NGỌN LỬA TÌNH NỒNG
(Phiên bản B)
CA KHÚC THỨ HAI (tiếp theo)
33. Do đó, cần biết rằng sự chết mà linh hồn nhắc đến ở đây chính là toàn bộ con người cũ, từ việc đem các quan năng - dạ nhớ, trí hiểu và lòng muốn - phục vụ cho những chuyện trần gian cho đến những mê thích và sự chạy theo nếm hưởng các loài thụ tạo. Tất cả những thứ ấy là hoạt động của cuộc sống cũ và đối với cuộc sống mới, cuộc sống tâm linh, thì đó chính là sự chết. Linh hồn không thể sống cuộc sống mới kia cách hoàn hảo nếu con người cũ này không bị tiêu diệt hoàn toàn, như lời cảnh báo của Thánh Tông Đồ: Anh em phải cởi bỏ con người cũ và mặc lấy con người mới là con người được sáng tạo theo hình ảnh Thiên Chúa trong công chính và thánh thiện (Ep 4,22-24). Nơi cuộc sống mới này, cuộc sống linh hồn sẽ có được khi đạt tới sự hiệp nhất hoàn toàn với Thiên Chúa như chúng ta đang bàn, mọi mê thích của linh hồn cũng như mọi quan năng thích ứng với các khuynh hướng và hoạt động của linh hồn, vốn là những hoạt động của sự chết và là sự thiếu vắng sức sống tâm linh, đều được biến đổi thành hoạt động thần linh.
34. Theo triết học, mọi sinh vật đều sống nhờ hoạt động của nó. Linh hồn cũng thế, nhờ hoạt động trong Thiên Chúa, do sự hiệp nhất với Ngài, nó được sống sự sống của Thiên Chúa. Và như thế, sự chết của linh hồn được trở thành sự sống, sự sống tự nhiên của linh hồn đã trở thành sự sống tâm linh.
Thật thế, trước khi đạt đến sự hiệp nhất này, trí hiểu chỉ hiểu biết một cách tự nhiên nhờ sức mạnh và năng lực của ánh sáng tự nhiên, qua các giác quan thể xác. Giờ đây trí hiểu được tác động và thông tri do một nguyên lý khác cao vời hơn, tức là nguyên lý ánh sáng siêu nhiên của Thiên Chúa, các giác quan bị gạt sang một bên. Như thế, linh hồn được biến đổi thành thần linh nhờ sự kiện trí hiểu của nó và trí hiểu của Thiên Chúa đã thành nên như một.
Về phần lòng muốn, trước kia chỉ biết yêu một cách thấp hèn bạc nhược bằng tình cảm tự nhiên, giờ đây được biến đổi thành sự sống của tình yêu thần linh. Thật vậy, giờ đây nó yêu một cách thật cao thượng bằng thứ tình cảm thần linh, dưới sự thúc đẩy của sức mạnh và quyền năng Chúa Thánh Thần. Nơi Ngài, giờ đây nó sống sự sống của tình yêu. Sở dĩ thế là vì nhờ sự hiệp nhất này, giờ đây lòng muốn của Thiên Chúa và lòng muốn của linh hồn chỉ còn là một lòng muốn.
Về phần dạ nhớ, để mặc nó thì dạ nhớ chỉ biết ghi nhận những hình ảnh và những sáng tạo vẽ vời về các loài thụ tạo, nhờ sự hiệp nhất này, dạ nhớ được biến đổi chỉ còn giữ lại nơi tâm trí những năm tháng vĩnh cửu, theo như lời vua Đavít trong Tv 77, 6 (nghĩa là hồi tưởng những kỳ công của Thiên Chúa).
Còn về mê thích tự nhiên, vốn chỉ biết khéo léo và nhanh nhẩu tìm cách nếm hưởng hương vị của thụ tạo, chỉ đưa đến sự chết, giờ đây được biến đổi thành sự mê thích nếm hưởng hương thơm vị ngọt thần linh, được tác động và thỏa mãn bằng một nguyên lý khác, sống động hơn, tức là niềm hoan lạc Thiên Chúa ban, bởi lẽ nhờ được hiệp nhất với Thiên Chúa, linh hồn chỉ còn một mê thích duy nhất là mê thích Thiên Chúa.
Cuối cùng, mọi chuyển động, hoạt động, khuynh hướng của linh hồn trước đây phát xuất từ nguyên lý và sức mạnh của sự sống tự nhiên, giờ đây, trong sự hiệp nhất này, đều được trở thành những chuyển động thần linh, giã từ các hoạt động và khuynh hướng riêng trước kia để chỉ còn sống trong Thiên Chúa. Thật vậy, là ái nữ đích thực của Thiên Chúa, giờ đây toàn bộ linh hồn đã được Thần Khí Thiên Chúa tác động, theo như lời thánh Phaolô: Quả vậy, phàm ai được Thần Khí Thiên Chúa hướng dẫn đều là con cái Thiên Chúa. (Rm 8,14).
Thành ra, theo những gì đã nói, giờ đây trí hiểu của linh hồn ấy là trí hiểu của Thiên Chúa, lòng muốn của nó là lòng muốn của Thiên Chúa, dạ nhớ của nó là dạ nhớ vĩnh cửu của Thiên Chúa, hoan lạc của nó là hoan lạc của Thiên Chúa. Còn bản thể của linh hồn ấy, mặc dù không phải là bản thể của Thiên Chúa, bởi vì linh hồn không thể biến đổi thành Thiên Chúa tận bản thể được, nhưng nhờ tình trạng hiệp nhất với Thiên Chúa như đang bàn ở đây, linh hồn được cuốn hút vào trong Thiên Chúa và trở thành Thiên Chúa nhờ dự phần. Đây là điều sẽ xảy đến khi linh hồn đạt tới tình trạng hoàn hảo của cuộc sống tâm linh mặc dù chưa được hoàn hảo như trong cuộc sống đời sau. Như thế, linh hồn như đã chết đi đối với tất cả những gì trước đây đã có nơi nó, những gì trước đây đã khiến nó chìm trong bóng tối sự chết, và giờ đây nó chỉ còn sống cho những gì là Thiên Chúa. Vì lẽ đó, linh hồn thật chí lý khi nói về bản thân mình như sau:
Người vừa giết em, vừa đổi chết thành sống.
Cũng vì thế, ở đây linh hồn có thể nói lên một cách xác đáng câu nói của thánh Phaolô: Tôi sống nhưng không phải tôi sống, chính Đức Kitô sống trong tôi. (Gl 2,20). Sự chết của linh hồn đã được biến đổi thành sự sống Thiên Chúa. Ở đây chúng ta có thể áp dụng cho linh hồn lời thánh Tông Đồ: Tử thần đã bị chôn vùi, đây giờ chiến thắng (1Cr 15,54). Và cả câu nói của ngôn sứ Hôsê nói lên nhân danh Thiên Chúa: Hỡi tử thần, ta sẽ cho ngươi chết (Hs 13,14). Nói cách khác: Ta đây chính là sự sống, đem lại cái chết cho tử thần, tử thần sẽ bị sự sống nuốt chửng.
- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)










