy nào có công trạng gì trước mặt Thiên Chúa?

Tôi xin thưa, quả thật khi linh hồn mê thích Thiên Chúa, không phải bất cứ lúc nào sự mê thích ấy cũng mang tính cách siêu nhiên, chỉ trừ khi Thiên Chúa trút mê thích siêu nhiên vào linh hồn và ban sức mạnh cho nó, tức là ban cho nó một mê thích rất khác xa với thứ mê thích tự nhiên. Bao lâu chưa được chính Thiên Chúa phú ban thì mê thích chẳng có công trạng là bao, thậm chí chẳng có công trạng gì cả. Vì thế, khi bạn tự sức mình mê thích Thiên Chúa thì đó chỉ là mê thích tự nhiên, và sẽ chẳng khi nào khá hơn, cho đến khi Thiên Chúa muốn uốn nắn mê thích ấy một cách siêu nhiên. Do đó, nếu bạn muốn tự mình ra sức bắt mê thích phải gắn chặt vào những sự việc tâm linh và muốn tìm được hương vị nơi chúng, thì bạn đã chỉ loay hoay với sự mê thích tự nhiên của mình tức là đã đặt lớp màn che lên mắt và như thế là đã hành động theo thú tính. Và như thế, bạn sẽ không thể hiểu mà cũng không thể đoán định được thực tại tâm linh là thực tại vượt trên mọi giác quan và mê thích tự nhiên.

Nếu bạn vẫn còn ngờ vực, thì tôi chẳng còn biết nói gì hơn. Chỉ xin bạn hãy đọc lại những điều nói trên, hy vọng rồi bạn sẽ hiểu ra. Đó là đã nói hết bản chất đích thật của vấn đề, tôi không thể bàn rộng ở đây thêm nữa.

76. Như vậy, giác quan này của linh hồn, trước kia bị tăm tối vì thiếu ánh sáng Thiên Chúa, bị mù lòa vì những mê thích và nghiêng chiều của nó, giờ đây cùng với những hố thẳm của nó, không những nó được chiếu soi rạng ngời nhờ sự hiệp nhất thần linh với Thiên Chúa, mà còn trở nên một thứ ánh sáng toả lan cùng với các hố thẳm những quan năng của nó:

Nay thật là kỳ lạ đến tuyệt diệu

Dội lại sức nóng và sự sáng

Cho Đức Tình quân của nó.

77. Thật vậy, những hố thẳm này của các quan năng thật hết sức kỳ diệu và ngập tràn một cách phi thường những ánh rực rỡ tuyệt vời của các ngọn đuốc ấy - như chúng tôi đã nói - đến nỗi trong khi nồng cháy nơi những ngọn đuốc ấy chúng dâng lên cho Thiên Chúa trong chính Thiên Chúa không những sự hiến trao bản thân mình mà còn dâng cả những ánh rực rỡ chúng nhận được với niềm quang vinh đầy yêu thương. Những quan năng ấy qui hướng về Thiên Chúa trong Thiên Chúa, trở thành những đuốc lửa hừng hực bên trong những ánh rực rỡ của những ngọn đuốc thần linh. Chúng trao hiến cho Đức Tình quân chính ánh sáng và sức nóng tình yêu mà chúng nhận lãnh. Thật vậy, ở đây, chúng nhận lãnh cách nào thì trao hiến lại cách ấy cho Đấng đã ban cho chúng với ngần ấy sự tuyệt diệu. Có thể ví với trường hợp tấm kính khi được ánh sáng mặt trời chiếu vào thì sẽ phát ra những ánh sáng rực rỡ, nhưng ở đây thực tế còn cao vượt hơn nhiều, bởi vì do chính lòng muốn của linh hồn chủ động.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

 

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

72. Vậy bao lâu linh hồn còn thích thú thứ gì khác ngoài Thiên Chúa là bấy lâu nó còn bị mù lòa. Chính mê thích làm cho cảm thức lý trí và thượng đẳng bị mù lòa. Tựa vết mờ và áng mây, mê thích len lỏi và bịt con mắt lý trí để nó chẳng còn nhìn thấy những sự vật phía trước. Như thế, một mê thích nào đó còn vướng lại nơi giác quan thì giác quan bị mù lòa không thể nhìn thấy những cao cả sang giàu và nét mỹ miều thần linh khuất sau vết mờ mê thích ấy. Đem một vật gì đó đặt trước con mắt dù vật đó nhỏ bé đến đâu cũng vẫn có thể che chắn không cho mắt thấy những đồ vật phía trước dù những đồ vật ấy to mấy đi nữa. Cũng thế, một mê thích cỏn con và một hành vi vô ích của linh hồn cũng đủ ngăn cản không cho linh hồn hưởng được mọi sự cao cả thần linh nằm ở phía sau những thú vị và mê thích mà linh hồn ước muốn.

73. Ôi! Ai có thể nói hết điều này: Một linh hồn chạy theo các mê thích làm sao có thể đoán định được những sự việc của Thiên Chúa đúng theo bản chất của chúng! Thật vậy, muốn đoán định chính xác các sự việc của Thiên Chúa, linh hồn phải hoàn toàn gạt hết mọi mê thích và vui thú ra ngoài, không dùng chúng mà đoán định. Nếu không, chắc chắn nó sẽ đi đến chỗ xem các sự việc của Thiên Chúa như không phải của Ngài và, ngược lại, sẽ xem các sự việc không phải của Thiên Chúa như là của Ngài. Bởi nếu vệt mờ và áng mây che trước con mắt của trí phán đoán thì con mắt ấy sẽ chỉ trông thấy vệt mờ, lúc thì màu này lúc thì màu nọ, theo như vệt mờ hay áng mây ấy bày ra cho nó. Bấy giờ linh hồn tưởng rằng vệt mờ ấy là Thiên Chúa, vì như tôi đã nói, linh hồn chỉ nhìn thấy vệt mờ phủ trên giác quan mà Thiên Chúa thì vuột khỏi giác quan. Như thế, mê thích và các sự vui thú khả giác cản trở không cho linh hồn nhận biết những thực tại cao vời. Tác giả sách Khôn Ngoan đã cho ta hiểu rõ điều ấy bằng những lời sau đây: Sức mê hoặc của sự ác làm lu mờ sự thiện, và dục vọng quay cuồng biến đổi tâm hồn chất phác (Kn 4,12), nghĩa là biến đổi óc phán đoán ngay lành.

74. Vì thế, những người chưa đạt tới mức độ tâm linh đủ để được thanh tẩy khỏi các mê thích và vui thú, vẫn còn mang dấu vết thú tính, thường hết sức coi trọng những điều rất xấu xa hạ cấp đối với tâm linh, vốn hết sức gần gũi với giác quan mà họ đang sống bám theo, đang khi đó họ lại xem nhẹ và coi thường những điều vốn rất quí giá cao vời đối với tâm linh và là những điều rất xa lạ với giác quan, thậm chí đôi khi họ còn coi là chuyện điên rồ, như lời thánh Phaolô: Con người sống theo tự nhiên (thú tính) thì không đón nhận những gì là của Thần Khí Thiên Chúa, vì cho đó là sự điên rồ; họ không thể biết được, bởi vì phải nhờ Thần Khí mới có thể xét đoán (1 Cr 2,14). Con người sống theo tính tự nhiên (thú tính) ở đây được hiểu là kẻ còn sống theo những mê thích và vui thú tự nhiên. Thật vậy, dù một số vui thú phát sinh từ tâm linh rồi chảy vào trong giác quan nhưng nếu người ta cứ muốn bám vào chúng với lòng mê thích tự nhiên thì chúng sẽ chỉ còn là những mê thích tự nhiên mà thôi. Đối tượng hoặc động cơ có siêu nhiên thì cũng không ăn nhằm gì nếu sự mê thích phát xuất từ bình diện thuần tự nhiên, bám rễ và nương tựa nơi cái tự nhiên, để rốt cuộc chỉ là một mê thích tự nhiên, bởi lẽ, một khi đã liên quan với một động cơ và một đối tượng tự nhiên, nó có cùng bản chất và bản tính với cái tự nhiên.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

70. Trước khi được Thiên Chúa soi dọi và chiếu tỏa, tình trạng của giác quan là thế. Để hiểu điều này cần biết rằng có hai lý do khiến thị giác không nhìn thấy được: hoặc vì nó ở trong tăm tối hoặc vì nó bị mù loà.

Thiên Chúa là ánh sáng và là đối tượng của linh hồn. Khi ánh sáng này không chiếu soi linh hồn, linh hồn phải rơi vào tăm tối mặc dù thị giác vẫn còn rất tỏ. Còn khi linh hồn phạm tội hoặc lòng chứa đầy sự mê thích một thứ gì đó ngoài Thiên Chúa, nó trở nên mù lòa. Dù cho ánh sáng của Thiên Chúa bủa vây, linh hồn đã bị mù thì vẫn không nhìn thấy. Sự tăm tối của linh hồn chính là sự ngu dốt của nó. Trước khi Thiên Chúa soi sáng cho linh hồn bằng sự biến đổi này, linh hồn vẫn nằm trong tăm tối, chẳng biết gì đến bao nhiêu ơn lành của Ngài. Tác giả sách Huấn Ca có nói rằng trước khi Đức Khôn Ngoan tỏa sáng trên ông, ông vốn ở trong tối tăm: Ngài đã chiếu sáng vào những ngu dốt của tôi (Hc 51,19. 26).

71. Hiểu theo nghĩa tâm linh, ở trong tăm tối khác với ở trong mịt mù. Ở trong mịt mù, như chúng tôi đã nói, tức là bị mù lòa trong tội lỗi. Còn ở trong tăm tối không có nghĩa là linh hồn ở trong tội lỗi. Có trường hợp linh hồn bị tăm tối về mặt tự nhiên khi không có được ánh sáng và sự hiểu biết về một số thực tại tự nhiên. Cũng có trường hợp linh hồn bị tăm tối về mặt siêu nhiên khi không có được ánh sáng và sự hiểu biết về những thực tại siêu nhiên. Ở đây linh hồn bảo rằng trước khi đạt đến sự hiệp nhất quí báu này, giác quan của nó nằm trong tăm tối cả về mặt tự nhiên lẫn về mặt siêu nhiên.

Mãi cho đến khi Thiên Chúa phán: Hãy có ánh sáng (St 1,3) sự mù mịt vẫn còn phủ đầy mặt vực những hố thẳm của giác quan linh hồn (x. St 1,2). Vực ấy càng thẳm và những hố nọ càng sâu, sự mù mịt càng sâu càng thẳm trước thực tại tâm linh khi mà Thiên Chúa - ánh sáng của giác quan linh hồn - chưa dọi sáng nó. Và như thế, linh hồn không thể ngước mắt nhìn lên ánh sáng thần linh hay nghĩ đến ánh sáng ấy bởi lẽ chẳng biết ánh sáng ấy thế nào vì chưa bao giờ nhìn thấy nó. Vì thế, giác quan của linh hồn không thể ước muốn ánh sáng này, nhưng lại ước muốn mù mịt bởi nó đã biết thế nào là mù mịt; nó đi từ mù mịt đến mù mịt, được hướng dẫn bởi mù mịt. Thật vậy, mù mịt nào có thể hướng dẫn được gì hơn là hướng dẫn mù mịt, theo như lời vua Đavít: Ngày qua mách bảo cho ngày tới, đêm này kể lại cho với đêm kia (Tv 18,3).

Như thế, vực thẳm kêu gào vực thẳm (Tv 41,8) nghĩa là: vực thẳm ánh sáng kêu gọi một vực thẳm ánh sáng khác, còn vực thẳm mịt mù kêu gọi một vực thẳm mịt mù khác, ngưu tầm ngưu mã tầm mã, rồi truyền thông chia sẻ cho nhau. Do đó, ánh sáng ân sủng trước đây Thiên Chúa đã ban cho linh hồn, nhờ đó Ngài đã chiếu dọi vào con mắt nơi hố thẳm tâm linh của nó, đã mở cho con mắt ấy nhìn thấy ánh sáng thần linh và khiến linh hồn nên đẹp mắt Ngài nhờ con mắt ấy. Ánh sáng ấy đã kêu gọi một vực thẳm ân sủng khác, là sự biến đổi linh hồn nên Thiên Chúa, nhờ đó, con mắt giác quan thành ra hết sức rạng ngời và đẹp lòng Thiên Chúa đến nỗi chúng tôi có thể nói rằng tất cả ánh sáng của Thiên Chúa và ánh sáng của linh hồn đã nên một. Ánh sáng tự nhiên của linh hồn hiệp nhất với ánh sáng siêu nhiên của Thiên Chúa đến nỗi chỉ còn thấy ánh sáng siêu nhiên tỏa chiếu. Tựa như ánh sáng mà lúc đầu Thiên Chúa đã tạo ra hiệp nhất với ánh sáng của mặt trời và rồi chỉ còn ánh sáng mặt trời chiếu tỏa mà vẫn không huỷ diệt mất ánh sáng kia (St 1, 14-18).

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

68. Và bây giờ chúng ta hãy trở lại với đề tài các hố thẳm nơi các quan năng của linh hồn. Như chúng tôi đã nói, ở đây linh hồn thường phải hết sức đớn đau khi Thiên Chúa xức cho nó những dầu xức rất đỗi cao vời của Chúa Thánh Thần để chuẩn bị cho nó hiệp nhất với Ngài. Những dầu xức ấy thật tinh vi và việc xức dầu thật tế nhị đến nỗi một khi thấm vào tận bản thể thâm thuý sâu xa nhất của linh hồn, dầu ấy chuẩn bị cho linh hồn và đem đổ đầy vào linh hồn cái hương vị ngọt ngào khiến cho sự khổ đau và khát vọng chưa thành nơi những hố thẳm trống rỗng bao la ấy trở thành như vô hạn.

Từ đó, chúng ta cần lưu ý rằng nếu những sự xức dầu chuẩn bị cho những hố thẳm của linh hồn được hiệp nhất với Thiên Chúa theo hôn phối tâm linh còn cao vời đến thế, thì thử hỏi những điều có được nơi trí hiểu, tình yêu và vinh quang mà sự hiệp nhất với Thiên Chúa đem lại cho trí hiểu, lòng muốn và dạ nhớ sẽ cao vời đến chừng nào? Chắc chắn trước đó các hố thẳm quan năng ấy đói khát chừng nào thì bây giờ sẽ càng được thỏa mãn, hả hê và thú vị chừng nấy. Những sự chuẩn bị càng tinh tế chừng nào thì những gì linh hồn sẽ chiếm hữu và giác quan sẽ vui hưởng cũng cao vời chừng nấy.

69. Giác quan ở đây là giác quan của linh hồn, được dùng để nói về uy lực và sức mạnh mà bản thể linh hồn có được để cảm nhận và vui hưởng những đối tượng của các quan năng tâm linh và nhờ đó mà nếm hưởng được sự khôn ngoan, tình yêu và sự thông truyền của Thiên Chúa. Vì thế, nơi câu thơ này linh hồn gọi ba quan năng dạ nhớ, trí hiểu và lòng muốn là những hố thẳm của giác quan bởi lẽ, nhờ chúng và trong chúng, linh hồn cảm nhận và nếm hưởng một cách sâu xa những vẻ cao cả nơi sự khôn ngoan và những điều tuyệt vời của Thiên Chúa. Thật hết sức đích đáng khi ở đây linh hồn gọi các quan năng ấy là những hố thẳm bởi lẽ linh hồn cảm nhận nơi các hố thẳm ấy những sự hiểu biết và tỏa sáng thẳm sâu của những đuốc lửa, linh hồn nhận ra nó có được khả năng và sức chứa rất lớn, tiếp nhận được biết bao điều phân minh rành rẽ nơi những sự hiểu biết, những hương vị, những niềm vui, những thích thú vv... mà nó nếm hưởng trong Thiên Chúa. Tất cả những thứ ấy được nhận lãnh và đặt vào nơi giác quan của linh hồn, tức là nơi uy lực và khả năng linh hồn có được để cảm nhận, chiếm hữu và nếm hưởng tất cả những điều đó. Những hố thẳm của các quan năng xếp đặt việc ấy tựa như các giác quan thể lý trợ lực cho cảm nhận chung của óc tưởng tượng sáng tạo bằng những hình thể của các đối tượng của nó và cái cảm nhận chung này trở thành nơi tiếp nhận và tích chứa những hình thể ấy. Vì lẽ đó cảm nhận chung này của linh hồn trở thành nơi tiếp nhận và tích chứa những điều cao cả của Thiên Chúa. Cảm nhận chung ấy thật là hết sức sáng chói và phong phú khi đạt tới sự chiếm hữu cao siêu và rạng ngời chúng ta nói đây.

Giác quan xưa tăm tối mù loà.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

65. Ôi! hỡi các linh hồn! Khi Thiên Chúa đang thực hiện cho các bạn những ân huệ cao siêu, đang dẫn dắt các bạn vào tình trạng cô tịch và trầm lắng, các bạn hãy lìa xa lối cảm nghĩ nặng nề của các bạn, đừng quay lại với phần giác quan. Hãy để các hoạt động qua một bên. Nếu trước kia những hoạt động ấy giúp các bạn chối bỏ thế gian và hỗ trợ cho các bạn khi các bạn còn là những người mới bắt đầu, thì giờ đây, khi Thiên Chúa đang đoái thương ra tay hành động nơi các bạn, chúng trở thành một chướng ngại to lớn cản trở các bạn. Hãy cẩn thận đừng cho các quan năng của các bạn nhúng vào bất cứ sự gì, hãy giải thoát chúng khỏi mọi sự và đừng cản trở chúng. Đó là những gì các bạn cần làm trong tình trạng hiện nay. Bên cạnh đó, các bạn hãy chú tâm trìu mến một cách đơn sơ như tôi đã nói trên và theo cách đã nói trên, mỗi khi các bạn thấy lòng mình hướng về đó. Đừng cưỡng bức linh hồn, hãy giải thoát nó khỏi mọi sự và để cho nó được tự do, ngõ hầu không xáo trộn và làm hỏng mất sự an bình và tĩnh lặng nơi các bạn. Một khi các bạn không cản trở Thiên Chúa, Ngài sẽ chiêu đãi linh hồn các bạn bằng thứ thức ăn thần linh.

66. Và cuối cùng, kẻ dẫn đường mù lòa thứ ba là chính linh hồn. Như chúng tôi đã nói, do không hiểu biết chính mình, linh hồn bối rối lo sợ và tự làm hại chính mình. Từ trước tới nay linh hồn vốn chỉ biết hành động nhờ giác quan và suy tư lý luận, nên khi được Thiên Chúa đặt vào sự trống rỗng và cô tịch như thế, không còn có thể sử dụng các quan năng cũng không thể thực hiện các hành vi, linh hồn tưởng như thế là mình chẳng làm gì cả, cho nên cố sức làm những chuyện ấy cho bằng được. Tuy nhiên, càng làm thế linh hồn càng bị phân hóa, càng chất đầy nỗi khô khan và chán chường thay vì được vui hưởng sự thư thái của an bình tĩnh lặng tâm linh, nơi mà Thiên Chúa đang bí mật điểm trang cho linh hồn.

Sẽ xảy ra điều này là đang khi Thiên Chúa kiên quyết dẫn linh hồn vào sự yên tịnh lặng lẽ ấy thì linh hồn lại cũng kiên quyết tìm cách hành động bằng nỗ lực tự xoay xở dựa vào trí tưởng tượng và trí hiểu. Như thế, nó khác nào một em bé đang được mẹ ẵm bồng trong tay nhưng lại cứ la cứ đạp đòi tự bước đi. Kết quả là nó chẳng bước được mà cũng chẳng để mẹ nó bước. Cũng tựa như đang khi người họa sĩ muốn vẽ bức chân dung thì người mẫu lại cứ cựa quậy lung tung, rốt cuộc người này đâu có làm được gì mà bức tranh thì bị hỏng.

67. Trong tình trạng yên tịnh này linh hồn cần lưu ý rằng mặc dù không cảm thấy mình đang tiến bước hoặc đang làm gì cả, linh hồn vẫn đang tiến bước nhanh hơn nhiều so với trường hợp nó bước bằng chân mình, bởi lẽ Thiên Chúa đang ẵm bồng nó trong tay. Như thế, dù đang tiến bước bằng bước chân của Thiên Chúa, linh hồn vẫn không cảm thấy bước chân ấy. Và mặc dù nó chẳng làm gì bằng các quan năng của mình, nó vẫn đang hoàn thành được nhiều hơn so với khi nó làm những việc ấy với sức riêng, bởi lẽ chính Thiên Chúa đang hành động trong nó.

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên nếu linh hồn không nhận ra được điều này, bởi lẽ điều Thiên Chúa thực hiện nơi linh hồn vào thời điểm này giác quan không thể nắm bắt được. Nó diễn ra trong thinh lặng, như lời Bậc Khôn Ngoan có nói: Những lời lẽ khôn ngoan được nghe trong thinh lặng (Hc 9,17). Vậy linh hồn hãy phú mình trong tay Thiên Chúa chứ đừng dựa vào đôi tay riêng mình, cũng đừng dựa vào hai kẻ mù lòa kia. Cứ phó thác như thế và không bắt các quan năng làm bất cứ điều gì, linh hồn sẽ tiến bước an toàn.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

64. Bằng cách ấy, ma quỉ chỉ dụng công chút xíu mà gây được những thiệt hại hết sức nặng nề khiến linh hồn đánh mất những sự phong phú rất lớn. Với một tí xíu mồi nhử cá, ma quỉ đã kéo được linh hồn ra khỏi vực nước giản dị của tâm linh, nơi linh hồn không biết đứng vào đâu, bám dựa vào đâu, chỉ còn ngụp lặn trong Thiên Chúa. Dùng tí mồi ấy ma quỉ kéo linh hồn vào bờ, trao cho linh hồn một bàn đạp, một điểm tựa để rồi linh hồn lê bước nặng nề trên mặt đất, không còn được nhờ tắm gội chất dầu Thiên Chúa mà tha hồ bơi lặn trong những nguồn nước Silôác đang chảy lững lờ (Is 8,6)

Ma quỉ hết sức lưu tâm đến chiến thuật này. Chỉ chút ít thiệt hại gây ra cho những linh hồn ở trong tình trạng này đối với nó còn quý giá hơn nhiều so với những tai họa lớn lao gây được cho nhiều linh hồn khác, vì như chúng tôi đã nói, hầu như không một linh hồn nào bước qua nẻo đường này mà ma quỉ không gây ra cho những thiệt hại nặng nề và khiến phải chịu những mất mát lớn. Tên láu cá này hết sức tinh ranh mai phục ở đoạn đường từ giác quan bước lên tâm linh để, như chúng tôi đã nói, nhờ giác quan mà phỉnh gạt và dụ dỗ linh hồn bằng những sự vật khả giác. Linh hồn đâu có biết điều đó đã khiến nó phải mất mát đến ngần nào, nó bị hụt không được vào bên trong phòng tiệc với Đức Tình quân, chỉ ngồi ở cửa mải mê nhìn những thứ xảy ra bên ngoài, nơi phần khả giác.

Theo lời ông Gióp, ma quỉ nhìn thấy được mọi thứ cao vời (x. G 41,25 Vulgata) nghĩa là nó nhìn thấy được chiều cao tâm linh của các linh hồn để tấn công. Do đó, hễ linh hồn nào bước vào sự lắng đọng sâu thẳm tới mức độ mà ma quỷ không thể làm cho chia lòng chia trí theo cách chúng tôi đã nói, nó sẽ sử dụng những tiểu xảo là gây kinh hoàng, sợ hãi, đớn đau thể xác hoặc những cảm giác và tiếng ồn bên ngoài để làm sao có thể lay động giác quan, lôi kéo giác quan hướng ra bên ngoài, xao nhãng phần tâm linh bên trong, chỉ đến khi nào không thể làm gì hơn được nữa, ma quỉ mới chịu bỏ cuộc.

Một cách quá dễ dàng, ma quỉ đã ngăn cản và chận đứng không cho những linh hồn quí phái ấy hưởng được những sự phong phú, và ma quỷ coi điều ấy còn quí giá hơn việc tiêu diệt những linh hồn khác nhiều. Nó còn hết sức khoái chí vì có thể làm được điều ấy một cách dễ dàng mà chẳng tốn công sức bao nhiêu.

Chúng ta có thể áp dụng cho đề tài đang bàn những gì Thiên Chúa nói với ông Gióp về ma quỉ như sau: Nó sẽ uống cạn một dòng sông mà vẫn không kinh ngạc. Nó tin tưởng rằng cả dòng sông Giođan sẽ tuôn vào họng nó (Sông Giođan ở đây ám chỉ những điều cao vời nhất của sự hoàn thiện). Cặp mắt nó vồ mồi như chiếc móc câu và xuyên thủng lỗ mũi con mồi như vuốt nhọn (x. G 40,18-19 Vulgata), nghĩa là nó dùng những mũi giáo hết sức sắc bén của sự hiểu biết để xuyên thủng linh hồn và khiến tâm linh hoảng loạn khác nào không khí tuôn ra khỏi lỗ mũi bị đâm thủng và bay tứ tán. Thiên Chúa còn nói tiếp về ma quỉ như sau: Tia sáng mặt trời sẽ nằm dưới quyền nó và vàng dưới chân nó khác nào bùn đất (G 41,21). Bởi lẽ ma quỉ đã khiến cho những linh hồn rạng rỡ đánh mất đi những tia sáng tuyệt vời của những hiểu biết thần linh, và cướp khỏi những linh hồn giàu có ấy thứ vàng quí giá của những lớp trang điểm thần linh mà đem rải rắc tứ tung.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

63. Tiếp đến, như đã nói, kẻ đui mù thứ hai có thể gây cản trở cho linh hồn trong tình trạng lắng đọng này chính là ma quỉ. Nó là một kẻ mù, nó muốn linh hồn cũng mù theo. Thấy linh hồn đang ở trong tình trạng cô tịch rất đỗi cao vời, ngập tràn dầu tuyệt hảo của Chúa Thánh Thần, ma quỉ bực mình ganh tỵ vì linh hồn không những đang được giàu sang phú quí mà còn vuột khỏi tầm tay nó, nó không còn kiếm được được chút gì ở đó vì linh hồn đang sống trong cô tịch, trần trụi, xa lạ với thụ tạo và mọi dấu vết thụ tạo. Nó liền cố gắng đặt vào cảnh hiu quạnh của linh hồn một vài luồng nhận thức và những đợt thích thú khả giác, đôi khi thật tốt lành, để dụ dỗ linh hồn hữu hiệu hơn và khiến linh hồn quay trở lại với những chuyện phân minh rạch ròi và những công việc của giác quan để rồi linh hồn cứ mải mê với những thích thú và nhận thức tốt lành nó bày vẽ ra, ôm ấp những thứ ấy và cậy dựa vào những thứ ấy để đến cùng Thiên Chúa.

Bằng phương cách ấy, ma quỉ rất dễ dàng khiến linh hồn lơ đãng, kéo linh hồn ra khỏi sự cô tịch và lắng đọng là nơi mà, như chúng tôi đã nói, Chúa Thánh Thần đang thực hiện những điều hết sức bí nhiệm. Linh hồn tự nó vốn hay nghiêng chiều về việc cảm nhận và thưởng thức, nhất là một khi đang chủ trương một điều gì mà lại không hiểu được con đường mình đang bước, linh hồn rất dễ bám víu vào những nhận thức và những thú vị ma quỉ bày ra để rồi lìa bỏ sự cô tịch trong đó Thiên Chúa đang đặt linh hồn vào. Vì lúc này linh hồn chẳng làm gì cả, các quan năng của nó đang ở trong tình trạng cô tịch và yên tĩnh nên linh hồn tưởng rằng bám víu như thế thì tốt hơn vì dù sao linh hồn cũng đang làm một cái gì đó.

Đây quả là chuyện hết sức đáng tiếc cho linh hồn, chỉ vì không hiểu biết chính mình và vì mải lo chụp cho được một mẩu bánh nhỏ là sự hiểu biết cụ thể và sự thích thú nên đã hụt mất cả tấm bánh lớn Thiên Chúa đang cho, là điều Thiên Chúa chỉ thực hiện trong sự cô tịch mà Ngài đã đặt linh hồn vào, để dùng những cuộc xức dầu tâm linh cô tịch ấy mà cuốn hút linh hồn vào với Ngài.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

62. Chúng tôi xin gác lại vấn đề ấy để bàn đến lối hành xử khác tệ hại hơn hoặc những phương cách khác đồi tệ hơn mà các vị linh hướng ấy đã sử dụng. Đó là trường hợp Thiên Chúa xức cho một vài linh hồn thứ dầu thánh thiện khiến lòng họ khát khao từ bỏ thế gian, thay đổi lối sống để phụng sự Thiên Chúa và khinh chê cuộc sống trần tục. Đang khi Thiên Chúa rất vui mừng vì đã dẫn dắt những linh hồn ấy đến được tình trạng này, vì những chuyện trần gian vốn không đẹp lòng Ngài, thì ngay lúc ấy, các vị linh hướng kia lại làm hỏng việc. Với những lý luận phàm nhân hoặc do những suy nghĩ ngược hẳn với giáo huấn Chúa Kitô và sự khiêm nhường của Ngài cũng như ngược với tinh thần của Ngài là từ bỏ và khinh chê mọi sự, các vị này chỉ biết lo cho lợi ích và thích thú riêng. Họ khiến các linh hồn sợ hãi ở nơi chẳng có gì phải sợ, họ gây đủ thứ khó khăn, gây trì trệ hoặc tệ hơn nữa, họ tìm cách loại trừ ước muốn ấy ra khỏi cõi lòng các linh hồn ấy. Lòng đạo của các vị linh hướng này rất kém, họ quá nhuốm mùi trần tục và thiếu hẳn sự hiền lành của Đức Kitô, họ đã không vào cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống, họ cũng chẳng để cho kẻ khác vào. Với những hạng ấy, qua lời thánh sử Luca, Đấng Cứu Thế Chúa chúng ta đã cảnh cáo như sau: Khốn cho các ngươi! Các ngươi đã cất giấu chìa khoá của sự hiểu biết: các người đã không vào mà những kẻ muốn vào các ngươi lại ngăn cản! (Lc 11,52).

Quả thật, những vị linh hướng ấy có thể ví như rào chắn, là đá cản nằm ngang trước cửa thiên đàng. Họ ngăn cản không cho những người đến tham vấn họ bước vào cánh cửa ấy. Họ dư biết rằng Thiên Chúa đã truyền dạy họ không những hãy để cho người ta vào mà còn phải giúp đỡ và đưa người ta vào cửa thiên đàng, thậm chí còn phải thúc ép người ta vào, như lời Ngài phán nơi Tin mừng thánh Luca: Hãy ra đường làng đường xóm ép người ta vào đầy nhà cho ta (Lc 14,23). Thế mà họ đã làm ngược lại, đã ép người ta chớ vào.

Như thế, vị linh hướng kiểu ấy khác nào một người mù, có thể gây cản trở cho sự sống của linh hồn là Chúa Thánh Thần. Các vị linh hướng có thể vướng vào lầm lỗi này theo nhiều cách khác nhau, một số vị hữu ý, một số vị vô tình. Nhưng dù có hữu ý hay vô tình, họ vẫn không thoát khỏi sự trừng phạt, bởi lẽ đã đảm nhận trách vụ này, thì đương nhiên các vị có bổn phận phải biết và phải cân nhắc kỹ điều mình làm.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

59. Và cứ cho rằng anh có đủ kinh nghiệm để hướng dẫn một linh hồn nào đó (vì có lẽ linh hồn ấy không đủ tài năng để tiến xa hơn) thì vẫn không thể nào anh có đủ khả năng hướng dẫn tất cả những linh hồn mà anh không muốn cho vuột khỏi tầm tay anh. Bởi lẽ Thiên Chúa dìu dắt mỗi linh hồn theo những nẻo đường khác nhau đến nỗi cách Ngài dùng cho linh hồn này khó mà phù hợp được một nửa với cách Ngài dùng cho linh hồn khác. Thật vậy, ai sẽ nói được như thánh Phaolô rằng mình trở nên mọi sự cho mọi người để chinh phục được tất cả? (1Cr 9,22). Thế mà anh lại khống chế các linh hồn đến nỗi tước đoạt cả tự do của họ. Anh tự cho mình nắm hết bề rộng của học thuyết Tin mừng đến nỗi chẳng những anh không chịu để cho các linh hồn ấy rời anh mà tệ hơn nữa, rủi tình cờ nghe biết có linh hồn nào trong số ấy đi thổ lộ tâm sự với một ai khác về một chuyện mà có lẽ không phù hợp để thổ lộ với anh (có thể chính Thiên Chúa dìu dắt linh hồn ấy để linh hồn ấy được dạy bảo điều mà anh không dạy bảo được) thì lập tức (tôi thật mắc cỡ khi nói ra điều này) anh lại tỏ ra ghen tuông với linh hồn ấy khác nào trường hợp các cặp vợ chồng thường ghen tuông nhau. Anh làm thế đâu phải vì danh dự Thiên Chúa hay lợi ích cho linh hồn ấy mà chỉ vì niềm kiêu hãnh, tự thị hoặc vì một động cơ bất toàn nào đó của anh. Xin anh chớ tự thị cho rằng hễ xa rời anh là linh hồn ấy xa rời Thiên Chúa!

60. Thiên Chúa hết sức tức giận những vị linh hướng như thế và, qua miệng ngôn sứ Êdêkiel, Ngài thề hứa sẽ trừng phạt họ như sau: Sữa chiên các ngươi uống, len chiên các ngươi mặc còn đàn chiên thì các ngươi không lo chăn dắt... Vì thế, Ta sẽ giải thoát đàn chiên của Ta khỏi miệng chúng (Êd 34,3.10).

61. Vậy các vị linh hướng phải để cho những linh hồn ấy được tự do, khi họ muốn tìm kiếm cho mình những điều tốt hơn, các vị ấy buộc phải tỏ ra nét mặt vui vẻ. Bởi lẽ các vị linh hướng ấy nào biết được phương cách Thiên Chúa muốn dùng để đem lại lợi ích cho một linh hồn, nhất là một khi linh hồn này không còn thích thú với lối dạy bảo của các vị nữa, thì đó chính là dấu hiệu cho thấy lối dạy bảo ấy không còn sinh ích lợi nữa, bởi vì hoặc Thiên Chúa đã đưa linh hồn ấy tiến xa trên một lộ trình khác lộ trình vị linh hướng đang đưa đi, hoặc bởi vì vị linh hướng đã thay đổi kiểu cách hướng dẫn. Trong trường hợp này vị linh hướng phải xét lại sự thay đổi của mình. Ứng xử cách khác là do sự kiêu ngạo dốt nát, sự hợm hĩnh hoặc do một tham vọng nào khác.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

56. Có thể các vị linh hướng này đã sai lầm một cách thiện ý vì kiến thức của các vị chỉ có ngần ấy. Tuy nhiên không phải vì thế mà các vị được miễn thứ khi đưa ra những lời khuyên liều lĩnh, chẳng xét gì đến con đường và tinh thần mà linh hồn đang bước theo. Nếu không hiểu thì quí vị ấy đừng rớ bàn tay nhám nhúa của mình vào, hãy để cho kẻ hiểu biết xử lý. Làm cho một linh hồn đánh mất những ơn lành khôn tả ấy đâu phải là chuyện nhỏ hay lỗi nhẹ, đôi khi, chỉ vì những lời khuyên liều lĩnh của các vị mà những linh hồn ấy hết sức bị lầm lạc.

Do đó, kẻ nào sai lầm một cách liều lĩnh đang khi lẽ ra buộc phải nắm vững vấn đề, theo đúng bổn phận bậc mình, thì không thể không bị trừng phạt, tuỳ theo mức độ thiệt hại gây ra. Đụng đến các công việc của Thiên Chúa, ta phải xử lý hết sức cẩn trọng, phải mở mắt to ra mà nhìn, nhất là khi gặp những phận vụ hết sức quan trọng và cao vời như việc hướng dẫn những linh hồn này. Nếu ta làm đúng thì vô cùng ích lợi mà nếu làm sai thì vô cùng mất mát.

57. Hẳn anh sẽ cho rằng anh cũng có lý để tự bào chữa, thế nhưng tôi chẳng thấy có lý do nào cả. Ít ra anh cũng phải nhìn nhận với tôi rằng không thể nào bào chữa cho một kẻ hướng dẫn một linh hồn mà chẳng bao giờ để cho linh hồn ấy thoát khỏi quyền mình, chỉ dựa vào những lý lẽ vớ vẩn và cứ khăng khăng cho rằng mình biết rõ. Một kẻ như thế thật đáng bị trách phạt. Bởi vì khi một linh hồn đã tiến bước trên con đường tâm linh nhờ sự phù trợ liên lỉ của Thiên Chúa, chắc chắn nó sẽ phải thay đổi cung cách và thể thức cầu nguyện và phải cần đến một thứ học thuyết cao vời hơn và một thứ tinh thần khác sâu xa hơn học thuyết và tinh thần của một linh hướng kiểu ấy.

Không phải ai cũng biết được mọi diễn biến và mọi ngõ ngách trên bước đường tâm linh. Cũng không ai hoàn toàn thông tuệ đến mức nhận biết được mọi trạng thái cuộc sống tâm linh để mà dìu dắt và chỉ đạo. Ít nhất đừng ai nghĩ rằng mình biết hết mọi chuyện trong lãnh vực này, cũng đừng nghĩ rằng Thiên Chúa không muốn dẫn đưa một linh hồn nào đó vượt xa hơn nữa...

Không phải hễ cứ biết đẽo gỗ là biết tạc tượng, cũng không phải hễ cứ biết tạo ra bức tượng là biết đánh bóng hoặc tô màu; cũng không phải hễ biết tô màu là biết vẽ, cũng không phải hễ cứ biết vẽ là biết trau chuốt và hoàn thiện bức tượng ấy. Bởi lẽ mỗi nghệ nhân chỉ có thể hoàn chỉnh phận vụ mà mình sở trường và nếu vượt qua giới hạn thì sẽ làm hỏng mất tác phẩm.

58. Anh hãy xét xem: nếu anh chỉ biết đẽo gọt, nghĩa là chỉ biết giúp linh hồn khinh chê thế tục, hãm dẹp các mê thích, hoặc nhiều hơn nữa, nếu anh chỉ biết tạc nên bức tượng, nghĩa là biết dẫn dắt linh hồn ấy vào những sự suy gẫm thánh thiện, ngoài ra chẳng biết gì hơn, thì làm sao anh có thể có thể dẫn đưa linh hồn ấy tới sự hoàn thiện cuối cùng là bức tượng đã được trau chuốt tươm tất tinh tế, không còn cần đến đẽo gọt, tạc nắn, cũng không cần đánh bóng mà chỉ cần chính công cuộc Thiên Chúa đang thực hiện cho linh hồn?

Do đó, nếu anh cứ cột chặt linh hồn người ta vào thứ học thuyết bất di bất dịch của anh, thì chắc chắn linh hồn ấy sẽ đi thụt lùi hoặc ít ra sẽ không tiến bộ hơn nữa. Bởi vì, tôi xin được hỏi anh, bức tượng sẽ thành hình ra sao nếu lúc nào anh cũng chỉ nện chỉ đẽo, nghĩa là lúc nào anh cũng chỉ biết bắt linh hồn ấy thao luyện các quan năng mà thôi? Thế thì bao giờ bức tượng mới hoàn tất? Bao giờ và làm sao nó sẽ để Thiên Chúa có thể tô điểm cho nó? Có thể nào anh làm được hết mọi phận vụ và tự cho là mình hết sức hoàn chỉnh trong mọi chuyện đến nỗi linh hồn người ta sẽ không bao giờ cần đến ai khác ngoài anh?

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)