Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

68. Và bây giờ chúng ta hãy trở lại với đề tài các hố thẳm nơi các quan năng của linh hồn. Như chúng tôi đã nói, ở đây linh hồn thường phải hết sức đớn đau khi Thiên Chúa xức cho nó những dầu xức rất đỗi cao vời của Chúa Thánh Thần để chuẩn bị cho nó hiệp nhất với Ngài. Những dầu xức ấy thật tinh vi và việc xức dầu thật tế nhị đến nỗi một khi thấm vào tận bản thể thâm thuý sâu xa nhất của linh hồn, dầu ấy chuẩn bị cho linh hồn và đem đổ đầy vào linh hồn cái hương vị ngọt ngào khiến cho sự khổ đau và khát vọng chưa thành nơi những hố thẳm trống rỗng bao la ấy trở thành như vô hạn.

Từ đó, chúng ta cần lưu ý rằng nếu những sự xức dầu chuẩn bị cho những hố thẳm của linh hồn được hiệp nhất với Thiên Chúa theo hôn phối tâm linh còn cao vời đến thế, thì thử hỏi những điều có được nơi trí hiểu, tình yêu và vinh quang mà sự hiệp nhất với Thiên Chúa đem lại cho trí hiểu, lòng muốn và dạ nhớ sẽ cao vời đến chừng nào? Chắc chắn trước đó các hố thẳm quan năng ấy đói khát chừng nào thì bây giờ sẽ càng được thỏa mãn, hả hê và thú vị chừng nấy. Những sự chuẩn bị càng tinh tế chừng nào thì những gì linh hồn sẽ chiếm hữu và giác quan sẽ vui hưởng cũng cao vời chừng nấy.

69. Giác quan ở đây là giác quan của linh hồn, được dùng để nói về uy lực và sức mạnh mà bản thể linh hồn có được để cảm nhận và vui hưởng những đối tượng của các quan năng tâm linh và nhờ đó mà nếm hưởng được sự khôn ngoan, tình yêu và sự thông truyền của Thiên Chúa. Vì thế, nơi câu thơ này linh hồn gọi ba quan năng dạ nhớ, trí hiểu và lòng muốn là những hố thẳm của giác quan bởi lẽ, nhờ chúng và trong chúng, linh hồn cảm nhận và nếm hưởng một cách sâu xa những vẻ cao cả nơi sự khôn ngoan và những điều tuyệt vời của Thiên Chúa. Thật hết sức đích đáng khi ở đây linh hồn gọi các quan năng ấy là những hố thẳm bởi lẽ linh hồn cảm nhận nơi các hố thẳm ấy những sự hiểu biết và tỏa sáng thẳm sâu của những đuốc lửa, linh hồn nhận ra nó có được khả năng và sức chứa rất lớn, tiếp nhận được biết bao điều phân minh rành rẽ nơi những sự hiểu biết, những hương vị, những niềm vui, những thích thú vv... mà nó nếm hưởng trong Thiên Chúa. Tất cả những thứ ấy được nhận lãnh và đặt vào nơi giác quan của linh hồn, tức là nơi uy lực và khả năng linh hồn có được để cảm nhận, chiếm hữu và nếm hưởng tất cả những điều đó. Những hố thẳm của các quan năng xếp đặt việc ấy tựa như các giác quan thể lý trợ lực cho cảm nhận chung của óc tưởng tượng sáng tạo bằng những hình thể của các đối tượng của nó và cái cảm nhận chung này trở thành nơi tiếp nhận và tích chứa những hình thể ấy. Vì lẽ đó cảm nhận chung này của linh hồn trở thành nơi tiếp nhận và tích chứa những điều cao cả của Thiên Chúa. Cảm nhận chung ấy thật là hết sức sáng chói và phong phú khi đạt tới sự chiếm hữu cao siêu và rạng ngời chúng ta nói đây.

Giác quan xưa tăm tối mù loà.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

65. Ôi! hỡi các linh hồn! Khi Thiên Chúa đang thực hiện cho các bạn những ân huệ cao siêu, đang dẫn dắt các bạn vào tình trạng cô tịch và trầm lắng, các bạn hãy lìa xa lối cảm nghĩ nặng nề của các bạn, đừng quay lại với phần giác quan. Hãy để các hoạt động qua một bên. Nếu trước kia những hoạt động ấy giúp các bạn chối bỏ thế gian và hỗ trợ cho các bạn khi các bạn còn là những người mới bắt đầu, thì giờ đây, khi Thiên Chúa đang đoái thương ra tay hành động nơi các bạn, chúng trở thành một chướng ngại to lớn cản trở các bạn. Hãy cẩn thận đừng cho các quan năng của các bạn nhúng vào bất cứ sự gì, hãy giải thoát chúng khỏi mọi sự và đừng cản trở chúng. Đó là những gì các bạn cần làm trong tình trạng hiện nay. Bên cạnh đó, các bạn hãy chú tâm trìu mến một cách đơn sơ như tôi đã nói trên và theo cách đã nói trên, mỗi khi các bạn thấy lòng mình hướng về đó. Đừng cưỡng bức linh hồn, hãy giải thoát nó khỏi mọi sự và để cho nó được tự do, ngõ hầu không xáo trộn và làm hỏng mất sự an bình và tĩnh lặng nơi các bạn. Một khi các bạn không cản trở Thiên Chúa, Ngài sẽ chiêu đãi linh hồn các bạn bằng thứ thức ăn thần linh.

66. Và cuối cùng, kẻ dẫn đường mù lòa thứ ba là chính linh hồn. Như chúng tôi đã nói, do không hiểu biết chính mình, linh hồn bối rối lo sợ và tự làm hại chính mình. Từ trước tới nay linh hồn vốn chỉ biết hành động nhờ giác quan và suy tư lý luận, nên khi được Thiên Chúa đặt vào sự trống rỗng và cô tịch như thế, không còn có thể sử dụng các quan năng cũng không thể thực hiện các hành vi, linh hồn tưởng như thế là mình chẳng làm gì cả, cho nên cố sức làm những chuyện ấy cho bằng được. Tuy nhiên, càng làm thế linh hồn càng bị phân hóa, càng chất đầy nỗi khô khan và chán chường thay vì được vui hưởng sự thư thái của an bình tĩnh lặng tâm linh, nơi mà Thiên Chúa đang bí mật điểm trang cho linh hồn.

Sẽ xảy ra điều này là đang khi Thiên Chúa kiên quyết dẫn linh hồn vào sự yên tịnh lặng lẽ ấy thì linh hồn lại cũng kiên quyết tìm cách hành động bằng nỗ lực tự xoay xở dựa vào trí tưởng tượng và trí hiểu. Như thế, nó khác nào một em bé đang được mẹ ẵm bồng trong tay nhưng lại cứ la cứ đạp đòi tự bước đi. Kết quả là nó chẳng bước được mà cũng chẳng để mẹ nó bước. Cũng tựa như đang khi người họa sĩ muốn vẽ bức chân dung thì người mẫu lại cứ cựa quậy lung tung, rốt cuộc người này đâu có làm được gì mà bức tranh thì bị hỏng.

67. Trong tình trạng yên tịnh này linh hồn cần lưu ý rằng mặc dù không cảm thấy mình đang tiến bước hoặc đang làm gì cả, linh hồn vẫn đang tiến bước nhanh hơn nhiều so với trường hợp nó bước bằng chân mình, bởi lẽ Thiên Chúa đang ẵm bồng nó trong tay. Như thế, dù đang tiến bước bằng bước chân của Thiên Chúa, linh hồn vẫn không cảm thấy bước chân ấy. Và mặc dù nó chẳng làm gì bằng các quan năng của mình, nó vẫn đang hoàn thành được nhiều hơn so với khi nó làm những việc ấy với sức riêng, bởi lẽ chính Thiên Chúa đang hành động trong nó.

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên nếu linh hồn không nhận ra được điều này, bởi lẽ điều Thiên Chúa thực hiện nơi linh hồn vào thời điểm này giác quan không thể nắm bắt được. Nó diễn ra trong thinh lặng, như lời Bậc Khôn Ngoan có nói: Những lời lẽ khôn ngoan được nghe trong thinh lặng (Hc 9,17). Vậy linh hồn hãy phú mình trong tay Thiên Chúa chứ đừng dựa vào đôi tay riêng mình, cũng đừng dựa vào hai kẻ mù lòa kia. Cứ phó thác như thế và không bắt các quan năng làm bất cứ điều gì, linh hồn sẽ tiến bước an toàn.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

64. Bằng cách ấy, ma quỉ chỉ dụng công chút xíu mà gây được những thiệt hại hết sức nặng nề khiến linh hồn đánh mất những sự phong phú rất lớn. Với một tí xíu mồi nhử cá, ma quỉ đã kéo được linh hồn ra khỏi vực nước giản dị của tâm linh, nơi linh hồn không biết đứng vào đâu, bám dựa vào đâu, chỉ còn ngụp lặn trong Thiên Chúa. Dùng tí mồi ấy ma quỉ kéo linh hồn vào bờ, trao cho linh hồn một bàn đạp, một điểm tựa để rồi linh hồn lê bước nặng nề trên mặt đất, không còn được nhờ tắm gội chất dầu Thiên Chúa mà tha hồ bơi lặn trong những nguồn nước Silôác đang chảy lững lờ (Is 8,6)

Ma quỉ hết sức lưu tâm đến chiến thuật này. Chỉ chút ít thiệt hại gây ra cho những linh hồn ở trong tình trạng này đối với nó còn quý giá hơn nhiều so với những tai họa lớn lao gây được cho nhiều linh hồn khác, vì như chúng tôi đã nói, hầu như không một linh hồn nào bước qua nẻo đường này mà ma quỉ không gây ra cho những thiệt hại nặng nề và khiến phải chịu những mất mát lớn. Tên láu cá này hết sức tinh ranh mai phục ở đoạn đường từ giác quan bước lên tâm linh để, như chúng tôi đã nói, nhờ giác quan mà phỉnh gạt và dụ dỗ linh hồn bằng những sự vật khả giác. Linh hồn đâu có biết điều đó đã khiến nó phải mất mát đến ngần nào, nó bị hụt không được vào bên trong phòng tiệc với Đức Tình quân, chỉ ngồi ở cửa mải mê nhìn những thứ xảy ra bên ngoài, nơi phần khả giác.

Theo lời ông Gióp, ma quỉ nhìn thấy được mọi thứ cao vời (x. G 41,25 Vulgata) nghĩa là nó nhìn thấy được chiều cao tâm linh của các linh hồn để tấn công. Do đó, hễ linh hồn nào bước vào sự lắng đọng sâu thẳm tới mức độ mà ma quỷ không thể làm cho chia lòng chia trí theo cách chúng tôi đã nói, nó sẽ sử dụng những tiểu xảo là gây kinh hoàng, sợ hãi, đớn đau thể xác hoặc những cảm giác và tiếng ồn bên ngoài để làm sao có thể lay động giác quan, lôi kéo giác quan hướng ra bên ngoài, xao nhãng phần tâm linh bên trong, chỉ đến khi nào không thể làm gì hơn được nữa, ma quỉ mới chịu bỏ cuộc.

Một cách quá dễ dàng, ma quỉ đã ngăn cản và chận đứng không cho những linh hồn quí phái ấy hưởng được những sự phong phú, và ma quỷ coi điều ấy còn quí giá hơn việc tiêu diệt những linh hồn khác nhiều. Nó còn hết sức khoái chí vì có thể làm được điều ấy một cách dễ dàng mà chẳng tốn công sức bao nhiêu.

Chúng ta có thể áp dụng cho đề tài đang bàn những gì Thiên Chúa nói với ông Gióp về ma quỉ như sau: Nó sẽ uống cạn một dòng sông mà vẫn không kinh ngạc. Nó tin tưởng rằng cả dòng sông Giođan sẽ tuôn vào họng nó (Sông Giođan ở đây ám chỉ những điều cao vời nhất của sự hoàn thiện). Cặp mắt nó vồ mồi như chiếc móc câu và xuyên thủng lỗ mũi con mồi như vuốt nhọn (x. G 40,18-19 Vulgata), nghĩa là nó dùng những mũi giáo hết sức sắc bén của sự hiểu biết để xuyên thủng linh hồn và khiến tâm linh hoảng loạn khác nào không khí tuôn ra khỏi lỗ mũi bị đâm thủng và bay tứ tán. Thiên Chúa còn nói tiếp về ma quỉ như sau: Tia sáng mặt trời sẽ nằm dưới quyền nó và vàng dưới chân nó khác nào bùn đất (G 41,21). Bởi lẽ ma quỉ đã khiến cho những linh hồn rạng rỡ đánh mất đi những tia sáng tuyệt vời của những hiểu biết thần linh, và cướp khỏi những linh hồn giàu có ấy thứ vàng quí giá của những lớp trang điểm thần linh mà đem rải rắc tứ tung.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

63. Tiếp đến, như đã nói, kẻ đui mù thứ hai có thể gây cản trở cho linh hồn trong tình trạng lắng đọng này chính là ma quỉ. Nó là một kẻ mù, nó muốn linh hồn cũng mù theo. Thấy linh hồn đang ở trong tình trạng cô tịch rất đỗi cao vời, ngập tràn dầu tuyệt hảo của Chúa Thánh Thần, ma quỉ bực mình ganh tỵ vì linh hồn không những đang được giàu sang phú quí mà còn vuột khỏi tầm tay nó, nó không còn kiếm được được chút gì ở đó vì linh hồn đang sống trong cô tịch, trần trụi, xa lạ với thụ tạo và mọi dấu vết thụ tạo. Nó liền cố gắng đặt vào cảnh hiu quạnh của linh hồn một vài luồng nhận thức và những đợt thích thú khả giác, đôi khi thật tốt lành, để dụ dỗ linh hồn hữu hiệu hơn và khiến linh hồn quay trở lại với những chuyện phân minh rạch ròi và những công việc của giác quan để rồi linh hồn cứ mải mê với những thích thú và nhận thức tốt lành nó bày vẽ ra, ôm ấp những thứ ấy và cậy dựa vào những thứ ấy để đến cùng Thiên Chúa.

Bằng phương cách ấy, ma quỉ rất dễ dàng khiến linh hồn lơ đãng, kéo linh hồn ra khỏi sự cô tịch và lắng đọng là nơi mà, như chúng tôi đã nói, Chúa Thánh Thần đang thực hiện những điều hết sức bí nhiệm. Linh hồn tự nó vốn hay nghiêng chiều về việc cảm nhận và thưởng thức, nhất là một khi đang chủ trương một điều gì mà lại không hiểu được con đường mình đang bước, linh hồn rất dễ bám víu vào những nhận thức và những thú vị ma quỉ bày ra để rồi lìa bỏ sự cô tịch trong đó Thiên Chúa đang đặt linh hồn vào. Vì lúc này linh hồn chẳng làm gì cả, các quan năng của nó đang ở trong tình trạng cô tịch và yên tĩnh nên linh hồn tưởng rằng bám víu như thế thì tốt hơn vì dù sao linh hồn cũng đang làm một cái gì đó.

Đây quả là chuyện hết sức đáng tiếc cho linh hồn, chỉ vì không hiểu biết chính mình và vì mải lo chụp cho được một mẩu bánh nhỏ là sự hiểu biết cụ thể và sự thích thú nên đã hụt mất cả tấm bánh lớn Thiên Chúa đang cho, là điều Thiên Chúa chỉ thực hiện trong sự cô tịch mà Ngài đã đặt linh hồn vào, để dùng những cuộc xức dầu tâm linh cô tịch ấy mà cuốn hút linh hồn vào với Ngài.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

62. Chúng tôi xin gác lại vấn đề ấy để bàn đến lối hành xử khác tệ hại hơn hoặc những phương cách khác đồi tệ hơn mà các vị linh hướng ấy đã sử dụng. Đó là trường hợp Thiên Chúa xức cho một vài linh hồn thứ dầu thánh thiện khiến lòng họ khát khao từ bỏ thế gian, thay đổi lối sống để phụng sự Thiên Chúa và khinh chê cuộc sống trần tục. Đang khi Thiên Chúa rất vui mừng vì đã dẫn dắt những linh hồn ấy đến được tình trạng này, vì những chuyện trần gian vốn không đẹp lòng Ngài, thì ngay lúc ấy, các vị linh hướng kia lại làm hỏng việc. Với những lý luận phàm nhân hoặc do những suy nghĩ ngược hẳn với giáo huấn Chúa Kitô và sự khiêm nhường của Ngài cũng như ngược với tinh thần của Ngài là từ bỏ và khinh chê mọi sự, các vị này chỉ biết lo cho lợi ích và thích thú riêng. Họ khiến các linh hồn sợ hãi ở nơi chẳng có gì phải sợ, họ gây đủ thứ khó khăn, gây trì trệ hoặc tệ hơn nữa, họ tìm cách loại trừ ước muốn ấy ra khỏi cõi lòng các linh hồn ấy. Lòng đạo của các vị linh hướng này rất kém, họ quá nhuốm mùi trần tục và thiếu hẳn sự hiền lành của Đức Kitô, họ đã không vào cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống, họ cũng chẳng để cho kẻ khác vào. Với những hạng ấy, qua lời thánh sử Luca, Đấng Cứu Thế Chúa chúng ta đã cảnh cáo như sau: Khốn cho các ngươi! Các ngươi đã cất giấu chìa khoá của sự hiểu biết: các người đã không vào mà những kẻ muốn vào các ngươi lại ngăn cản! (Lc 11,52).

Quả thật, những vị linh hướng ấy có thể ví như rào chắn, là đá cản nằm ngang trước cửa thiên đàng. Họ ngăn cản không cho những người đến tham vấn họ bước vào cánh cửa ấy. Họ dư biết rằng Thiên Chúa đã truyền dạy họ không những hãy để cho người ta vào mà còn phải giúp đỡ và đưa người ta vào cửa thiên đàng, thậm chí còn phải thúc ép người ta vào, như lời Ngài phán nơi Tin mừng thánh Luca: Hãy ra đường làng đường xóm ép người ta vào đầy nhà cho ta (Lc 14,23). Thế mà họ đã làm ngược lại, đã ép người ta chớ vào.

Như thế, vị linh hướng kiểu ấy khác nào một người mù, có thể gây cản trở cho sự sống của linh hồn là Chúa Thánh Thần. Các vị linh hướng có thể vướng vào lầm lỗi này theo nhiều cách khác nhau, một số vị hữu ý, một số vị vô tình. Nhưng dù có hữu ý hay vô tình, họ vẫn không thoát khỏi sự trừng phạt, bởi lẽ đã đảm nhận trách vụ này, thì đương nhiên các vị có bổn phận phải biết và phải cân nhắc kỹ điều mình làm.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

59. Và cứ cho rằng anh có đủ kinh nghiệm để hướng dẫn một linh hồn nào đó (vì có lẽ linh hồn ấy không đủ tài năng để tiến xa hơn) thì vẫn không thể nào anh có đủ khả năng hướng dẫn tất cả những linh hồn mà anh không muốn cho vuột khỏi tầm tay anh. Bởi lẽ Thiên Chúa dìu dắt mỗi linh hồn theo những nẻo đường khác nhau đến nỗi cách Ngài dùng cho linh hồn này khó mà phù hợp được một nửa với cách Ngài dùng cho linh hồn khác. Thật vậy, ai sẽ nói được như thánh Phaolô rằng mình trở nên mọi sự cho mọi người để chinh phục được tất cả? (1Cr 9,22). Thế mà anh lại khống chế các linh hồn đến nỗi tước đoạt cả tự do của họ. Anh tự cho mình nắm hết bề rộng của học thuyết Tin mừng đến nỗi chẳng những anh không chịu để cho các linh hồn ấy rời anh mà tệ hơn nữa, rủi tình cờ nghe biết có linh hồn nào trong số ấy đi thổ lộ tâm sự với một ai khác về một chuyện mà có lẽ không phù hợp để thổ lộ với anh (có thể chính Thiên Chúa dìu dắt linh hồn ấy để linh hồn ấy được dạy bảo điều mà anh không dạy bảo được) thì lập tức (tôi thật mắc cỡ khi nói ra điều này) anh lại tỏ ra ghen tuông với linh hồn ấy khác nào trường hợp các cặp vợ chồng thường ghen tuông nhau. Anh làm thế đâu phải vì danh dự Thiên Chúa hay lợi ích cho linh hồn ấy mà chỉ vì niềm kiêu hãnh, tự thị hoặc vì một động cơ bất toàn nào đó của anh. Xin anh chớ tự thị cho rằng hễ xa rời anh là linh hồn ấy xa rời Thiên Chúa!

60. Thiên Chúa hết sức tức giận những vị linh hướng như thế và, qua miệng ngôn sứ Êdêkiel, Ngài thề hứa sẽ trừng phạt họ như sau: Sữa chiên các ngươi uống, len chiên các ngươi mặc còn đàn chiên thì các ngươi không lo chăn dắt... Vì thế, Ta sẽ giải thoát đàn chiên của Ta khỏi miệng chúng (Êd 34,3.10).

61. Vậy các vị linh hướng phải để cho những linh hồn ấy được tự do, khi họ muốn tìm kiếm cho mình những điều tốt hơn, các vị ấy buộc phải tỏ ra nét mặt vui vẻ. Bởi lẽ các vị linh hướng ấy nào biết được phương cách Thiên Chúa muốn dùng để đem lại lợi ích cho một linh hồn, nhất là một khi linh hồn này không còn thích thú với lối dạy bảo của các vị nữa, thì đó chính là dấu hiệu cho thấy lối dạy bảo ấy không còn sinh ích lợi nữa, bởi vì hoặc Thiên Chúa đã đưa linh hồn ấy tiến xa trên một lộ trình khác lộ trình vị linh hướng đang đưa đi, hoặc bởi vì vị linh hướng đã thay đổi kiểu cách hướng dẫn. Trong trường hợp này vị linh hướng phải xét lại sự thay đổi của mình. Ứng xử cách khác là do sự kiêu ngạo dốt nát, sự hợm hĩnh hoặc do một tham vọng nào khác.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

56. Có thể các vị linh hướng này đã sai lầm một cách thiện ý vì kiến thức của các vị chỉ có ngần ấy. Tuy nhiên không phải vì thế mà các vị được miễn thứ khi đưa ra những lời khuyên liều lĩnh, chẳng xét gì đến con đường và tinh thần mà linh hồn đang bước theo. Nếu không hiểu thì quí vị ấy đừng rớ bàn tay nhám nhúa của mình vào, hãy để cho kẻ hiểu biết xử lý. Làm cho một linh hồn đánh mất những ơn lành khôn tả ấy đâu phải là chuyện nhỏ hay lỗi nhẹ, đôi khi, chỉ vì những lời khuyên liều lĩnh của các vị mà những linh hồn ấy hết sức bị lầm lạc.

Do đó, kẻ nào sai lầm một cách liều lĩnh đang khi lẽ ra buộc phải nắm vững vấn đề, theo đúng bổn phận bậc mình, thì không thể không bị trừng phạt, tuỳ theo mức độ thiệt hại gây ra. Đụng đến các công việc của Thiên Chúa, ta phải xử lý hết sức cẩn trọng, phải mở mắt to ra mà nhìn, nhất là khi gặp những phận vụ hết sức quan trọng và cao vời như việc hướng dẫn những linh hồn này. Nếu ta làm đúng thì vô cùng ích lợi mà nếu làm sai thì vô cùng mất mát.

57. Hẳn anh sẽ cho rằng anh cũng có lý để tự bào chữa, thế nhưng tôi chẳng thấy có lý do nào cả. Ít ra anh cũng phải nhìn nhận với tôi rằng không thể nào bào chữa cho một kẻ hướng dẫn một linh hồn mà chẳng bao giờ để cho linh hồn ấy thoát khỏi quyền mình, chỉ dựa vào những lý lẽ vớ vẩn và cứ khăng khăng cho rằng mình biết rõ. Một kẻ như thế thật đáng bị trách phạt. Bởi vì khi một linh hồn đã tiến bước trên con đường tâm linh nhờ sự phù trợ liên lỉ của Thiên Chúa, chắc chắn nó sẽ phải thay đổi cung cách và thể thức cầu nguyện và phải cần đến một thứ học thuyết cao vời hơn và một thứ tinh thần khác sâu xa hơn học thuyết và tinh thần của một linh hướng kiểu ấy.

Không phải ai cũng biết được mọi diễn biến và mọi ngõ ngách trên bước đường tâm linh. Cũng không ai hoàn toàn thông tuệ đến mức nhận biết được mọi trạng thái cuộc sống tâm linh để mà dìu dắt và chỉ đạo. Ít nhất đừng ai nghĩ rằng mình biết hết mọi chuyện trong lãnh vực này, cũng đừng nghĩ rằng Thiên Chúa không muốn dẫn đưa một linh hồn nào đó vượt xa hơn nữa...

Không phải hễ cứ biết đẽo gỗ là biết tạc tượng, cũng không phải hễ cứ biết tạo ra bức tượng là biết đánh bóng hoặc tô màu; cũng không phải hễ biết tô màu là biết vẽ, cũng không phải hễ cứ biết vẽ là biết trau chuốt và hoàn thiện bức tượng ấy. Bởi lẽ mỗi nghệ nhân chỉ có thể hoàn chỉnh phận vụ mà mình sở trường và nếu vượt qua giới hạn thì sẽ làm hỏng mất tác phẩm.

58. Anh hãy xét xem: nếu anh chỉ biết đẽo gọt, nghĩa là chỉ biết giúp linh hồn khinh chê thế tục, hãm dẹp các mê thích, hoặc nhiều hơn nữa, nếu anh chỉ biết tạc nên bức tượng, nghĩa là biết dẫn dắt linh hồn ấy vào những sự suy gẫm thánh thiện, ngoài ra chẳng biết gì hơn, thì làm sao anh có thể có thể dẫn đưa linh hồn ấy tới sự hoàn thiện cuối cùng là bức tượng đã được trau chuốt tươm tất tinh tế, không còn cần đến đẽo gọt, tạc nắn, cũng không cần đánh bóng mà chỉ cần chính công cuộc Thiên Chúa đang thực hiện cho linh hồn?

Do đó, nếu anh cứ cột chặt linh hồn người ta vào thứ học thuyết bất di bất dịch của anh, thì chắc chắn linh hồn ấy sẽ đi thụt lùi hoặc ít ra sẽ không tiến bộ hơn nữa. Bởi vì, tôi xin được hỏi anh, bức tượng sẽ thành hình ra sao nếu lúc nào anh cũng chỉ nện chỉ đẽo, nghĩa là lúc nào anh cũng chỉ biết bắt linh hồn ấy thao luyện các quan năng mà thôi? Thế thì bao giờ bức tượng mới hoàn tất? Bao giờ và làm sao nó sẽ để Thiên Chúa có thể tô điểm cho nó? Có thể nào anh làm được hết mọi phận vụ và tự cho là mình hết sức hoàn chỉnh trong mọi chuyện đến nỗi linh hồn người ta sẽ không bao giờ cần đến ai khác ngoài anh?

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

53. Thế nhưng như chúng tôi đã nói, các vị linh hướng kia chẳng hiểu được rằng những linh hồn này đang bước đi trong sự chiêm niệm lặng lẽ và cô tịch bởi lẽ bản thân các vị chưa đạt đến sự chiêm niệm ấy mà các vị cũng chẳng biết thế nào là lìa bỏ những suy niệm lý luận, cho nên các vị cứ cho rằng những linh hồn này đang ươn lười. Vì thế các vị đã quấy rối và cản trở sự bình an của ơn chiêm niệm yên tĩnh và lặng lẽ mà chính Thiên Chúa đã thương ban cho những linh hồn ấy. Các vị buộc những linh hồn ấy đi theo con đường suy niệm và lý luận thuộc trí tuởng tượng và bắt họ phải thực hiện những hành vi nội tâm. Đây là những điều mà những linh hồn ấy hiện hết sức ghê sợ, họ cảm thấy khô khan và chẳng màng đến chúng, bởi lẽ họ muốn được ở trong tình trạng thư thái thánh thiện, trong tình trạng lắng đọng, yên tịnh và thanh bình.

Trong tình trạng này, giác quan chẳng có gì để bám víu, để nếm hưởng và để làm, cho nên các vị linh hướng liền khuyên các linh hồn này hãy gắng tìm cho được những thích thú và nhiệt tình đang khi lẽ ra phải khuyên họ làm ngược lại. Còn các linh hồn này thì không thể đạt được những điều ấy như trước nữa (bởi lẽ cái thời ấy đã qua rồi và đây không còn là con đường của họ nữa) nên càng rối rắm gấp đôi vì tưởng rằng mình sắp lạc mất. Các vị linh hướng lại khuyến khích họ tin như thế, khiến tâm linh họ bị khô khan và bị tước mất những ơn xức dầu quí giá mà Thiên Chúa đã xức cho họ trong sự cô tịch và tĩnh lặng. Và như tôi đã nói, đây quả là một thiệt hại rất lớn. Các vị linh hướng ấy đã nhận họ xuống bùn, khiến họ chìm trong phiền muộn, vì họ vừa bị mất các ơn xức dầu vừa phải vất vả mà chẳng lợi lộc gì cả.

54. Các vị linh hướng ấy không biết được thế nào là con đường tâm linh. Các vị ấy gây sỉ nhục và bất kính nặng nề đối với Thiên Chúa vì đã thọc bàn tay thô lậu của các vị vào công việc Thiên Chúa đang làm. Thiên Chúa đã trả giá rất nhiều mới đưa các linh hồn ấy đến được nơi đây, Ngài đã phải vất vả rất nhiều mới đưa những linh hồn ấy đến được chốn cô tịch này, mới trút rỗng được các quan năng và các hoạt động của chúng hầu có thể tâm sự với những linh hồn ấy như lòng Ngài hằng khao khát (Hs 2,14-16). Ngài cầm tay họ, Ngài ngự trị nơi họ trong niềm an bình và tĩnh lặng dạt dào. Ngài cũng làm cho các hành vi tự nhiên của các quan năng họ thành yếu nhược, vì với những thứ ấy, dù gian khổ suốt đêm, họ cũng chẳng kiếm chác được gì (Lc 5,5). Ngài đem lại bình an cho tâm linh họ mà không nhờ vào hoạt động của giác quan, bởi lẽ không một giác quan nào cũng như không một hành vi nào của giác quan đủ khả năng tiếp nhận thực tại tâm linh.

55. Thiên Chúa hết sức quí chuộng sự tĩnh lặng, giấc ngủ yên của linh hồn và việc nó lìa xa khỏi giác quan, đến nỗi Ngài đưa ra lời van nài cao quí và hiệu quả nơi đoạn Diễm Ca sau:

Này các thiếu nữ Giêrusalem, tôi van nài các bạn

vì đàn linh dương với bầy nai ngoài đồng

Xin đừng lay vội, đừng đánh thức tình yêu

Cho đến khi tình yêu ưng thuận (Dc 3,5).

Với mấy câu thơ này, Thiên Chúa cho ta hiểu Ngài yêu mến sự yên nghỉ và sự quên lãng trong tịch liêu biết bao vì Ngài đã kể ra những loài thú hết sức tiêu biểu của chốn tịch liêu hoang vắng. Đang khi đó các vị linh hướng nọ lại không muốn cho linh hồn nghỉ ngơi tĩnh lặng. Trái lại các vị bắt nó lúc nào cũng phải làm việc và hoạt động tới nỗi chẳng còn chỗ nào cho Thiên Chúa hành động và khiến cho điều Thiên Chúa đã làm bị tiêu tan và bị xoá mất bởi hoạt động của linh hồn, khác nào những chú chồn con phá hoại vườn nho đang nở hoa của linh hồn (Dc 2,15). Vì thế Thiên Chúa đã lên tiếng phàn nàn qua miệng ngôn sứ Isaia như sau: Các ngươi đã ăn hại vườn nho của ta (Is 3,14).

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

50. Vì thế, nhiều khi lòng muốn cảm thấy nồng nàn trìu mến và yêu thương mà trí hiểu chẳng rõ chẳng hiểu gì hơn trước đó, vì Thiên Chúa đang truyền thông tình yêu vào cho linh hồn như lời Tân nương thổ lộ trong sách Diễm Ca: Chàng đã đưa tôi vào phòng tiệc, cho tôi uống rượu nồng, đã thắng tôi nhờ sức mạnh tình yêu (Dc 2,4).

Vậy không việc gì phải sợ rằng lòng muốn đang rỗi công rỗi việc nơi tình trạng này. Nếu tự nó, lòng muốn không thể làm được những hành vi yêu thương liên quan đến những nhận thức cụ thể thì Thiên Chúa sẽ thực hiện những hành vi ấy nơi nó, Ngài sẽ cho nó no say một cách kín nhiệm trong tình yêu thần phú, hoặc nhờ vào nhận thức của ơn chiêm niệm hoặc chẳng cần đến nhận thức ấy, như chúng tôi vừa nói. Các hành vi ấy diệu vợi và có giá trị trước mặt Thiên Chúa hơn những hành vi do linh hồn tự thực hiện rất nhiều, bởi lẽ Đấng thúc giục và tuôn đổ tình yêu ấy vào linh hồn là chính Thiên Chúa, Ngài tuyệt vời hơn linh hồn biết mấy.

51. Thiên Chúa tuôn đổ tình yêu ấy vào lòng muốn khi lòng muốn đã trở nên trống rỗng và không màng đến những thích thú và nghiêng chiều cụ thể khác, từ trên cao hay dưới thấp. Vì thế, ta hãy cẩn thận làm sao cho lòng muốn nên trống rỗng và siêu thoát khỏi những tình cảm của nó. Và nếu lòng muốn không quay lui, không còn muốn thưởng thức hương này vị nọ, là nó đang tiến bộ mặc dù chẳng có một cảm nghiệm cụ thể nào nơi Thiên Chúa, nó đang vượt lên trên mọi sự để hướng đến Thiên Chúa, vì không còn thích thú một thụ tạo nào nữa. Nó đang hướng đến Thiên Chúa, mặc dù không nếm được Thiên Chúa một cách cụ thể và phân minh rành rẽ, cũng chẳng yêu mến Ngài với một hành vi thật hết sức rõ rệt. Nơi sự tuôn đổ chung chung, tăm tối và kín nhiệm ấy nó hưởng nếm Ngài vượt hẳn sự hưởng nếm nơi những gì đã hiểu được rành rẽ vì giờ đây nó thấy rõ không có gì làm nó thích thú bằng sự thanh tịnh cô tịch ấy. Nó yêu mến Thiên Chúa hơn tất cả những điều đáng yêu bởi lẽ nó đã gạt bỏ mọi hương vị và thích thú của tất cả thứ ấy và đã chán ngấy chúng.

Do đó, không có gì phải lo lắng. Nếu lòng muốn không còn dừng lại được nơi những hương vị và thích thú của những hành vi cụ thể, thì có nghĩa là nó đang tiến bộ. Nó không quay lại gắn bó với một điều khả giác nào nữa, thì có nghĩa là nó đang tiến bước đến với Đấng khôn thấu là chính Thiên Chúa. Vì thế, chẳng có gì phải ngạc nhiên khi lòng muốn không cảm nhận được gì.

Vậy, để tiến đến Thiên Chúa lòng muốn phải siêu thoát khỏi mọi thứ êm đềm dịu ngọt chứ không được bám vào chúng. Có thế, nó mới chu toàn được huấn lệnh tình yêu, là phải yêu Thiên Chúa trên hết mọi sự, là điều ta chỉ có thể thực hiện được nếu biết tước bỏ và trút rỗng hết mọi sự.

52. Cũng đừng sợ khi thấy dạ nhớ trống rỗng các hình thể và ảnh tượng. Vì Thiên Chúa là đấng vô hình cho nên dạ nhớ càng trống vắng hình thể và ảnh tượng, càng được an toàn và tới gần Thiên Chúa hơn. Hễ càng cậy dựa vào trí tưởng tượng, dạ nhớ càng xa lìa Thiên Chúa và càng dễ rơi vào nguy hiểm bởi lẽ Thiên Chúa là đấng ta không thể tưởng nghĩ nổi thì làm sao trí tưởng tượng có thể nắm bắt được.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

48. Hẳn anh sẽ bảo: Nếu chẳng hiểu biết được điều gì một cách rạch ròi thì làm sao linh hồn có thể tiến bộ được! Tôi xin thưa với anh rằng: nếu linh hồn hiểu biết một cách rạch ròi nó sẽ chẳng tiến bộ. Lý do là vì Thiên Chúa vượt quá tầm trí hiểu, do đó trí hiểu không thể nào hiểu hay đạt đến Thiên Chúa. Vì thế, một khi trí hiểu tìm đến Thiên Chúa bằng hiểu biết thì chẳng những không đạt được đến Thiên Chúa mà trái lại càng xa cách Ngài. Do đó, trước hết trí hiểu phải ra khỏi chính mình và sự hiểu biết của mình, để đạt đến được Thiên Chúa bằng cách bước đi trong đức tin và nhờ tin chứ không nhờ hiểu. Và như thế, trí hiểu đạt đến hoàn thiện; bởi lẽ sự hiệp nhất với Thiên Chúa chỉ đến nhờ đức tin chứ không nhờ phương thế nào khác. Linh hồn đạt đến Thiên Chúa nhờ không hiểu hơn là nhờ hiểu.

Vì thế, xin anh đừng bận lòng nếu trí hiểu không quay trở lui (nghĩa là nếu trí hiểu không còn khát khao bận bịu với những nhận thức cụ thể và những thứ suy lý hiểu biết khác mà chỉ muốn được thư thái an nhàn) thì có nghĩa là nó đang tiến bộ vì nó đang trút rỗng hết tất cả những gì có thể lọt vào trong nó, bởi không thứ gì trong những thứ ấy là Thiên Chúa. Vì như chúng tôi đã nói, Thiên Chúa không thể ở trong một tâm trí bận bịu.

Và nơi tình trạng hoàn thiện này, không quay lui tức là tiến tới. Trí hiểu được tiến bộ khi biết đặt mình vào đức tin hơn, cũng có nghĩa là biết tiến hơn vào tăm tối, bởi lẽ, đức tin là sự tối tăm đối với trí hiểu. Như thế, vì trí hiểu không thể hiểu được bản chất Thiên Chúa nên cần phải tiến bước bằng cách quy phục chứ không bằng cách hiểu. Vì thế, này ngài linh hướng! Để lợi ích, trí hiểu nên làm điều mà anh kết án, nghĩa là, nó cần phải tránh bận bịu với những sự hiểu biết rạch ròi, bởi lẽ nó không thể đạt tới Thiên Chúa nhờ những hiểu biết ấy, trái lại, chúng còn gây cản trở, không cho nó đến được với Thiên Chúa.

49. Này ngài linh hướng, hẳn anh sẽ nói: Ôi! Nếu trí hiểu chẳng hiểu được rạch ròi, lòng muốn sẽ vô công rỗi việc và sẽ không yêu được, mà đây lại là điều luôn luôn phải tránh trên con đường tâm linh! Lý do là vì lòng muốn chỉ có thể yêu được điều mà trí hiểu đã hiểu được.

Xin thưa, quả là đúng vậy, nhất là nơi những hoạt động và những hành vi tự nhiên của linh hồn, nơi đó, lòng muốn chỉ yêu được những gì trí hiểu đã hiểu được một cách rạch ròi. Tuy nhiên, nơi sự chiêm niệm chúng tôi đang bàn, qua đó - như chúng tôi đã nói - Thiên Chúa tuôn đổ chính Ngài vào linh hồn thì không cần phải có sự hiểu biết rạch ròi mà cũng không cần linh hồn phải có những hành vi hiểu biết. Lý do là vì, bằng một hành vi, Thiên Chúa thông truyền cho linh hồn cả ánh sáng lẫn tình yêu, nghĩa là thông truyền cho linh hồn cái nhận thức siêu nhiên đầy trìu mến, mà chúng ta có thể nói nó tựa như một thứ ánh sáng nồng cháy, cùng lúc vừa phát sáng vừa làm nảy sinh tình yêu. Ánh sáng này hỗn độn và tối tăm đối với trí hiểu vì đây là nhận thức của ơn chiêm niệm, mà theo thánh Điônisiô, nó là tia tăm tối đối với trí hiểu [Xem pseudo- Dionisiô Thần học huyền bí 1.1].

Vì thế, sự hiểu biết nơi trí hiểu thế nào thì tình yêu nơi lòng muốn cũng vậy. Nghĩa là, cũng như nhận thức Thiên Chúa tuôn đổ vào trí hiểu là một nhận thức tổng quát và tăm tối không mang tính cách một sự hiểu biết rạch ròi, thì tình yêu nơi lòng muốn cũng thế, chỉ yêu một cách tổng quát, không cần phải hiểu rạch ròi về đối tượng được yêu. Bởi Thiên Chúa là cả ánh sáng lẫn tình yêu thần linh nên khi thông truyền chính Ngài cho linh hồn, Ngài cũng thông truyền cho cả hai quan năng trí hiểu và lòng muốn cả sự hiểu biết lẫn tình yêu. Và bởi vì Thiên Chúa là Đấng ở đời này ta không sao hiểu thấu nên, như tôi đã nói, sự hiểu biết về Ngài luôn là tăm tối và tình yêu nơi lòng muốn chúng ta ở đời này cũng rập khuôn theo sự hiểu biết ấy.

Mặc dù có đôi khi, nơi sự thông truyền tế nhị này Thiên Chúa tự thông truyền nhiều hơn và gây thương tích cho quan năng này nhiều hơn quan năng kia, khi thì sự hiểu biết được cảm nhận nhiều hơn tình yêu, khi thì tình yêu được cảm nhận nhiều hơn sự hiểu biết, cũng có đôi khi chỉ toàn hiểu biết mà chẳng yêu thương và đôi khi chỉ toàn yêu thương mà chẳng hiểu biết gì cả.

Do đó, tôi xin nói rằng khi thực hiện những hành vi tự nhiên nhờ trí hiểu, linh hồn không thể yêu nếu không hiểu. Tuy nhiên nơi những hành vi Thiên Chúa thực hiện và tuôn đổ vào linh hồn như trường hợp chúng tôi đang bàn - thì lại khác, vì Thiên Chúa có thể tự thông truyền cho quan năng này mà chẳng thông truyền cho quan năng kia. Như thế, Ngài có thể thiêu đốt lòng muốn bằng cái chạm nhẹ nồng nàn của tình yêu Ngài mà trí hiểu không hiểu thấu tựa như người ta có thể cảm thấy sức nóng của ngọn lửa dù chẳng trông thấy ngọn lửa ấy.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)