Thứ Hai, 9 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 5

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 5
(Phiên bản A: chương 5)

Tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ,
Chàng đã đi qua những lùm cây này thật vội vã.
Khi lướt qua và nhìn ngắm chúng
Chỉ với một ánh dung nhan Chàng thôi
Chàng đã để lại cho tất cả được trang phục rực rỡ.

+ Minh giải

1 - Trong ca khúc này, vạn vật trả lời cho linh hồn. Như thánh Âu Tinh có nói trong sách đã dẫn [Tự Thuật I, 10, ch. 6; Những độc thoại linh hồn ngỏ với Thiên Chúa, I, ch. 31], câu trả lời này chính là lời chứng của vạn vật về sự cao cả tuyệt vời của Thiên Chúa. Vạn vật đã dùng chính vẻ đẹp của chúng để trả lời cho linh hồn khi linh hồn đưa mắt tra hỏi chúng.

Phần chủ yếu của ca khúc muốn nói lên rằng Thiên Chúa đã tạo nên mọi sự thật dễ dàng và mau chóng. Nơi chúng, Thiên Chúa đã để lại một số dấu vết cho biết Ngài là ai. Không những Ngài đã ban cho chúng được từ không mà hoá ra có, Ngài còn phú ban cho chúng vô vàn ân sủng duyên dáng và phẩm cách, làm cho chúng được xinh đẹp trong một trật tự diệu kỳ, nương tựa lẫn nhau mà không dẫm lên chân nhau. Tất cả những điều ấy được Ngài thực hiện nhờ Đức Khôn Ngoan mà đã Ngài dùng để tạo nên chúng và Đức Khôn Ngoan ấy chẳng ai khác hơn là Ngôi Lời, Con Một của Ngài.

Vì thế, linh hồn lên tiếng:

Tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ.

2 - Nghìn ơn diễm lệ mà Đấng Chí Ái tuôn tràn, vung vãi, chính là đoàn lũ thụ tạo nhiều không kể xiết. Linh hồn dùng một con số lớn, ở đây là nghìn để nói đến số lượng thụ tạo đông đúc đầy dẫy. Các ơn diễm lệ chính là biết bao vẻ duyên dáng, biết bao ơn phước Ngài đã chu cấp cho các thụ tạo. Ngài tuôn tràn nghìn ơn diễm lệ chính là Ngài chất đầy cả thế giới bằng những vẻ duyên dáng ấy.
Chàng đã đi qua những lùm cây này thật vội vã.

3 - Thiên Chúa đi qua những lùm cây có nghĩa là Ngài tạo ra những yếu tố vật chất mà ở đây gọi là lùm cây. Nói rằng khi đi qua những lùm cây ấy, Thiên Chúa đã vung vãi nghìn ơn diễm lệ, là bởi vì Ngài đã trang điểm chúng bằng đủ thứ thụ tạo duyên dáng. Thêm vào đó, Ngài còn tuôn tràn cho chúng nghìn ơn diễm lệ và cho chúng năng lực góp phần vào việc sản sinh và bảo tồn tất cả những thụ tạo ấy.
Nói rằng "Chàng đã đi qua" bởi lẽ vạn vật khác nào vết chân của Thiên Chúa, qua đó ta lần ra sự cao cả, quyền năng, khôn ngoan và những phẩm tính khác của Thiên Chúa.

Linh hồn còn nói rằng bước chân Ngài thật vội vã. Sở dĩ thế là vì các thụ tạo chỉ là những công trình thứ yếu của Thiên Chúa, Ngài tạo dựng chúng trong lúc đi lướt qua. Còn những công việc lớn lao hơn được Ngài bày tỏ và lưu lại nhiều hơn chính là việc Nhập Thể của Ngôi Lời và các mầu nhiệm đức tin Kitô giáo. So với những công trình này thì mọi công việc khác được Ngài thực hiện như thể trong khi Ngài lướt qua một cách vội vã:

Khi lướt qua và nhìn ngắm chúng
Chỉ với một ánh dung nhan chàng thôi
Chàng đã để lại cho tất cả được trang phục rực rỡ.

4 - Theo lời thánh Phaolô: Con Thiên Chúa là phản ánh vẻ huy hoàng, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa (Dt 1,3). Như thế, phải biết rằng Thiên Chúa chỉ nhìn vạn vật ngang qua hình ảnh của Con Ngài mà thôi, qua hình ảnh đó, Ngài ban cho vạn vật sự hiện hữu tự nhiên, thông truyền cho vạn vật nhiều ơn phước diễm lệ và ân tứ tự nhiên khiến chúng được kiện toàn và hoàn thiện theo như những lời trong Sáng Thế Ký: Thiên Chúa thấy mọi sự Ngài làm ra quả là hết sức tốt đẹp (St 1,31). Thiên Chúa thấy vạn vật hết sức tốt đẹp có nghĩa là Ngài đã tạo dựng chúng hết sức tốt đẹp trong Ngôi Lời, Con Ngài. Chẳng những thông truyền cho vạn vật sự hiện hữu và ơn phước tự nhiên khi ngắm nhìn chúng như chúng tôi đã nói, nhưng qua hình ảnh Người Con duy nhất của Ngài, Thiên Chúa còn khoác cho vạn vật trang phục rực rỡ bằng cách thông ban cho chúng hữu thể siêu nhiên. Ngôi Lời đã thực hiện điều đó khi mặc lấy bản tính nhân loại và nâng bản tính ấy lên tới vẻ đẹp thần linh và từ đó, cũng nâng cả vạn vật lên theo, bởi lẽ qua bản tính con người, Ngài liên kết với hết mọi thụ tạo. Chính vì thế, Con Thiên Chúa đã phán: Một khi được giương cao lên khỏi mặt đất, Ta sẽ kéo mọi sự lên cùng Ta (Ga 12,32). Như thế, nhờ sự nhập thể của Ngôi Lời và nhờ sự sống lại của Ngài với thân xác hiển vinh mới mẻ, Thiên Chúa Cha đã nâng cao vạn vật lên, không những Ngài tô điểm vạn vật một phần nào đó mà có thể nói rằng Ngài đã khoác cho chúng vẻ đẹp và phẩm giá thật trọn vẹn.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Chủ Nhật, 8 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 4

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 4
(Phiên bản A: chương 4)

Ôi những rừng cây và bờ bụi,
Bàn tay Đấng Chí Ái đã trồng lên
Ôi đồng cỏ xanh rờn
Trang điểm những hoa xinh
Xin hãy nói ta hay Chàng có đi qua chỗ các người không?

+ Minh giải

1 - Trên đây, linh hồn đã cho biết cách nó tự chuẩn bị để lên đường tìm kiếm Thiên Chúa. Nó sẽ không chạy theo những cái thích thú và hoan lạc, sẽ mạnh mẽ chiến thắng các cám dỗ và khó khăn. Chủ yếu, nó sẽ tập tự nhận biết mình, là điều đầu tiên cần phải làm để đạt đến chỗ nhận biết Thiên Chúa. Giờ đây, nơi ca khúc này, qua việc suy xét và nhận biết các thụ tạo, linh hồn bắt đầu lên đường để nhận biết Đấng Chí Ái của nó là Tạo Hóa muôn loài. Thật vậy, sau khi tập nhận biết mình, việc suy xét về các thụ tạo chính là bước đầu tiên phải làm trên nẻo đường tâm linh này để có thể nhận biết Thiên Chúa, bởi lẽ qua thụ tạo linh hồn suy xét được sự lớn lao và tuyệt hảo của Thiên Chúa, như lời thánh Tông Đồ: Quả vậy, những gì người ta không thể nhìn thấy nơi Thiên Chúa thì trí khôn con người có thể nhìn thấy được qua những công trình của Ngài (Rm 1,20). Như thế khác nào bảo rằng: Những điều vô hình về Thiên Chúa được linh hồn nhận biết qua các thụ tạo hữu hình lẫn vô hình.

Như vậy, trong ca khúc này, linh hồn ngỏ lời với các thụ tạo, dò hỏi chúng về Đấng Chí Ái của nó. Cần lưu ý rằng, theo thánh Âu Tinh, dò hỏi vạn vật cũng có nghĩa là đang suy xét về Đấng Tạo Hoá của chúng. Nơi ca khúc này, linh hồn suy xét về các yếu tố vật chất và các thụ tạo hạ đẳng khác, đồng thời cũng suy xét về các tầng trời lẫn các thụ tạo khác cũng như về những loài vật chất mà Thiên Chúa đã dựng nên trong đó, kể cả các thần trí trên trời, qua câu nói:

Ôi những rừng cây và bờ bụi.

2 - Rừng cây linh hồn nói đến ở đây chính là các yếu tố đất, nước, khí và lửa. Như những khu rừng ngoạn mục chen chúc đủ các loài thụ tạo, các yếu tố vật chất này được gọi là những bờ bụi vì số lượng của các thụ tạo ấy nơi mỗi yếu tố đều quá nhiều và rất đa dạng: đất thì lúc nhúc vô số loài động vật và thực vật; nước thì chứa vô số loài cá; không khí chứa đủ loài chim; còn lửa là yếu tố đồng hành với tất cả vạn vật để làm sinh động và bảo tồn chúng. Như thế mỗi sinh vật đều sống trong yếu tố vật chất của mình, được đặt vào đó như thể được trồng trong một mảnh đất, một khu vực mà chúng sinh ra và lớn lên trong đó. Quả thật, Thiên Chúa đã truyền dạy như vậy khi tạo dựng nên chúng. Ngài truyền cho đất hãy sinh sản cây cối và thú vật, truyền cho biển và nước phải sinh sản cá, truyền cho khí trời phải làm chốn cư ngụ cho loài chim. (x. St 1,11-12;20- 22;24-25;26-29). Vì thế, khi nhìn thấy mọi điều Thiên Chúa truyền dạy đều đã thành hiện thực, linh hồn nói tiếp:

Bàn tay Đấng Chí Ái đã trồng lên.

3 - Linh hồn xét thấy rõ chỉ bàn tay Thiên Chúa là Đấng Chí Ái mới có thể tạo dựng nên các loài khác biệt và mọi việc lớn lao ấy. Linh hồn cố ý nhấn mạnh Bàn tay Đấng Chí Ái... Bởi vì, mặc dù Thiên Chúa cũng có sử dụng bàn tay kẻ khác để thực hiện nhiều điều, chẳng hạn dùng các thiên thần và loài người, thế nhưng khi tạo dựng thì Ngài không dùng bàn tay ai khác nhưng tự mình ra tay thực hiện. Do đó, trong khi suy xét về các thụ tạo, linh hồn động lòng yêu mến Thiên Chúa là Đấng Chí Ái của nó vì thấy rằng các thụ tạo ấy được tạo ra bằng chính bàn tay của riêng Ngài. Linh hồn nói tiếp:

Ôi đồng cỏ xanh rờn.

4 - Đây là sự suy xét về bầu trời, linh hồn gọi là đồng cỏ xanh rờn. Sở dĩ thế là vì các vật được tạo dựng trên bầu trời luôn là một màu xanh mướt, không suy thoái, không héo úa phai tàn theo thời gian. Ở nơi đó, những người công chính vui đùa và thỏa thích như ở nơi một cánh đồng xanh rờn tươi mát. Cũng nhờ sự suy xét ấy mà ta hiểu được sự phong phú đa dạng của những vì sao xinh đẹp và các hành tinh khác trên trời.

5 - Hội thánh cũng gán tên gọi đồng cỏ xanh rờn này cho những sự trên trời. Khi cầu xin Thiên Chúa cho những linh hồn quá cố, Hội thánh nói với các linh hồn ấy: Nguyện xin Thiên Chúa đặt các bạn vào giữa những vùng xanh tươi vui vẻ. Và linh hồn còn bảo rằng cánh đồng xanh mướt ấy

trang điểm những hoa xinh.

6 - Hoa ở đây được hiểu là các thiên thần và những linh hồn thánh thiện, nhờ họ, cánh đồng ấy được trang điểm và tô đẹp khác nào một chiếc lọ sứ cao cấp được tô điểm thành một chiếc bình vàng tuyệt hảo.

Hãy nói ta hay Người có đi qua chỗ các người chăng?

7 - Lời tra hỏi này chính là sự suy xét ta đã đề cập trên đây, và khác nào như linh hồn muốn nói: Hãy nói ta hay những điều tuyệt hảo mà Người đã làm nơi các ngươi.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Thứ Bảy, 7 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 3 (tiếp theo)

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI
CA KHÚC 3 (tiếp theo)

(Phiên bản A: chương 3)

6 - Những câu thơ này nêu lên ba kẻ thù của linh hồn là thế gian, ma quỷ và xác thịt. Chúng giao chiến với linh hồn và làm cho đường đi trở nên khó khăn. Thú dữ ám chỉ thế gian, những kẻ hung tàn ám chỉ ma quỷ và biên giới ám chỉ xác thịt.

7 - Linh hồn gọi thế gian là thú dữ vì ta vừa khởi sự bước trên con đường của Thiên Chúa thì trong trí tưởng tượng sẽ nẩy lên hình ảnh một thế giới đầy đe dọa tựa như một bầy thú dữ. Chủ yếu, nó tấn công theo ba cách: thứ nhất, nó cho thấy theo Chúa thì sẽ không còn được thế gian ủng hộ, sẽ mất bạn mất bè, mất sự tin tưởng, mất đi giá trị, thậm chí mất cả sản nghiệp. Thứ hai, như một con thú khác không kém dữ tợn, nó hù dọa rằng từ đây ta sẽ làm sao chịu nổi khi sẽ chẳng bao giờ còn được hưởng những sự thỏa lòng và vui thú của thế gian, hay bất cứ quà tặng nào của thế gian nữa. Cách thứ ba còn ghê gớm hơn, cần phải biết, đó là nó cho thấy miệng lưỡi thế gian sẽ nổi lên chống lại ta, biến ta thành đối tượng bị nhiều người mỉa mai, cười nhạo, khinh bỉ. Đối với một số linh hồn, những điều ấy thường được nêu ra như cái gì hết sức kinh khủng đến nỗi chẳng những họ khó kiên trì chống cự các thú dữ ấy mà ngay cả việc khởi sự lên đường cũng trở nên hết sức khó khăn đối với họ.

8 - Còn đối với một số linh hồn cao thượng hào hiệp hơn thì thường thấy xuất hiện những loại thú dữ khác có tính cách nội tâm và tâm linh hơn, đó là nó bày vẽ ra những khó khăn, thử thách, ưu phiền, lao nhọc đủ loại do Thiên Chúa gởi đến cho những ai Ngài muốn nâng lên một mức hoàn thiện cao hơn. Ngài thử thách và xem xét họ như vàng trong lò lửa (x. Kn 3,5-6), theo lời vua Đavít: Người công chỉnh gặp nhiều nỗi gian truân nhưng Thiên Chúa giúp họ luôn thoát khỏi (Tv 34,20). Nhưng một khi đã say yêu, đã quí chuộng Đấng Chí Ái hơn tất cả mọi sự, đã tin cậy phó thác nơi tình yêu và sự sủng ái của Ngài, linh hồn sẽ không cho như thế là nhiều và quả quyết:

Tôi sẽ không sợ thú dữ
Tôi sẽ vượt qua những kẻ hung tàn và những biên giới.

9 - Linh hồn gọi bọn quỷ, kẻ thù thứ hai, là những kẻ hung tàn vì chúng ngăn đường chặn lối bằng một sức mạnh ghê gớm; hơn nữa, vì các cám dỗ và mưu chước của chúng mạnh mẽ và cam go khó thắng, và cũng khó hiểu hơn những cám dỗ và mưu chước của thế gian và xác thịt. Chúng còn cấu kết và củng cố cho hai kẻ thù kia là thế gian và xác thịt để quyết liệt giao chiến chống lại linh hồn. Do đó, vua Đavít đã gọi ma quỷ là bọn hung tàn qua câu: Bọn hung tàn tìm hại mạng sống con (Tv 53,5). Ông Gióp cũng đề cập tới sức mạnh của ma quỷ như sau: Không một sức mạnh nào trên trần gian có thể sánh được với ma quỷ, bẩm sinh nó không hề biết sợ (x. G 41,25). Điều này có nghĩa là chẳng có quyền năng nhân loại nào có thể sánh được quyền năng của ma quỷ, vì thế chỉ riêng quyền năng Thiên Chúa mới có thể chiến thắng ma quỷ, chỉ riêng ánh sáng thần linh mới có thể hiểu được mưu ma chước quỷ mà thôi. Vì vậy, linh hồn không thể chiến thắng sức mạnh ma quỷ nếu không cầu nguyện; cũng không thể hiểu được mưu mô của chúng nếu không biết hy sinh từ bỏ và khiêm nhường. Bởi thế thánh Phaolô đã khuyên các tín hữu như sau: Hãy mang toàn bộ binh giáp vũ khí của Thiên Chúa, để có thể đứng vững trước những mưu chước của ma quỷ, bởi lẽ chúng ta chiến đấu không phải với phàm nhân (x. Ep 6,11-12). Phàm nhân ở đây được hiểu là thế gian. Và binh giáp của Thiên Chúa chính là sự cầu nguyện và thập giá Chúa Kitô, nơi đó ẩn tàng sự khiêm nhường và sự hy sinh từ bỏ mà chúng ta đã đề cập.

10 - Linh hồn cũng nói nó sẽ vượt qua những biên giới, mà như chúng tôi đã nói, các biên giới ám chỉ những sự đối kháng và phản loạn của xác thịt chống lại tinh thần như lời thánh Tông Đồ có nói: Vì tính xác thịt vốn ước muốn những điều trái ngược với Thần Khí (Gl 5,17), nó đứng đó như biên giới chặn bước đường tâm linh của chúng ta. Linh hồn phải vượt qua những biên giới này bằng cách phá vỡ những khó khăn, và dùng sức mạnh cũng như quyết tâm của tinh thần mà đạp đổ xuống đất mọi mê thích khả giác và nghiêng chiều tự nhiên. Bao lâu những thứ này còn ở trong linh hồn, tinh thần vẫn còn bị chúng cản trở đến nỗi không thể đạt tới sự sống đích thực và các hoan lạc tâm linh. Thánh Phaolô đã nói rõ cho chúng ta hiểu điều đó: Nếu anh chị em nhờ Thần Khí mà diệt trừ các xu hướng và mê thích của xác thịt, anh chị em sẽ được sống (Rm 8,13).

Đó là phương cách mà, trong ca khúc này, linh hồn nói rõ nó cần phải theo để tìm kiếm Đấng Chí Ái trên con đường này. Nói tóm lại, phương cách này là phải biết kiên quyết và có dũng khí để không cúi xuống hái hoa dọc đường, phải có lòng can đảm để không sợ thú dữ, phải có sức mạnh để vượt qua những kẻ hung tàn và những biên giới, phải biết một mực chuyên tâm rảo qua những núi đồi, những bờ sông, tức là thực thi những nhân đức, theo cách thức đã nói trên đây.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)


Thứ Sáu, 6 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 3 (tiếp theo)

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 3 (tiếp theo)
(Phiên bản A: chương 3)

4 - Linh hồn gọi những nhân đức là những ngọn núi phần vì tầm cao của các nhân đức phần vì phải khó khăn và lao nhọc mới đạt được các nhân đức. Nó nói rằng nó sẽ nhờ các nhân đức mà thực hành cuộc sống chiêm niệm.

Còn những bờ sông, những chỗ thấp, thì được hiểu là những sự hy sinh, thống hối và các việc thao luyện tâm linh. Nó nói rằng sẽ nhờ những việc ấy mà thể hiện cuộc sống hoạt động, liên kết với cuộc sống chiêm niệm nói trên. Bởi vì, muốn chắc chắn tìm được Thiên Chúa và mua sắm được các nhân đức, cần phải có cả hoạt động và chiêm niệm. Do đó linh hồn như muốn nói: trong khi tìm kiếm Đấng Chí Ái của tôi, tôi sẽ dùng việc làm mà thực hiện các nhân đức cao quý, tôi sẽ tự hạ mình bằng những hy sinh hèn mọn và tập sống khiêm nhường.

Linh hồn nói lên điều ấy bởi vì con đường tìm kiếm Thiên Chúa chính là làm điều lành trong Thiên Chúa và diệt trừ điều dữ nơi bản thân, theo cách sẽ mô tả nơi những câu thơ tiếp theo:

Tôi sẽ chẳng hái hoa.

5 - Để tìm kiếm Thiên Chúa, cần phải có một trái tim trơ trụi và mạnh mẽ, thoát khỏi sự ràng buộc của mọi điều xấu và cả của những điều tốt nào không thuần tuý là Thiên Chúa. Trong câu thơ này và các câu thơ tiếp theo, linh hồn mô tả sự tự do và dũng cảm cần phải có trong việc tìm kiếm Thiên Chúa. Cũng trong câu này, linh hồn nói rằng nó sẽ không hái những bông hoa gặp thấy trên con đường tìm kiếm, có ý ám chỉ đến mọi thứ thích thú, hài lòng và hoan lạc mà cuộc đời này có thể cống hiến cho nó. Nếu nó muốn góp nhặt hoặc tiếp nhận những thứ ấy, chúng có thể cản trở con đường nó đi. Những thứ hoa ấy có ba dạng: những cái hay cái đẹp của trần thế, của bình diện khả giác và bình diện tâm linh.

Nếu linh hồn dừng lại hoặc nghỉ ngơi nơi chúng thì bất cứ thứ nào trong những thứ ấy cũng đều chiếm giữ cõi lòng và ngăn cản không cho cõi lòng giành được sự trơ trụi tâm linh cần phải có khi muốn tiến thẳng đến cùng Chúa Kitô. Vì thế, linh hồn mới bảo rằng để tìm kiếm Ngài, nó sẽ không hái một bông hoa nào trong các thứ ấy. Nói cách khác, linh hồn tự nhủ: Tôi sẽ không bận tâm tới những sự giàu sang và của cải mà thế gian cống hiến, sẽ không chấp nhận những sự thỏa lòng và vui thú của xác thịt, cũng sẽ không dừng lại nơi những thích thú và an ủi tinh thần, để khỏi bị dừng lại trên bước đường tìm kiếm tình tôi khi băng qua những núi đồi và bờ sông tức là thực hành các nhân đức và làm các việc lành.

Nói lên điều ấy, linh hồn muốn thực hành lời khuyên của ngôn sứ Đavít nói với những kẻ bước theo con đường này: Tiền tài dẫu sinh sôi nảy nở, lòng chẳng nên gắn bó làm chi. (Tv 62, 11). Vị ngôn sứ này muốn ám chỉ đến những thú vui khả giác lẫn của cải trần thế và an ủi tâm linh.

Cần lưu ý rằng không phải chỉ có những của cải trần thế và thú vui thể xác gây cản trở và đối nghịch với con đường của Thiên Chúa mà ngay cả những ủi an và hoan lạc tâm linh, nếu người ta dừng lại để chiếm hữu hoặc kiếm tìm chúng thì chúng cũng sẽ gây cản trở cho con đường thập giá của Đức Lang quân là Chúa Kitô.

Do đó, hễ đã muốn tiến bước thì không được lang thang hái hoa bắt bướm. Không những thế, còn phải can đảm và mạnh mẽ quả quyết:

Tôi sẽ không sợ thú dữ
Tôi sẽ vượt qua những kẻ hung tàn và biên giới.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Thứ Năm, 5 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 3

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 3
(Phiên bản A: chương 3)

Để tìm kiếm tình tôi
Tôi sẽ đi qua những núi kia và những bờ sông kia
Tôi sẽ chẳng hái hoa,
Sẽ không sợ thú dữ
Tôi sẽ vượt qua những kẻ hung tàn và biên giới.

+ Minh giải

1 - Linh hồn thấy rằng để tìm được Đấng Chí Ái, những tiếng rên rỉ và lời nguyện cầu cũng như việc nhờ vả những kẻ trung gian khéo léo mà chúng ta đã đề cập nơi ca khúc một và hai vẫn chưa đủ. Do thực sự ước muốn được gặp Ngài và vì hết sức yêu mến Ngài, linh hồn không muốn bỏ qua bất cứ một sự chăm chuyên chịu khó nào, vì một khi thực sự yêu mến Thiên Chúa, linh hồn sẽ không ngại làm bất cứ điều gì nó có thể làm để được gặp Đấng Chí Ái của nó là Con Thiên Chúa. Thế nhưng, dù đã làm hết mọi thứ, nó vẫn không thỏa mãn và vẫn cho rằng mình chưa làm gì cả.

Như thế, nơi ca khúc thứ ba này, linh hồn nói rằng nó ước muốn tìm kiếm Đấng Chí Ái bằng hành động và đề ra cách hành động để gặp được Ngài. Đó là, phải thực thi các nhân đức và các việc thao luyện tâm linh của đời sống hoạt động và chiêm niệm. Để đạt điều ấy, nó sẽ không chấp nhận những niềm vui và quà tặng; nó sẽ không để bất cứ sức lực và mưu mẹo nào của ba kẻ thù là Thế gian, Ma quỷ và Xác thịt cầm giữ và cản trở đường đi của nó. Linh hồn thốt lên:

“Để tìm kiếm tình tôi”,

nghĩa là để tìm kiếm Đấng Chí Ái của tôi vv...

2 - Ở đây linh hồn cho ta hiểu rõ rằng để thực sự tìm gặp được Thiên Chúa thì cầu nguyện bằng tâm hồn và miệng lưỡi chưa đủ, nhờ vả lòng tốt của kẻ khác cũng chưa đủ mà, cùng với những điều ấy, còn phải đích thân hành động với hết sức mình. Thiên Chúa thường quí chuộng một việc ta đích thân làm hơn là nhiều việc do người khác làm thay ta. Do đó, nhớ lại lời Đấng Chí Ái: Hãy tìm và các ngươi sẽ gặp (Lc 11,9), linh hồn nhất quyết ra đi, như chúng ta đã nói ở trên, và tìm kiếm Ngài bằng các việc làm của nó chứ không chịu ngồi lì để rồi không được gặp Ngài. Nó tránh xa thái độ lắm người thường có, chỉ nói suông là đi tìm Chúa - mà ngay cả nói cũng chẳng nói ra hồn - chứ không muốn dành cho Ngài một điều gì đòi phải cố gắng đôi chút. Lắm người không muốn vì Chúa mà nhích khỏi cái chỗ họ đang thích thú và hài lòng, chỉ ngồi đó mà chờ hưởng nếm hương vị của Chúa ngoài miệng và trong lòng, chứ không chịu bước lấy một bước, không chịu hy sinh từ bỏ một chút gì trong những thích thú, những an ủi và những ước muốn vô bổ của họ.

Thế nhưng bao lâu chưa ra khỏi mình để tìm kiếm Thiên Chúa thì họ có kêu cầu Thiên Chúa cũng vô ích, họ sẽ chẳng gặp được Ngài. Người thiếu nữ trong sách Diễm Ca đã làm theo kiểu ấy và đã không gặp được người mình yêu. Chỉ khi cất bước ra đi tìm kiếm, nàng mới gặp được chàng. Nàng đã nói lên điều ấy như sau: Suốt đêm trên giường ngủ tôi tìm người lòng tôi yêu dấu. Tôi tìm chàng mà đâu có gặp. Nên tôi đã đứng lên, rảo quanh khắp thành, nơi đầu đường cuối phố (Dc 3,1). Và sau khi đã chịu gian nan vất vả đôi phần, nàng nói rằng nàng đã gặp được chàng ở đó (x. Dc 3,4).

3 - Như thế, kẻ nào đi tìm Thiên Chúa mà vẫn còn mong nán lại với sự thích thú và an nhàn của mình, là đang tìm kiếm Ngài ban đêm và do đó sẽ không gặp được Ngài. Còn kẻ nào tìm kiếm Ngài bằng cách thực hành nhân đức và làm các việc lành, từ bỏ chăn êm nệm ấm, là đang tìm kiếm Ngài ban ngày và như thế sẽ gặp được Ngài. Vì điều mà người ta không gặp được vào ban đêm sẽ hiện ra vào ban ngày. Chính Đức Lang quân cho ta hiểu rõ điều đó qua những câu sau:

Đức Khôn Ngoan sáng chói và không hề tàn tạ.
Ai mến chuộng Đức Khôn Ngoan
thì Đức Khôn Ngoan dễ dàng cho chiêm ngưỡng.
Ai tìm kiếm Đức Khôn Ngoan
Thì Đức Khôn Ngoan cho gặp.
Ai khao khát Đức Khôn Ngoan
Thì Đức Khôn Ngoan đi bước trước mà tỏ mình cho biết.
Ai từ sáng sớm đã tìm Đức Khôn Ngoan
Thì không phải nhọc nhằn vất vả.
Họ sẽ thấy Đức Khôn Ngoan ngồi ngay trước cửa nhà.
(Kn 6,12-14)

Qua đó, chúng ta hiểu rằng ngay khi linh hồn vừa đi ra khỏi ngôi nhà ý riêng, ra khỏi chiếc giường sở thích riêng của nó thì lập tức sẽ gặp được Đức Khôn Ngoan Thiên Chúa tức là Con Thiên Chúa, Đức Lang quân của nó. Thế nên linh hồn mới thốt lên: Để tìm kiếm tình tôi,

Tôi sẽ đi qua những núi kia và những bờ sông kia.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Into the Desert: Gregorian Chants for Lent (Full Album) - Gregorian Chant Academy



 

Thứ Tư, 4 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 2 (tiếp theo)

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 2 (tiếp theo)
(Phiên bản A: chương 2)

5 - Tức là người mà tôi yêu trên hết mọi sự. Điều này thật đúng khi linh hồn sẵn sàng làm hoặc hứng chịu bất cứ điều gì cần để phụng sự Thiên Chúa và vì yêu mến Ngài. Do đó, khi linh hồn có thể chân thành nói lên những lời hàm chứa trong câu thơ tiếp đây thì quả là nó đã yêu mến Thiên Chúa trên tất cả mọi sự. Câu thơ ấy như sau:

Hãy nói với Chàng rằng tôi liệt nhược,
tôi đau khổ và tôi chết.

6 - Linh hồn nêu ra ở đây ba điều ắt phải xảy ra: liệt nhược, đau khổ và chết. Một khi đã thực sự yêu mến Thiên Chúa bằng một tình yêu khá hoàn hảo, nếu thiếu vắng Ngài, linh hồn sẽ bị khốn khổ theo ba cách tương ứng với ba quan năng của nó là: trí hiểu, lòng muốn và dạ nhớ.

Về mặt trí hiểu, linh hồn cho biết nó liệt nhược vì chẳng được thấy Thiên Chúa, Đấng là sức sống và là sự cứu thoát của trí hiểu theo như lời Ngài phán qua miệng ngôn sứ Đavít: Ta là Đấng cứu độ ngươi (x. Tv 34,3).

Về mặt lòng muốn, linh hồn bảo rằng nó đau khổ vì không chiếm hữu được Thiên Chúa, Đấng là sự tươi trẻ và hoan lạc của lòng muốn, cũng theo lời vua Đavít: nơi suối hoan lạc Ngài cho uống thỏa thuê (Tv 35,9).

Còn về dạ nhớ, linh hồn bảo rằng nó chết mất vì thấy trí hiểu mình chưa được no thỏa những điều tốt lành vì chưa được thấy Thiên Chúa, lòng muốn chưa được no thỏa hoan lạc vì chưa chiếm hữu được Ngài, tệ hơn nữa, nó vẫn luôn có nguy cơ bắt hụt Ngài mãi mãi giữa những hiểm nguy và dịp tội ở đời này, chính vì thế, nơi dạ nhớ của nó linh hồn mang một nỗi đớn đau như thể chết đi được vì thấy mình không chiếm hữu được cách chắc chắn và trọn vẹn vị Thiên Chúa vốn là nguồn sống của nó theo lời của Môsê ngôn sứ: Thiên Chúa là nguồn sống của bạn (x. Đnl 30,20).

7 - Trong sách Ai Ca, chính ngôn sứ Giêrêmia đã nêu lên với Chúa ba nỗi khổ nói trên bằng những lời lẽ sau: Xin hãy nhớ đến sự nghèo khổ, ngãi cứu và mật đắng con đang nếm chịu (x. Ac 3,19).

Sự nghèo khổ nhằm nói về trí hiểu, vì những kho tàng phong phú của sự Khôn Ngoan của Con Thiên Chúa thuộc trí hiểu, theo lời thánh Phaolô: nơi Ngài có cất giấu mọi kho tàng của sự khôn ngoan (Cl 2,3).

Ngải cứu, một loài cỏ hết sức đắng, nhằm nói về lòng muốn, vì sự dịu ngọt khi chiếm hữu Thiên Chúa thuộc về lòng muốn, nếu không được, lòng muốn sẽ rơi vào cay đắng. Xét về mặt tâm linh, cay đắng là một thứ nỗi đau dằn vặt lòng muốn, như lời thiên sứ nói với Gioan trong sách Khải Huyền: Hãy cầm lấy và nuốt quyển sách này đi, nó sẽ làm cho bụng dạ ông phải cay đắng (Kh 10,9). Lòng muốn ở đây được ví như bụng dạ.

Về phần mật đắng thì không những nhằm nói về dạ nhớ mà còn về mọi tiềm năng và sức mạnh của linh hồn vì nó ám chỉ cái chết của linh hồn. Môsê giúp ta hiểu điều này trong sách Đệ Nhị Luật khi đề cập tới những kẻ bị kết án: Rượu của chúng là mật đắng lũ rồng, là chất độc giết người của rắn hổ mang (x. Đnl 32,33). Mật đắng nói lên sự vắng bóng Thiên Chúa, tức là cái chết của linh hồn.

Ba nỗi bức bách và khốn đốn nói đây đặt trên nền tảng ba nhân đức hướng thần Tin, Cậy, Mến. Các nhân đức này tuần tự quy về ba quan năng sau đây là Trí hiểu, Lòng muốn và Dạ nhớ.

8 - Cần lưu ý rằng trong câu thơ này, linh hồn chẳng làm gì hơn là nêu lên với Đấng Chí Ái nỗi bức bách và khốn đốn của nó, vì khi đã yêu một cách tinh tế thì chẳng nhọc công xin xỏ những điều mình thiếu hoặc những điều mình mong ước mà chỉ nêu lên điều mình cần để người mình yêu tuỳ ý làm điều gì người ấy thấy nên làm. Chẳng hạn như tại tiệc cưới Cana, Đức Trinh Nữ Diễm Phúc không trực tiếp xin rượu mà chỉ khẽ nói với người con yêu quí của mình: Họ hết rượu rồi (Ga 2,3). Hoặc như các bà chị của Lagiarô: họ không sai người đến xin Chúa chữa lành cho em của họ mà chỉ báo cho Chúa biết người Chúa yêu hiện đang lâm bệnh (x. Ga 11,3).

Sở dĩ thế là vì ba điểm sau đây: thứ nhất Chúa biết rõ hơn chúng ta những gì thích hợp cho chúng ta, thứ hai, Đấng Chí Ái sẽ động lòng hơn khi thấy kẻ yêu Ngài đang có nhu cầu và đang biết nhẫn nại, thứ ba khi nêu lên những gì mình thiếu, linh hồn ít bị rơi vào tính tự ái và sự ham lợi hơn là cứ xin xin xỏ xỏ những thứ có vẻ như cần cho nó. Giờ đây, linh hồn không làm gì hơn là nêu lên ba nỗi bức bách của nó. Chẳng khác nào nó muốn nói: Hãy nhắn hộ Đấng Chí Ái của tôi là tôi liệt nhược và chỉ một mình Chàng là sức khoẻ của tôi, xin Chàng hãy chữa lành tôi; hãy nhắn hộ Chàng là tôi đau khổ và chỉ một mình Chàng là niềm vui của tôi, xin Chàng hãy cho tôi niềm vui; hãy nhắn hộ Chàng là tôi chết mất và chỉ một mình Chàng là nguồn sống của tôi, xin Chàng hãy cho tôi nguồn sống ấy.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Thứ Ba, 3 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 2

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 2
(Phiên bản A: chương 2)

Hỡi những người chăn cừu đang bước tới
Ở đó, qua những ràn cừu, tới tận đỉnh cao
Nếu tình cờ các anh thấy
Người tôi yêu mến nhất
Xin nói với Chàng rằng tôi liệt nhược, đau khổ và tôi chết.

+ Minh giải

1 - Nơi ca khúc này, linh hồn muốn nhờ đến những người thứ ba, là những trung gian giữa nó và Đấng Chí Ái, xin họ báo cho Ngài biết nỗi muộn phiền đau khổ của nó. Khi yêu, nếu không thể gặp mặt người yêu để chia sẻ tâm tình, người ta sẽ tận dụng những phương thế tốt nhất để chuyển thông đến người mình yêu mến. Do đó, ở đây linh hồn nhờ đến những ước muốn, nghiêng chiều và tiếng rên rỉ của nó làm sứ giả, giãi bày cho Đấng Chí Ái biết rõ những điều thầm kín nơi trái tim nó. Vì thế, nó xin những sứ giả ấy ra đi và dặn:

Hỡi những người chăn cừu đang bước tới.

2 - Linh hồn gọi những ước muốn, nghiêng chiều và rên rỉ của mình là những người chăn cừu bởi lẽ chúng vẫn nuôi dưỡng linh hồn bằng những điều tốt lành về mặt tâm linh. Thật vậy, người chăn có nghĩa là người nuôi dưỡng, mà ở đây, chính là qua những thứ ấy, Thiên Chúa đang tự thông ban chính mình cho linh hồn và ban cho linh hồn lương thực thần linh. Thiếu chúng, việc thông ban của Ngài sẽ không đạt được mấy. Linh hồn nói rằng: đang bước tới, nghĩa là: đang ra đi với tình yêu tinh tuyền, bởi lẽ, không phải mọi nghiêng chiều và ước muốn đều đạt tới Thiên Chúa, nhưng chỉ những ước muốn và nghiêng chiều phát sinh từ một tình yêu đích thực mới đạt tới được.

Ở đó, qua những ràn cừu, tới tận đỉnh cao.

3 - Linh hồn gọi các phẩm trật và ca đoàn thiên thần là những ràn cừu bởi vì nhờ những vị ấy, những tiếng rên rỉ và lời nguyện cầu của chúng ta tầng tầng lớp lớp bay lên với Thiên Chúa, đấng được linh hồn mệnh danh ở đây là đỉnh cao. Vì, Thiên Chúa là đỉnh tối cao và nơi Ngài, tựa như nơi đỉnh cao, người ta quan sát và nhìn thấy tất cả ràn cừu trên cao dưới thấp. Như chúng tôi đã nói, những lời nguyện cầu của chúng ta dâng Thiên Chúa đều được các thiên thần đệ lên Ngài, như lời thiên thần nói với Tôbia: Khi ông đẫm lệ cầu xin và khi ông chôn cất kẻ chết, chính tôi đã đệ trình các lời nguyện cầu của ông lên cùng Chúa (Tb 12,12).

Cũng có thể hiểu những người chăn cừu đối với linh hồn là chính các thiên thần, những vị vừa trình những lời cầu nguyện của chúng ta lên Thiên Chúa vừa truyền các huấn lệnh của Thiên Chúa xuống cho linh hồn chúng ta. Như những mục tử tốt lành, các vị ấy nuôi dưỡng linh hồn bằng những sự thông truyền dịu dàng và những cảm hứng của Thiên Chúa, đấng thực hiện điều ấy qua trung gian các vị. Các vị còn gìn giữ và bảo vệ chúng ta khỏi lũ sói là ma quỷ.

Vậy dù hiểu những người chăn cừu ở đây là những nghiêng chiều nói trên hay là những thiên thần thì linh hồn cũng đều muốn nhờ những thụ tạo ấy giúp đỡ và làm trung gian giữa mình với Đấng Chí Ái. Vì thế, nó nói với tất cả những thụ tạo ấy như sau:

Nếu tình cờ các anh thấy.

4 - Linh hồn như thể nói: Nếu may mắn cho tôi là các bạn tới được nơi Ngài hiện diện, Ngài sẽ thấy các bạn và nghe các bạn. Bởi đó, cần ghi nhận rằng mặc dù quả thực, như lời Môsê (x. Đnl 31,21), Thiên Chúa luôn biết và hiểu hết mọi sự, ngay cả những tư tưởng của linh hồn, Ngài cũng luôn nhìn thấy và lưu tâm đến; thế nhưng, theo cách nói thường ngày, chỉ khi nào Thiên Chúa tiếp cứu những nhu cầu của ta, ta mới nói là Thiên Chúa thấy những nhu cầu ấy, và chỉ khi nào Thiên Chúa đáp lại lời ta cầu xin, ta mới nói là Ngài nghe. Thật ra không phải bất cứ nhu cầu hay lời nguyện nào của ta đều ở mức hễ Thiên Chúa nghe xong là đáp ứng ngay, nhưng phải chờ đến khi Ngài thấy những điều ấy đạt đến lúc và đến mức đủ chín mùi, thì như ta thường nói, Ngài mới nhìn đến và lắng nghe. Chẳng hạn trong sách Xuất Hành (x. Xh 3,7-8): mãi bốn trăm năm sau khi con cái Israel lâm cảnh nô lệ khổ đau tại Ai Cập Thiên Chúa mới phán cùng Môsê: Ta đã thấy nỗi đau khổ của dân Ta và Ta đã xuống để giải thoát chúng, thế nhưng thực ra Ngài đã hằng luôn luôn thấy sự kiện ấy.

Cũng như khi thiên thần Gabriel bảo Zacaria: Đừng sợ, vì Thiên Chúa đã khấng nhậm lời cầu của ông và sẽ ban cho ông một mụn con trai mà ông đã ròng rã cầu xin suốt bao năm trời (Lc 1,13); không phải đến lúc ấy Thiên Chúa mới lắng nghe nhưng từ trước Ngài đã luôn lắng nghe lời ông cầu xin.

Như thế mọi linh hồn đều nên biết rằng Thiên Chúa có thể không lập tức đáp ứng ngay các nhu cầu và ý nguyện của ta, nhưng không vì thế mà Ngài không đáp ứng đúng lúc cho ta nếu ta không bỏ cuộc và thôi cầu nguyện. Vì theo lời vua Đavít, Thiên Chúa là đấng cứu trợ vào những lúc thích hợp, vào những khi ta bị sầu khổ (x. Tv 9,10). Và đó chính là điều linh hồn muốn nói qua câu: Nếu tình cờ các anh thấy, nghĩa là, nếu tình cờ thời gian đã chín mùi để những ước muốn và thỉnh nguyện của tôi được Người tôi yêu mến nhất chấp nhận.

Người tôi yêu mến nhất.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Thứ Hai, 2 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 1 (tiếp theo)

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 1 (tiếp theo)

19 - Nghĩa là: Người đã lẩn trốn nhanh như một chú nai, bỏ mặc em trong tình trạng bị thương, ngắc ngoải với những vết thương tình Người gây cho em. Tâm tình ấy hết sức mãnh liệt, bởi vì vết thương tình Thiên Chúa đã gây ra cho linh hồn, khiến sự nghiêng chiều của lòng muốn đột ngột nổi lên đòi chiếm hữu Đấng Chí Ái cho thật nhanh vì nó vừa cảm thấy được Ngài chạm đến. Thế nhưng lại cũng rất nhanh, nó nhận ra ngay là Ngài đã vắng mặt, và nó không thể vui hưởng được Ngài ở đây như lòng mong ước. Thế nên rồi nó đã rên rỉ vì sự vắng mặt ấy. Bởi lẽ những lần viếng thăm như thế của Thiên Chúa không giống những lần viếng thăm trước kia, khi Ngài bồi bổ và làm cho linh hồn được no thỏa. Ở đây Ngài thăm để gây thương tích hơn là để chữa lành, để khiến linh hồn rỉ máu hơn là để làm cho nó thỏa mãn. Những lần viếng thăm này là để linh hồn thêm ý thức và gia tăng nỗi ham thích thèm khát và, do đó, thêm đớn đau, khắc khoải muốn được thấy Thiên Chúa.

Những cuộc viếng thăm này được mệnh danh là những vết thương tâm linh của tình yêu. Chúng rất ngọt ngào và đáng khát khao đến nỗi linh hồn luôn ước mong được ngàn lần chết đi vì những vết đâm ấy. Chúng khiến linh hồn thoát khỏi chính mình và vào trong Thiên Chúa. Điều ấy, linh hồn sẽ giúp ta hiểu nơi câu thơ kế tiếp:

Em chạy ra, gọi vói theo Người, thì Người đã đi.

20 - Chẳng thuốc men nào có thể chữa lành nổi các vết thương tình, ngoại trừ chính người đã gây ra những vết thương ấy. Vì thế, với tất cả sức mạnh của ngọn lửa đã gây nên thương tích, linh hồn bị thương ấy đã chạy theo réo gọi Đấng Chí Ái, người đã gây thương tích cho nó, để kêu xin Ngài chữa lành cho nó.

Cần biết rằng, xét về mặt tâm linh, cuộc ra đi ở đây được hiểu là hai cách bước theo Thiên Chúa: một là ra khỏi mọi sự vật bằng cách ghê tởm và khinh chê chúng, hai là ra khỏi chính mình bằng cách quên mình đi. Đó là điều được thực hiện nhờ lòng yêu mến Thiên Chúa. Quả thực, khi Thiên Chúa thực sự chạm đến linh hồn - như đã nói - không những Ngài kéo nó ra khỏi chính nó, khiến nó tự quên mình đi, mà còn lôi nó ra khỏi những chỗ dựa tự nhiên, những cung cách và những nghiêng chiều của nó để nó chạy ra gọi vói theo Ngài. Và như thế linh hồn như muốn nói: Hỡi Đức Lang quân của em, Người đã chạm đến em và đã khiến em bị thương vì tình yêu. Người đã kéo em không những ra khỏi mọi sự mà còn ra khỏi chính mình. Quả thật, Người như thể đã kéo linh hồn này ra khỏi thể xác và đã nâng em lên cùng Người, cho nên em chạy ra gọi vói theo Người, bỏ hết tất cả, chỉ mong được hoàn toàn gắn bó với Người. Thế nhưng:

Người đã đi.

21 - Linh hồn như thể muốn nói: Chính lúc em mong mỏi chiếm hữu được sự hiện diện của Người, em đã không gặp Người. Em đã bỏ hết mọi sự để rồi không gặp được Người, nên em hụt hẫng giữa phong ba, đau đớn vì tình yêu, không được dựa vào Người mà cũng chẳng còn dựa được vào chính em. Điều mà ở đây linh hồn gọi là ra đi để tìm kiếm Đấng Chí Ái cũng chính là điều tình nương trong sách Diễm Ca gọi là đứng lên. Tôi sẽ đứng lên, đi rảo quanh khắp thành, nơi đầu đường cuối phố, để tìm Đấng Chí Ái của lòng tôi. Tôi đi tìm Chàng mà đâu có gặp. Bọn lính gác bắt gặp tôi, chúng đánh tôi đến mang thương tích (x. Dc 3,2; 5,7). Ở đây Tình nương bảo rằng mình đứng lên, hiểu theo nghĩa tâm linh, đứng lên là chuyển động từ thấp lên cao; còn trong đoản khúc của chúng ta, linh hồn gọi là ra đi, tức là ra khỏi cách diễn tả và tình yêu thấp hèn của mình để đạt tới tình yêu cao cả của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, có một điểm khác biệt. Trong Diễm Ca, Tình nương bảo rằng nàng bị đả thương vì không gặp được Đấng Chí Ái, còn ở đây, linh hồn lại bảo rằng nó đã bị đả thương vì tình yêu và rồi bị bỏ mặc như thế. Vâng, linh hồn nào say yêu thì luôn sống đau khổ triền miên khi thiếu vắng người mình yêu. Linh hồn ấy đã trao hết bản thân cho người mình yêu và chờ mong Đấng Chí Ái sẽ đền đáp lại bằng cách trao hết bản thân mình cho nó, thế nhưng điều này lại chưa xảy ra. Nó đã mất hết mọi sự và mất luôn chính mình vì Đấng Chí Ái, thế mà lại không được bù đắp gì cho sự mất mát ấy, bởi lẽ nó không chiếm hữu được người lòng nó yêu mến.

22 - Vào thời điểm xảy ra những vết thương tình nói trên, đối với những người sắp đạt tới bậc hoàn thiện, nỗi đau khổ và tâm tình thấy thiếu vắng Thiên Chúa thường rất mãnh liệt, đến nỗi họ sẽ chết mất nếu Chúa không tiếp cứu. Bởi lẽ, khi lòng muốn đã có được cái khẩu vị lành mạnh, tinh thần đã thanh sạch, đã sẵn sàng mở ra cho Thiên Chúa và khi đã nếm được đôi chút ngọt ngào của tình yêu Thiên Chúa, khiến họ ham thích hơn tất cả mọi sự, họ sẽ đớn đau khôn cùng. Chẳng khác nào người ta đã hé cho họ thấy một cái gì tốt lành vô biên vô tận nhưng rồi lại không cho họ được hưởng, thì nỗi đau khổ và dằn vặt của họ thật khôn tả.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG 
 THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Chủ Nhật, 1 tháng 3, 2026

Ca Khúc Tâm Linh - Ca khúc 1 (tiếp theo)

 


NHỮNG CA KHÚC GIỮA LINH HỒN VÀ ĐẤNG CHÍ ÁI

CA KHÚC 1 (tiếp theo)

15 - Cũng nên ghi nhận rằng trong sách Diễm Ca, Tình nương cũng đã ví Đức Lang quân là con nai và con dê rừng: Người Yêu Dấu của tôi chẳng khác gì linh dương, tựa hồ chú nai nhỏ (Dc 2,9). Nàng so sánh Ngài với hai con vật ấy vì, như một con nai, không những Ngài thường ở nơi hoang vắng và cô tịch, trốn cảnh ồn ào, mà còn vì Ngài cũng xuất hiện bất chợt và biến mất thật nhanh. Ngài thường xử sự như thế khi thăm viếng các linh hồn đạo đức để ân thưởng và khích lệ họ. Rồi bất chợt Ngài lại rời bỏ họ và ẩn mặt để thử thách họ, giúp họ khiêm nhường, và dạy dỗ họ. Như thế, Ngài khiến họ phải đau đớn nhiều hơn vì sự vắng bóng của Ngài. Đó là điều linh hồn muốn gởi gắm trong câu:

Sau khi đã làm cho em bị thương.

16 - Như thể linh hồn muốn nói: Người bắt em phải đau đớn và phiền muộn vì thiếu vắng Người chưa đủ sao mà Người còn đả thương em bằng mũi tên tình ái của Người khiến em càng thêm mê mẩn thèm khát được nhìn thấy Người, còn Người thì cứ nhanh chân chạy trốn như một chú nai chẳng để cho em bắt được một giây phút nào.

17 - Để làm sáng tỏ câu thơ này hơn, cần biết rằng: ngoài những lần Thiên Chúa thăm viếng linh hồn, gây thương tích cho nó và nâng nó lên trong tình yêu, Ngài vẫn thường âm thầm âu yếm vuốt ve linh hồn bằng tình yêu nồng nàn tựa như bắn những mũi tên lửa gây thương tích và xuyên thủng linh hồn để nó hoàn toàn bị ngọn lửa tình nung đốt. Đó đúng là điều vẫn được gọi là những vết thương tình ái mà linh hồn đang đề cập. Những vết thương này đốt cháy lòng muốn thật nồng nàn đến nỗi linh hồn dường như bốc cháy thành lửa lò lửa ngọn vì yêu. Linh hồn dường như bị thiêu rụi trong ngọn lửa ấy, khiến nó ra khỏi chính mình, được đổi mới hoàn toàn và chuyển sang một cách thức hiện hữu khác, tựa như con phượng hoàng tự thiêu mình để tái sinh.

Vua Đavít có lên tiếng về việc này như sau: Khi lòng con ngậm hờn cay đắng và nỗi đớn đau thấu tận ruột gan, con quả đã ngu si chẳng hiểu, trước mặt Ngài như thú vật nào hơn! (Tv 72,21-22).

18 - Khi trái tim bốc cháy như thế, các mê thích và nghiêng chiều, mà ở đây vị ngôn sứ gọi là ruột gan, đều rúng động và được biến đổi để hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa. Còn linh hồn thì, nhờ tình yêu, đã tan chảy thành hư không, không còn biết gì nữa ngoài tình yêu. Vào lúc này, sự rúng động những mê thích và nghiêng chiều ấy hết sức đau đớn dằn vặt. Linh hồn quá nóng lòng mong ước được thấy Thiên Chúa nên cảm thấy dường như tình yêu Thiên Chúa đang xử với nó thật gay go nghiệt ngã, đến nỗi dường như nó không thể chịu nổi. Nghiệt ngã không chịu nổi chẳng phải vì những vết thương Ngài gây ra (bởi lẽ linh hồn xem thương tích này là bổ ích) nhưng vì Thiên Chúa cứ bỏ linh hồn trong tình trạng khổ đau như thế chứ không chịu gây thương tích thêm nữa cho nó chết đi để được thấy Ngài và hiệp nhất với Ngài trong cuộc sống yêu thương hoàn hảo. Chính vì thế, linh hồn tha thiết nói lên nỗi đớn đau của nó: Sau khi đã làm cho em bị thương.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)