ĐỐI THOẠI
(DIALOGO)
CHƯƠNG HAI
CHÚA CHA THƯƠNG XÓT THẾ GIAN
2 - ƠN TRỞ NÊN GIỐNG CHÚA KITÔ (tiếp theo)
+ Về sự bất toàn của những kẻ yêu mến và phụng sự Thiên Chúa, vì lợi ích riêng và vì niềm an ủi.
60. Trong số những người trở thành tôi tớ tin cẩn của Cha, có những kẻ phụng sự Cha trong niềm tin, không vì sợ hãi nô lệ, nhưng vì yêu mến muốn phục vụ Cha. Tuy nhiên, lòng mến này còn bất toàn, vì trong việc phục vụ này chúng tìm kiếm lợi ích cho riêng mình: sự thoả mãn và niềm vui mà chúng gặp được nơi Cha. Sự bất toàn này, cũng có ở nơi lòng thương yêu của chúng đối với tha nhân. Con biết điều gì chứng minh sự bất toàn này không? Vừa khi chúng mất đi những an ủi nơi Cha, lòng mến này khó đứng vững. Nó yếu đi và mỗi ngày thêm nguội lạnh đối với Cha. Còn Cha, để luyện tập chúng trong đàng nhân đức và gỡ chúng ra khỏi chỗ bất toàn, Cha rút đi những sự an ủi thiêng liêng và gửi đến cho chúng những thử thách và chiến đấu. Cha làm thế, là để dẫn đưa chúng lên bậc trọn lành, dạy chúng biết mình và ý thức rằng: chúng không là gì cả, và tự bản thân, chúng không có ân sủng nào hết. Những thử thách phải có hiệu quả, là bắt chúng đi tìm nơi trú ẩn trong Cha, nhận ra Cha là ân nhân của chúng, và gắn bó với Cha trong sự khiêm nhường thành thật. Chính vì mục đích ấy, lại lần nữa Cha rút đi không phải ân sủng của Cha, nhưng những an ủi mà Cha ban cho chúng.
Còn chúng, trong cơn thử thách này, chúng đã trở nên nguội lạnh và thối lui với một thứ giận dữ thiêng liêng. Nhiều khi viện cớ khác nhau chúng bỏ việc đạo đức, cho rằng: các việc đạo đức này chỉ là việc làm tự nhiên chẳng lợi ích gì, vì chúng đã không tìm được trong đó những an ủi thiêng liêng cho linh hồn chúng.
Nếu một linh hồn hành động như thế, thì nó tỏ ra bất toàn, vì vẫn chưa loại bỏ hoàn toàn cái màn tự ái, vẫn che phủ con ngươi mắt đức tin rất thánh. Nếu nó gạt ra một bên cái màn này, nó sẽ thấy rõ mọi sự đều bởi Cha mà ra, và không một chiếc lá cây rụng xuống mà không có lệnh của sự quan phòng của Cha (Xc Mt 6:28, 10:29, Lc 12:27). Nó phải biết: những gì Cha hứa và gửi đến cho nó, đều chỉ nhằm thánh hoá nó, nghĩa là để nó đạt được sự thiện và cùng đích mà Cha đã tạo thành nó.
Đó là điều các tôi tớ Cha phải hiểu biết: Cha không muốn sự gì khác ngoài sự thánh thiện của chúng, nhờ Máu Con Độc Nhất của Cha, là Máu đã rửa sạch chúng khỏi muôn vàn tội lỗi. Trong Máu này, chúng có thể nhận biết chân lý của Cha, và chân lý đó là chúng được sống vĩnh cửu. Cha đã tạo thành chúng giống hình ảnh Cha, và Cha đã tái tạo chúng trong Máu của Con Cha, để chúng trở thành những nghĩa tử của Cha. Nhưng vì chúng còn bất toàn, nên chỉ tìm lợi ích riêng trong việc phụng sự Cha, và yêu thương tha nhân một cách lạnh nhạt. Có những kẻ nản chí, vì sợ những đau khổ sẽ phải trải qua; những kẻ khác thì thờ ơ và trễ nải trong việc phục vụ tha nhân, đức ái của chúng quy về bản thân chúng, bởi vì chúng không còn thấy sự thoả mãn và những an ủi mà trước kia chúng thường có được. Điều này do lòng mến yêu của chúng chưa được thanh tẩy đủ. Chúng yêu thương tha nhân cũng một cách bất toàn như chúng yêu mến Cha: chúng tìm kiếm lợi ích cho mình trong tình thương này. Nếu chúng không nhận ra sự bất toàn của mình, và ước ao trở nên trọn lành, chắc chắn chúng sẽ thối lui.
Vậy điều cần thiết là: ai muốn đạt tới sự sống vĩnh cửu, thì phải yêu mến một cách không tính toán. Xa lánh tội lỗi vì sợ hình phạt là không đủ, yêu mến nhân đức vì lợi ích bản thân cũng chưa đủ. Không, không đủ để được sống đời đời. Phải tránh xa tội lỗi vì làm mất lòng Cha, và phải yêu nhân đức vì lòng kính mến Cha.
Sự sợ hãi thường là bước đầu để kẻ tội lỗi đến với Cha, vì linh hồn bắt đầu bất toàn trước khi trở nên trọn hảo, nhưng nó phải thoát khỏi sự bất toàn, để tiến tới sự toàn thiện: hoặc trong cuộc sống, bằng cách sống trong đàng nhân đức, với một trái tim được thanh tẩy và yêu mến Cha, mà không nghĩ gì đến bản thân mình; hoặc trong giờ chết, bằng cách nhìn nhận sự bất toàn của mình và quyết chí, nếu có thời gian, sẽ phụng sự Cha mà không ngó đến lợi ích cho mình.
Tông đồ Phêrô đã yêu mến Chúa Giêsu hiền hậu và nhân lành, Con Một Cha, bằng thứ yêu mến bất toàn này, khi Phêrô cảm khoái sự ngọt ngào của tình thân hữu với Ngài. Nhưng khi lúc nguy cơ tới, Phêrô đã mất hết can đảm. Ông không còn sức chịu đau khổ vì Ngài, nguyên sự đe doạ đầu tiên, một sự sợ rất nô lệ, đã thắng được lòng trung thành của ông: ông đã chối bỏ Ngài và thề không quen biết Ngài bao giờ (Xc Mt 26:74).
Nhiều linh hồn ngã quỵ khi leo lên các bậc này với tâm tình sợ hãi nô lệ, hoặc với một lòng mến yêu của kẻ làm thuê. Vậy, các tôi tớ của Cha phải thoát ra khỏi những tâm tình này để trở thành những người con đích thực và phụng sự Cha vô vị lợi. Cha thưởng công mọi cực nhọc, Cha trả cho mỗi người tuỳ theo tấm lòng và công việc của họ. Vậy, nếu họ không bỏ rơi việc cầu nguyện và các việc lành phúc đức, nếu họ luôn kiên nhẫn, tiến bộ trên đàng nhân đức, họ sẽ đạt tới sự yêu mến đó của những người con. Và Cha, Cha sẽ yêu thương họ như người ta yêu thương con cái, bởi vì Cha luôn luôn đáp lại tình yêu của con người bằng cùng một tình yêu thương ấy. Nếu có ai yêu mến Cha như một đầy tớ yêu mến chủ nó, Cha sẽ thưởng nó, như một ông chủ trả công cho nó theo công lao của nó, và Cha sẽ không tỏ mình Cha ra cho nó. Người ta chỉ tỏ ra những bí mật cho bạn hữu của mình thôi (Xc Ga 15:15), vì người ta là một với bạn hữu của mình, chứ không là một với đầy tớ.
Thật ra, người đầy tớ có thể tăng thêm về nhân đức, trở nên thân thiết với chủ bằng tình mến yêu, và sau cùng trở thành người bạn thân ái của chủ. Các tôi tớ của Cha cũng thế. Nhưng bao lâu họ còn bằng lòng với tình mến yêu của kẻ làm thuê, Cha sẽ không tỏ mình Cha ra cho họ. Nhưng nếu họ xấu hổ vì sự bất toàn của mình, nếu họ đi vào con đường mến yêu nhân đức, nếu họ ra sức nhổ tận rễ cái tính tự ái thiêng liêng, và toà án lương tâm họ đã làm chứng họ đã gạt bỏ được sự sợ hãi nô lệ, và không còn tình yêu của kẻ làm thuê nữa, nhờ ánh sáng đức tin rất thánh, thì Cha nói thật với con: họ hành động rất đẹp lòng Cha. Họ sẽ có lối mở vào Trái tim Cha. Cha sẽ tỏ mình ra cho họ, đúng như Đấng Chân Lý đã nói: “Ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy…Cha của Thầy và Thầy sẽ ở lại với người ấy” (Ga 14:21, 23).
Đó là sự hiệp nhất giữa hai người bạn chí thân: họ là hai thân xác nhưng là một linh hồn mà thôi, do tình thương yêu, bởi vì tình yêu biến đổi người ta thành sự người ta yêu mến. Nếu hai người đã trở thành một linh hồn, thì từ nay không còn gì là bí mật giữa họ nữa. Bởi vậy, Đấng Chân Lý của Cha đã nói: “Cha của Thầy và Thầy sẽ đến và ở trong người ấy”.
- Nguyên tác của Thánh CATARINA SIENA, bản dịch của Lm VINHSƠN BÙI ĐỨC SINH, O.P.,M.A.
(Còn tiếp)