Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

64. Bằng cách ấy, ma quỉ chỉ dụng công chút xíu mà gây được những thiệt hại hết sức nặng nề khiến linh hồn đánh mất những sự phong phú rất lớn. Với một tí xíu mồi nhử cá, ma quỉ đã kéo được linh hồn ra khỏi vực nước giản dị của tâm linh, nơi linh hồn không biết đứng vào đâu, bám dựa vào đâu, chỉ còn ngụp lặn trong Thiên Chúa. Dùng tí mồi ấy ma quỉ kéo linh hồn vào bờ, trao cho linh hồn một bàn đạp, một điểm tựa để rồi linh hồn lê bước nặng nề trên mặt đất, không còn được nhờ tắm gội chất dầu Thiên Chúa mà tha hồ bơi lặn trong những nguồn nước Silôác đang chảy lững lờ (Is 8,6)

Ma quỉ hết sức lưu tâm đến chiến thuật này. Chỉ chút ít thiệt hại gây ra cho những linh hồn ở trong tình trạng này đối với nó còn quý giá hơn nhiều so với những tai họa lớn lao gây được cho nhiều linh hồn khác, vì như chúng tôi đã nói, hầu như không một linh hồn nào bước qua nẻo đường này mà ma quỉ không gây ra cho những thiệt hại nặng nề và khiến phải chịu những mất mát lớn. Tên láu cá này hết sức tinh ranh mai phục ở đoạn đường từ giác quan bước lên tâm linh để, như chúng tôi đã nói, nhờ giác quan mà phỉnh gạt và dụ dỗ linh hồn bằng những sự vật khả giác. Linh hồn đâu có biết điều đó đã khiến nó phải mất mát đến ngần nào, nó bị hụt không được vào bên trong phòng tiệc với Đức Tình quân, chỉ ngồi ở cửa mải mê nhìn những thứ xảy ra bên ngoài, nơi phần khả giác.

Theo lời ông Gióp, ma quỉ nhìn thấy được mọi thứ cao vời (x. G 41,25 Vulgata) nghĩa là nó nhìn thấy được chiều cao tâm linh của các linh hồn để tấn công. Do đó, hễ linh hồn nào bước vào sự lắng đọng sâu thẳm tới mức độ mà ma quỷ không thể làm cho chia lòng chia trí theo cách chúng tôi đã nói, nó sẽ sử dụng những tiểu xảo là gây kinh hoàng, sợ hãi, đớn đau thể xác hoặc những cảm giác và tiếng ồn bên ngoài để làm sao có thể lay động giác quan, lôi kéo giác quan hướng ra bên ngoài, xao nhãng phần tâm linh bên trong, chỉ đến khi nào không thể làm gì hơn được nữa, ma quỉ mới chịu bỏ cuộc.

Một cách quá dễ dàng, ma quỉ đã ngăn cản và chận đứng không cho những linh hồn quí phái ấy hưởng được những sự phong phú, và ma quỷ coi điều ấy còn quí giá hơn việc tiêu diệt những linh hồn khác nhiều. Nó còn hết sức khoái chí vì có thể làm được điều ấy một cách dễ dàng mà chẳng tốn công sức bao nhiêu.

Chúng ta có thể áp dụng cho đề tài đang bàn những gì Thiên Chúa nói với ông Gióp về ma quỉ như sau: Nó sẽ uống cạn một dòng sông mà vẫn không kinh ngạc. Nó tin tưởng rằng cả dòng sông Giođan sẽ tuôn vào họng nó (Sông Giođan ở đây ám chỉ những điều cao vời nhất của sự hoàn thiện). Cặp mắt nó vồ mồi như chiếc móc câu và xuyên thủng lỗ mũi con mồi như vuốt nhọn (x. G 40,18-19 Vulgata), nghĩa là nó dùng những mũi giáo hết sức sắc bén của sự hiểu biết để xuyên thủng linh hồn và khiến tâm linh hoảng loạn khác nào không khí tuôn ra khỏi lỗ mũi bị đâm thủng và bay tứ tán. Thiên Chúa còn nói tiếp về ma quỉ như sau: Tia sáng mặt trời sẽ nằm dưới quyền nó và vàng dưới chân nó khác nào bùn đất (G 41,21). Bởi lẽ ma quỉ đã khiến cho những linh hồn rạng rỡ đánh mất đi những tia sáng tuyệt vời của những hiểu biết thần linh, và cướp khỏi những linh hồn giàu có ấy thứ vàng quí giá của những lớp trang điểm thần linh mà đem rải rắc tứ tung.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

63. Tiếp đến, như đã nói, kẻ đui mù thứ hai có thể gây cản trở cho linh hồn trong tình trạng lắng đọng này chính là ma quỉ. Nó là một kẻ mù, nó muốn linh hồn cũng mù theo. Thấy linh hồn đang ở trong tình trạng cô tịch rất đỗi cao vời, ngập tràn dầu tuyệt hảo của Chúa Thánh Thần, ma quỉ bực mình ganh tỵ vì linh hồn không những đang được giàu sang phú quí mà còn vuột khỏi tầm tay nó, nó không còn kiếm được được chút gì ở đó vì linh hồn đang sống trong cô tịch, trần trụi, xa lạ với thụ tạo và mọi dấu vết thụ tạo. Nó liền cố gắng đặt vào cảnh hiu quạnh của linh hồn một vài luồng nhận thức và những đợt thích thú khả giác, đôi khi thật tốt lành, để dụ dỗ linh hồn hữu hiệu hơn và khiến linh hồn quay trở lại với những chuyện phân minh rạch ròi và những công việc của giác quan để rồi linh hồn cứ mải mê với những thích thú và nhận thức tốt lành nó bày vẽ ra, ôm ấp những thứ ấy và cậy dựa vào những thứ ấy để đến cùng Thiên Chúa.

Bằng phương cách ấy, ma quỉ rất dễ dàng khiến linh hồn lơ đãng, kéo linh hồn ra khỏi sự cô tịch và lắng đọng là nơi mà, như chúng tôi đã nói, Chúa Thánh Thần đang thực hiện những điều hết sức bí nhiệm. Linh hồn tự nó vốn hay nghiêng chiều về việc cảm nhận và thưởng thức, nhất là một khi đang chủ trương một điều gì mà lại không hiểu được con đường mình đang bước, linh hồn rất dễ bám víu vào những nhận thức và những thú vị ma quỉ bày ra để rồi lìa bỏ sự cô tịch trong đó Thiên Chúa đang đặt linh hồn vào. Vì lúc này linh hồn chẳng làm gì cả, các quan năng của nó đang ở trong tình trạng cô tịch và yên tĩnh nên linh hồn tưởng rằng bám víu như thế thì tốt hơn vì dù sao linh hồn cũng đang làm một cái gì đó.

Đây quả là chuyện hết sức đáng tiếc cho linh hồn, chỉ vì không hiểu biết chính mình và vì mải lo chụp cho được một mẩu bánh nhỏ là sự hiểu biết cụ thể và sự thích thú nên đã hụt mất cả tấm bánh lớn Thiên Chúa đang cho, là điều Thiên Chúa chỉ thực hiện trong sự cô tịch mà Ngài đã đặt linh hồn vào, để dùng những cuộc xức dầu tâm linh cô tịch ấy mà cuốn hút linh hồn vào với Ngài.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

62. Chúng tôi xin gác lại vấn đề ấy để bàn đến lối hành xử khác tệ hại hơn hoặc những phương cách khác đồi tệ hơn mà các vị linh hướng ấy đã sử dụng. Đó là trường hợp Thiên Chúa xức cho một vài linh hồn thứ dầu thánh thiện khiến lòng họ khát khao từ bỏ thế gian, thay đổi lối sống để phụng sự Thiên Chúa và khinh chê cuộc sống trần tục. Đang khi Thiên Chúa rất vui mừng vì đã dẫn dắt những linh hồn ấy đến được tình trạng này, vì những chuyện trần gian vốn không đẹp lòng Ngài, thì ngay lúc ấy, các vị linh hướng kia lại làm hỏng việc. Với những lý luận phàm nhân hoặc do những suy nghĩ ngược hẳn với giáo huấn Chúa Kitô và sự khiêm nhường của Ngài cũng như ngược với tinh thần của Ngài là từ bỏ và khinh chê mọi sự, các vị này chỉ biết lo cho lợi ích và thích thú riêng. Họ khiến các linh hồn sợ hãi ở nơi chẳng có gì phải sợ, họ gây đủ thứ khó khăn, gây trì trệ hoặc tệ hơn nữa, họ tìm cách loại trừ ước muốn ấy ra khỏi cõi lòng các linh hồn ấy. Lòng đạo của các vị linh hướng này rất kém, họ quá nhuốm mùi trần tục và thiếu hẳn sự hiền lành của Đức Kitô, họ đã không vào cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống, họ cũng chẳng để cho kẻ khác vào. Với những hạng ấy, qua lời thánh sử Luca, Đấng Cứu Thế Chúa chúng ta đã cảnh cáo như sau: Khốn cho các ngươi! Các ngươi đã cất giấu chìa khoá của sự hiểu biết: các người đã không vào mà những kẻ muốn vào các ngươi lại ngăn cản! (Lc 11,52).

Quả thật, những vị linh hướng ấy có thể ví như rào chắn, là đá cản nằm ngang trước cửa thiên đàng. Họ ngăn cản không cho những người đến tham vấn họ bước vào cánh cửa ấy. Họ dư biết rằng Thiên Chúa đã truyền dạy họ không những hãy để cho người ta vào mà còn phải giúp đỡ và đưa người ta vào cửa thiên đàng, thậm chí còn phải thúc ép người ta vào, như lời Ngài phán nơi Tin mừng thánh Luca: Hãy ra đường làng đường xóm ép người ta vào đầy nhà cho ta (Lc 14,23). Thế mà họ đã làm ngược lại, đã ép người ta chớ vào.

Như thế, vị linh hướng kiểu ấy khác nào một người mù, có thể gây cản trở cho sự sống của linh hồn là Chúa Thánh Thần. Các vị linh hướng có thể vướng vào lầm lỗi này theo nhiều cách khác nhau, một số vị hữu ý, một số vị vô tình. Nhưng dù có hữu ý hay vô tình, họ vẫn không thoát khỏi sự trừng phạt, bởi lẽ đã đảm nhận trách vụ này, thì đương nhiên các vị có bổn phận phải biết và phải cân nhắc kỹ điều mình làm.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

59. Và cứ cho rằng anh có đủ kinh nghiệm để hướng dẫn một linh hồn nào đó (vì có lẽ linh hồn ấy không đủ tài năng để tiến xa hơn) thì vẫn không thể nào anh có đủ khả năng hướng dẫn tất cả những linh hồn mà anh không muốn cho vuột khỏi tầm tay anh. Bởi lẽ Thiên Chúa dìu dắt mỗi linh hồn theo những nẻo đường khác nhau đến nỗi cách Ngài dùng cho linh hồn này khó mà phù hợp được một nửa với cách Ngài dùng cho linh hồn khác. Thật vậy, ai sẽ nói được như thánh Phaolô rằng mình trở nên mọi sự cho mọi người để chinh phục được tất cả? (1Cr 9,22). Thế mà anh lại khống chế các linh hồn đến nỗi tước đoạt cả tự do của họ. Anh tự cho mình nắm hết bề rộng của học thuyết Tin mừng đến nỗi chẳng những anh không chịu để cho các linh hồn ấy rời anh mà tệ hơn nữa, rủi tình cờ nghe biết có linh hồn nào trong số ấy đi thổ lộ tâm sự với một ai khác về một chuyện mà có lẽ không phù hợp để thổ lộ với anh (có thể chính Thiên Chúa dìu dắt linh hồn ấy để linh hồn ấy được dạy bảo điều mà anh không dạy bảo được) thì lập tức (tôi thật mắc cỡ khi nói ra điều này) anh lại tỏ ra ghen tuông với linh hồn ấy khác nào trường hợp các cặp vợ chồng thường ghen tuông nhau. Anh làm thế đâu phải vì danh dự Thiên Chúa hay lợi ích cho linh hồn ấy mà chỉ vì niềm kiêu hãnh, tự thị hoặc vì một động cơ bất toàn nào đó của anh. Xin anh chớ tự thị cho rằng hễ xa rời anh là linh hồn ấy xa rời Thiên Chúa!

60. Thiên Chúa hết sức tức giận những vị linh hướng như thế và, qua miệng ngôn sứ Êdêkiel, Ngài thề hứa sẽ trừng phạt họ như sau: Sữa chiên các ngươi uống, len chiên các ngươi mặc còn đàn chiên thì các ngươi không lo chăn dắt... Vì thế, Ta sẽ giải thoát đàn chiên của Ta khỏi miệng chúng (Êd 34,3.10).

61. Vậy các vị linh hướng phải để cho những linh hồn ấy được tự do, khi họ muốn tìm kiếm cho mình những điều tốt hơn, các vị ấy buộc phải tỏ ra nét mặt vui vẻ. Bởi lẽ các vị linh hướng ấy nào biết được phương cách Thiên Chúa muốn dùng để đem lại lợi ích cho một linh hồn, nhất là một khi linh hồn này không còn thích thú với lối dạy bảo của các vị nữa, thì đó chính là dấu hiệu cho thấy lối dạy bảo ấy không còn sinh ích lợi nữa, bởi vì hoặc Thiên Chúa đã đưa linh hồn ấy tiến xa trên một lộ trình khác lộ trình vị linh hướng đang đưa đi, hoặc bởi vì vị linh hướng đã thay đổi kiểu cách hướng dẫn. Trong trường hợp này vị linh hướng phải xét lại sự thay đổi của mình. Ứng xử cách khác là do sự kiêu ngạo dốt nát, sự hợm hĩnh hoặc do một tham vọng nào khác.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

56. Có thể các vị linh hướng này đã sai lầm một cách thiện ý vì kiến thức của các vị chỉ có ngần ấy. Tuy nhiên không phải vì thế mà các vị được miễn thứ khi đưa ra những lời khuyên liều lĩnh, chẳng xét gì đến con đường và tinh thần mà linh hồn đang bước theo. Nếu không hiểu thì quí vị ấy đừng rớ bàn tay nhám nhúa của mình vào, hãy để cho kẻ hiểu biết xử lý. Làm cho một linh hồn đánh mất những ơn lành khôn tả ấy đâu phải là chuyện nhỏ hay lỗi nhẹ, đôi khi, chỉ vì những lời khuyên liều lĩnh của các vị mà những linh hồn ấy hết sức bị lầm lạc.

Do đó, kẻ nào sai lầm một cách liều lĩnh đang khi lẽ ra buộc phải nắm vững vấn đề, theo đúng bổn phận bậc mình, thì không thể không bị trừng phạt, tuỳ theo mức độ thiệt hại gây ra. Đụng đến các công việc của Thiên Chúa, ta phải xử lý hết sức cẩn trọng, phải mở mắt to ra mà nhìn, nhất là khi gặp những phận vụ hết sức quan trọng và cao vời như việc hướng dẫn những linh hồn này. Nếu ta làm đúng thì vô cùng ích lợi mà nếu làm sai thì vô cùng mất mát.

57. Hẳn anh sẽ cho rằng anh cũng có lý để tự bào chữa, thế nhưng tôi chẳng thấy có lý do nào cả. Ít ra anh cũng phải nhìn nhận với tôi rằng không thể nào bào chữa cho một kẻ hướng dẫn một linh hồn mà chẳng bao giờ để cho linh hồn ấy thoát khỏi quyền mình, chỉ dựa vào những lý lẽ vớ vẩn và cứ khăng khăng cho rằng mình biết rõ. Một kẻ như thế thật đáng bị trách phạt. Bởi vì khi một linh hồn đã tiến bước trên con đường tâm linh nhờ sự phù trợ liên lỉ của Thiên Chúa, chắc chắn nó sẽ phải thay đổi cung cách và thể thức cầu nguyện và phải cần đến một thứ học thuyết cao vời hơn và một thứ tinh thần khác sâu xa hơn học thuyết và tinh thần của một linh hướng kiểu ấy.

Không phải ai cũng biết được mọi diễn biến và mọi ngõ ngách trên bước đường tâm linh. Cũng không ai hoàn toàn thông tuệ đến mức nhận biết được mọi trạng thái cuộc sống tâm linh để mà dìu dắt và chỉ đạo. Ít nhất đừng ai nghĩ rằng mình biết hết mọi chuyện trong lãnh vực này, cũng đừng nghĩ rằng Thiên Chúa không muốn dẫn đưa một linh hồn nào đó vượt xa hơn nữa...

Không phải hễ cứ biết đẽo gỗ là biết tạc tượng, cũng không phải hễ cứ biết tạo ra bức tượng là biết đánh bóng hoặc tô màu; cũng không phải hễ biết tô màu là biết vẽ, cũng không phải hễ cứ biết vẽ là biết trau chuốt và hoàn thiện bức tượng ấy. Bởi lẽ mỗi nghệ nhân chỉ có thể hoàn chỉnh phận vụ mà mình sở trường và nếu vượt qua giới hạn thì sẽ làm hỏng mất tác phẩm.

58. Anh hãy xét xem: nếu anh chỉ biết đẽo gọt, nghĩa là chỉ biết giúp linh hồn khinh chê thế tục, hãm dẹp các mê thích, hoặc nhiều hơn nữa, nếu anh chỉ biết tạc nên bức tượng, nghĩa là biết dẫn dắt linh hồn ấy vào những sự suy gẫm thánh thiện, ngoài ra chẳng biết gì hơn, thì làm sao anh có thể có thể dẫn đưa linh hồn ấy tới sự hoàn thiện cuối cùng là bức tượng đã được trau chuốt tươm tất tinh tế, không còn cần đến đẽo gọt, tạc nắn, cũng không cần đánh bóng mà chỉ cần chính công cuộc Thiên Chúa đang thực hiện cho linh hồn?

Do đó, nếu anh cứ cột chặt linh hồn người ta vào thứ học thuyết bất di bất dịch của anh, thì chắc chắn linh hồn ấy sẽ đi thụt lùi hoặc ít ra sẽ không tiến bộ hơn nữa. Bởi vì, tôi xin được hỏi anh, bức tượng sẽ thành hình ra sao nếu lúc nào anh cũng chỉ nện chỉ đẽo, nghĩa là lúc nào anh cũng chỉ biết bắt linh hồn ấy thao luyện các quan năng mà thôi? Thế thì bao giờ bức tượng mới hoàn tất? Bao giờ và làm sao nó sẽ để Thiên Chúa có thể tô điểm cho nó? Có thể nào anh làm được hết mọi phận vụ và tự cho là mình hết sức hoàn chỉnh trong mọi chuyện đến nỗi linh hồn người ta sẽ không bao giờ cần đến ai khác ngoài anh?

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

53. Thế nhưng như chúng tôi đã nói, các vị linh hướng kia chẳng hiểu được rằng những linh hồn này đang bước đi trong sự chiêm niệm lặng lẽ và cô tịch bởi lẽ bản thân các vị chưa đạt đến sự chiêm niệm ấy mà các vị cũng chẳng biết thế nào là lìa bỏ những suy niệm lý luận, cho nên các vị cứ cho rằng những linh hồn này đang ươn lười. Vì thế các vị đã quấy rối và cản trở sự bình an của ơn chiêm niệm yên tĩnh và lặng lẽ mà chính Thiên Chúa đã thương ban cho những linh hồn ấy. Các vị buộc những linh hồn ấy đi theo con đường suy niệm và lý luận thuộc trí tuởng tượng và bắt họ phải thực hiện những hành vi nội tâm. Đây là những điều mà những linh hồn ấy hiện hết sức ghê sợ, họ cảm thấy khô khan và chẳng màng đến chúng, bởi lẽ họ muốn được ở trong tình trạng thư thái thánh thiện, trong tình trạng lắng đọng, yên tịnh và thanh bình.

Trong tình trạng này, giác quan chẳng có gì để bám víu, để nếm hưởng và để làm, cho nên các vị linh hướng liền khuyên các linh hồn này hãy gắng tìm cho được những thích thú và nhiệt tình đang khi lẽ ra phải khuyên họ làm ngược lại. Còn các linh hồn này thì không thể đạt được những điều ấy như trước nữa (bởi lẽ cái thời ấy đã qua rồi và đây không còn là con đường của họ nữa) nên càng rối rắm gấp đôi vì tưởng rằng mình sắp lạc mất. Các vị linh hướng lại khuyến khích họ tin như thế, khiến tâm linh họ bị khô khan và bị tước mất những ơn xức dầu quí giá mà Thiên Chúa đã xức cho họ trong sự cô tịch và tĩnh lặng. Và như tôi đã nói, đây quả là một thiệt hại rất lớn. Các vị linh hướng ấy đã nhận họ xuống bùn, khiến họ chìm trong phiền muộn, vì họ vừa bị mất các ơn xức dầu vừa phải vất vả mà chẳng lợi lộc gì cả.

54. Các vị linh hướng ấy không biết được thế nào là con đường tâm linh. Các vị ấy gây sỉ nhục và bất kính nặng nề đối với Thiên Chúa vì đã thọc bàn tay thô lậu của các vị vào công việc Thiên Chúa đang làm. Thiên Chúa đã trả giá rất nhiều mới đưa các linh hồn ấy đến được nơi đây, Ngài đã phải vất vả rất nhiều mới đưa những linh hồn ấy đến được chốn cô tịch này, mới trút rỗng được các quan năng và các hoạt động của chúng hầu có thể tâm sự với những linh hồn ấy như lòng Ngài hằng khao khát (Hs 2,14-16). Ngài cầm tay họ, Ngài ngự trị nơi họ trong niềm an bình và tĩnh lặng dạt dào. Ngài cũng làm cho các hành vi tự nhiên của các quan năng họ thành yếu nhược, vì với những thứ ấy, dù gian khổ suốt đêm, họ cũng chẳng kiếm chác được gì (Lc 5,5). Ngài đem lại bình an cho tâm linh họ mà không nhờ vào hoạt động của giác quan, bởi lẽ không một giác quan nào cũng như không một hành vi nào của giác quan đủ khả năng tiếp nhận thực tại tâm linh.

55. Thiên Chúa hết sức quí chuộng sự tĩnh lặng, giấc ngủ yên của linh hồn và việc nó lìa xa khỏi giác quan, đến nỗi Ngài đưa ra lời van nài cao quí và hiệu quả nơi đoạn Diễm Ca sau:

Này các thiếu nữ Giêrusalem, tôi van nài các bạn

vì đàn linh dương với bầy nai ngoài đồng

Xin đừng lay vội, đừng đánh thức tình yêu

Cho đến khi tình yêu ưng thuận (Dc 3,5).

Với mấy câu thơ này, Thiên Chúa cho ta hiểu Ngài yêu mến sự yên nghỉ và sự quên lãng trong tịch liêu biết bao vì Ngài đã kể ra những loài thú hết sức tiêu biểu của chốn tịch liêu hoang vắng. Đang khi đó các vị linh hướng nọ lại không muốn cho linh hồn nghỉ ngơi tĩnh lặng. Trái lại các vị bắt nó lúc nào cũng phải làm việc và hoạt động tới nỗi chẳng còn chỗ nào cho Thiên Chúa hành động và khiến cho điều Thiên Chúa đã làm bị tiêu tan và bị xoá mất bởi hoạt động của linh hồn, khác nào những chú chồn con phá hoại vườn nho đang nở hoa của linh hồn (Dc 2,15). Vì thế Thiên Chúa đã lên tiếng phàn nàn qua miệng ngôn sứ Isaia như sau: Các ngươi đã ăn hại vườn nho của ta (Is 3,14).

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

50. Vì thế, nhiều khi lòng muốn cảm thấy nồng nàn trìu mến và yêu thương mà trí hiểu chẳng rõ chẳng hiểu gì hơn trước đó, vì Thiên Chúa đang truyền thông tình yêu vào cho linh hồn như lời Tân nương thổ lộ trong sách Diễm Ca: Chàng đã đưa tôi vào phòng tiệc, cho tôi uống rượu nồng, đã thắng tôi nhờ sức mạnh tình yêu (Dc 2,4).

Vậy không việc gì phải sợ rằng lòng muốn đang rỗi công rỗi việc nơi tình trạng này. Nếu tự nó, lòng muốn không thể làm được những hành vi yêu thương liên quan đến những nhận thức cụ thể thì Thiên Chúa sẽ thực hiện những hành vi ấy nơi nó, Ngài sẽ cho nó no say một cách kín nhiệm trong tình yêu thần phú, hoặc nhờ vào nhận thức của ơn chiêm niệm hoặc chẳng cần đến nhận thức ấy, như chúng tôi vừa nói. Các hành vi ấy diệu vợi và có giá trị trước mặt Thiên Chúa hơn những hành vi do linh hồn tự thực hiện rất nhiều, bởi lẽ Đấng thúc giục và tuôn đổ tình yêu ấy vào linh hồn là chính Thiên Chúa, Ngài tuyệt vời hơn linh hồn biết mấy.

51. Thiên Chúa tuôn đổ tình yêu ấy vào lòng muốn khi lòng muốn đã trở nên trống rỗng và không màng đến những thích thú và nghiêng chiều cụ thể khác, từ trên cao hay dưới thấp. Vì thế, ta hãy cẩn thận làm sao cho lòng muốn nên trống rỗng và siêu thoát khỏi những tình cảm của nó. Và nếu lòng muốn không quay lui, không còn muốn thưởng thức hương này vị nọ, là nó đang tiến bộ mặc dù chẳng có một cảm nghiệm cụ thể nào nơi Thiên Chúa, nó đang vượt lên trên mọi sự để hướng đến Thiên Chúa, vì không còn thích thú một thụ tạo nào nữa. Nó đang hướng đến Thiên Chúa, mặc dù không nếm được Thiên Chúa một cách cụ thể và phân minh rành rẽ, cũng chẳng yêu mến Ngài với một hành vi thật hết sức rõ rệt. Nơi sự tuôn đổ chung chung, tăm tối và kín nhiệm ấy nó hưởng nếm Ngài vượt hẳn sự hưởng nếm nơi những gì đã hiểu được rành rẽ vì giờ đây nó thấy rõ không có gì làm nó thích thú bằng sự thanh tịnh cô tịch ấy. Nó yêu mến Thiên Chúa hơn tất cả những điều đáng yêu bởi lẽ nó đã gạt bỏ mọi hương vị và thích thú của tất cả thứ ấy và đã chán ngấy chúng.

Do đó, không có gì phải lo lắng. Nếu lòng muốn không còn dừng lại được nơi những hương vị và thích thú của những hành vi cụ thể, thì có nghĩa là nó đang tiến bộ. Nó không quay lại gắn bó với một điều khả giác nào nữa, thì có nghĩa là nó đang tiến bước đến với Đấng khôn thấu là chính Thiên Chúa. Vì thế, chẳng có gì phải ngạc nhiên khi lòng muốn không cảm nhận được gì.

Vậy, để tiến đến Thiên Chúa lòng muốn phải siêu thoát khỏi mọi thứ êm đềm dịu ngọt chứ không được bám vào chúng. Có thế, nó mới chu toàn được huấn lệnh tình yêu, là phải yêu Thiên Chúa trên hết mọi sự, là điều ta chỉ có thể thực hiện được nếu biết tước bỏ và trút rỗng hết mọi sự.

52. Cũng đừng sợ khi thấy dạ nhớ trống rỗng các hình thể và ảnh tượng. Vì Thiên Chúa là đấng vô hình cho nên dạ nhớ càng trống vắng hình thể và ảnh tượng, càng được an toàn và tới gần Thiên Chúa hơn. Hễ càng cậy dựa vào trí tưởng tượng, dạ nhớ càng xa lìa Thiên Chúa và càng dễ rơi vào nguy hiểm bởi lẽ Thiên Chúa là đấng ta không thể tưởng nghĩ nổi thì làm sao trí tưởng tượng có thể nắm bắt được.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

48. Hẳn anh sẽ bảo: Nếu chẳng hiểu biết được điều gì một cách rạch ròi thì làm sao linh hồn có thể tiến bộ được! Tôi xin thưa với anh rằng: nếu linh hồn hiểu biết một cách rạch ròi nó sẽ chẳng tiến bộ. Lý do là vì Thiên Chúa vượt quá tầm trí hiểu, do đó trí hiểu không thể nào hiểu hay đạt đến Thiên Chúa. Vì thế, một khi trí hiểu tìm đến Thiên Chúa bằng hiểu biết thì chẳng những không đạt được đến Thiên Chúa mà trái lại càng xa cách Ngài. Do đó, trước hết trí hiểu phải ra khỏi chính mình và sự hiểu biết của mình, để đạt đến được Thiên Chúa bằng cách bước đi trong đức tin và nhờ tin chứ không nhờ hiểu. Và như thế, trí hiểu đạt đến hoàn thiện; bởi lẽ sự hiệp nhất với Thiên Chúa chỉ đến nhờ đức tin chứ không nhờ phương thế nào khác. Linh hồn đạt đến Thiên Chúa nhờ không hiểu hơn là nhờ hiểu.

Vì thế, xin anh đừng bận lòng nếu trí hiểu không quay trở lui (nghĩa là nếu trí hiểu không còn khát khao bận bịu với những nhận thức cụ thể và những thứ suy lý hiểu biết khác mà chỉ muốn được thư thái an nhàn) thì có nghĩa là nó đang tiến bộ vì nó đang trút rỗng hết tất cả những gì có thể lọt vào trong nó, bởi không thứ gì trong những thứ ấy là Thiên Chúa. Vì như chúng tôi đã nói, Thiên Chúa không thể ở trong một tâm trí bận bịu.

Và nơi tình trạng hoàn thiện này, không quay lui tức là tiến tới. Trí hiểu được tiến bộ khi biết đặt mình vào đức tin hơn, cũng có nghĩa là biết tiến hơn vào tăm tối, bởi lẽ, đức tin là sự tối tăm đối với trí hiểu. Như thế, vì trí hiểu không thể hiểu được bản chất Thiên Chúa nên cần phải tiến bước bằng cách quy phục chứ không bằng cách hiểu. Vì thế, này ngài linh hướng! Để lợi ích, trí hiểu nên làm điều mà anh kết án, nghĩa là, nó cần phải tránh bận bịu với những sự hiểu biết rạch ròi, bởi lẽ nó không thể đạt tới Thiên Chúa nhờ những hiểu biết ấy, trái lại, chúng còn gây cản trở, không cho nó đến được với Thiên Chúa.

49. Này ngài linh hướng, hẳn anh sẽ nói: Ôi! Nếu trí hiểu chẳng hiểu được rạch ròi, lòng muốn sẽ vô công rỗi việc và sẽ không yêu được, mà đây lại là điều luôn luôn phải tránh trên con đường tâm linh! Lý do là vì lòng muốn chỉ có thể yêu được điều mà trí hiểu đã hiểu được.

Xin thưa, quả là đúng vậy, nhất là nơi những hoạt động và những hành vi tự nhiên của linh hồn, nơi đó, lòng muốn chỉ yêu được những gì trí hiểu đã hiểu được một cách rạch ròi. Tuy nhiên, nơi sự chiêm niệm chúng tôi đang bàn, qua đó - như chúng tôi đã nói - Thiên Chúa tuôn đổ chính Ngài vào linh hồn thì không cần phải có sự hiểu biết rạch ròi mà cũng không cần linh hồn phải có những hành vi hiểu biết. Lý do là vì, bằng một hành vi, Thiên Chúa thông truyền cho linh hồn cả ánh sáng lẫn tình yêu, nghĩa là thông truyền cho linh hồn cái nhận thức siêu nhiên đầy trìu mến, mà chúng ta có thể nói nó tựa như một thứ ánh sáng nồng cháy, cùng lúc vừa phát sáng vừa làm nảy sinh tình yêu. Ánh sáng này hỗn độn và tối tăm đối với trí hiểu vì đây là nhận thức của ơn chiêm niệm, mà theo thánh Điônisiô, nó là tia tăm tối đối với trí hiểu [Xem pseudo- Dionisiô Thần học huyền bí 1.1].

Vì thế, sự hiểu biết nơi trí hiểu thế nào thì tình yêu nơi lòng muốn cũng vậy. Nghĩa là, cũng như nhận thức Thiên Chúa tuôn đổ vào trí hiểu là một nhận thức tổng quát và tăm tối không mang tính cách một sự hiểu biết rạch ròi, thì tình yêu nơi lòng muốn cũng thế, chỉ yêu một cách tổng quát, không cần phải hiểu rạch ròi về đối tượng được yêu. Bởi Thiên Chúa là cả ánh sáng lẫn tình yêu thần linh nên khi thông truyền chính Ngài cho linh hồn, Ngài cũng thông truyền cho cả hai quan năng trí hiểu và lòng muốn cả sự hiểu biết lẫn tình yêu. Và bởi vì Thiên Chúa là Đấng ở đời này ta không sao hiểu thấu nên, như tôi đã nói, sự hiểu biết về Ngài luôn là tăm tối và tình yêu nơi lòng muốn chúng ta ở đời này cũng rập khuôn theo sự hiểu biết ấy.

Mặc dù có đôi khi, nơi sự thông truyền tế nhị này Thiên Chúa tự thông truyền nhiều hơn và gây thương tích cho quan năng này nhiều hơn quan năng kia, khi thì sự hiểu biết được cảm nhận nhiều hơn tình yêu, khi thì tình yêu được cảm nhận nhiều hơn sự hiểu biết, cũng có đôi khi chỉ toàn hiểu biết mà chẳng yêu thương và đôi khi chỉ toàn yêu thương mà chẳng hiểu biết gì cả.

Do đó, tôi xin nói rằng khi thực hiện những hành vi tự nhiên nhờ trí hiểu, linh hồn không thể yêu nếu không hiểu. Tuy nhiên nơi những hành vi Thiên Chúa thực hiện và tuôn đổ vào linh hồn như trường hợp chúng tôi đang bàn - thì lại khác, vì Thiên Chúa có thể tự thông truyền cho quan năng này mà chẳng thông truyền cho quan năng kia. Như thế, Ngài có thể thiêu đốt lòng muốn bằng cái chạm nhẹ nồng nàn của tình yêu Ngài mà trí hiểu không hiểu thấu tựa như người ta có thể cảm thấy sức nóng của ngọn lửa dù chẳng trông thấy ngọn lửa ấy.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

 

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

46. Các vị linh hướng cần cảnh giác và lưu ý rằng, trong lãnh vực này, không phải các vị mà chính Chúa Thánh Thần mới là tác nhân chính yếu, là kẻ dẫn đường và thúc giục các linh hồn. Chúa Thánh Thần không bao giờ thiếu sự quan tâm đối với các linh hồn ấy. Còn các vị linh hướng chỉ là những dụng cụ chỉ lối cho các linh hồn ấy tiến đến sự hoàn thiện nhờ đức tin và luật Chúa tuỳ theo tinh thần mà Thiên Chúa ban cho mỗi người.

Như thế, các vị linh hướng cần quan tâm để tránh đừng uốn nắn các linh hồn theo thể cách và điều kiện riêng của các vị, nhưng phải xét xem liệu mình có biết Thiên Chúa hiện đang dẫn các linh hồn này đến đâu hay chăng. Nếu không biết thì cứ để cho họ yên chứ đừng khuấy động họ. Thuận theo con đường và hướng tâm linh mà Thiên Chúa đang dìu dắt họ, các vị linh hướng hãy luôn cố gắng đưa các linh hồn này vào sâu thêm trong cô tịch, tự do và thanh tịnh của tâm linh. Hãy để cho họ được hết sức thoải mái sao cho giác quan thể xác lẫn tâm linh của họ không bị trói buộc vào một chuyện gì cụ thể dù bên trong hay bên ngoài, đang khi Thiên Chúa hướng dẫn họ bằng sự cô tịch. Các vị không nên buồn phiền âu lo cho rằng họ chẳng làm gì cả. Bởi lẽ vào lúc này dù linh hồn chẳng làm gì thì Thiên Chúa vẫn đang hành động nơi nó.

Các vị linh hướng hãy cố gắng gỡ rối cho linh hồn và đặt nó vào sự cô tịch và thư thái, sao cho linh hồn không còn gắn bó với bất cứ nhận thức cụ thể nào dù từ trên cao hay từ dưới thấp, không ham hương vị hay thích thú, hoặc bất cứ thứ tiếp thu lãnh hội nào, cần làm sao để linh hồn được trống rỗng nhờ hoàn toàn từ bỏ mọi loài thụ tạo và được ở vào tình trạng nghèo khó tâm linh. Đây là điều linh hồn phải thực hiện như lời khuyên của Con Thiên Chúa: Ai không từ bỏ tất cả mọi sự mình có thì không thể làm môn đệ Ta (Lc14,33). Câu này không phải chỉ hiểu về sự quyết tâm từ bỏ các của cải trần thế, mà còn hiểu về sự tước lột các của cải tâm linh, để làm nên sự nghèo khó tâm linh vốn từng được Con Thiên Chúa chúc phúc (Mt 5,3).

Một khi linh hồn đã từ bỏ mọi sự như thế, trở nên trống rỗng và không còn sở hữu điều gì nữa, có nghĩa là, như chúng tôi đã nói, linh hồn đã làm tất cả những gì có thể làm được về phía nó, Thiên Chúa sẽ không thể nào bỏ qua phần việc của Ngài là tự thông truyền chính mình Ngài cho nó, ít là một cách kín nhiệm. Cũng tựa như tia sáng mặt trời chẳng thể nào không dọi vào chốn thanh quang và khoáng đãng. Quả vậy, ánh sáng mặt trời ban mai sẽ tuôn vào nhà bạn nếu bạn hé cửa ra, Thiên Chúa cũng thế, Ngài đang canh giữ Israel chứ không hề ngủ (Tv 121,4). Ngài sẽ vào ngôi nhà linh hồn đang trống vắng và đổ đầy vào đó những thiện hảo của Ngài.

47. Tựa như mặt trời, Thiên Chúa tỏa sáng trên các linh hồn để thông truyền chính Ngài cho họ. Vậy xin các vị linh hướng hãy vui lòng chuẩn bị cho các linh hồn ấy tiếp nhận Ngài theo đúng sự hoàn thiện của Tin mừng, tức là sự trần trụi và trống rỗng cả về giác quan lẫn tâm linh. Xin quí vị chớ mong ước vượt quá giới hạn khi tìm cách xây dựng các tâm hồn, bởi lẽ công việc ấy thuộc về Chúa Cha là Đấng dựng nên muôn tinh tú, từ Ngài tuôn xuống mọi ơn lành và phúc lộc hoàn hảo (Gc 1,17). Đúng như lời vua Đavít:

Nếu không có Chúa xây nhà

Thợ nề vất vả chỉ là luống công (Tv 127,1).

Thiên Chúa là người thợ siêu nhiên, nên một cách siêu nhiên Ngài sẽ xây nơi mỗi linh hồn ngôi nhà Ngài muốn. Này ngài linh hướng, nếu được góp phần chuẩn bị cho linh hồn ấy, xin anh hãy cố gắng giúp nó hư vô hóa những hoạt động và tình cảm tự nhiên của nó, vì với những thứ ấy, nó chẳng có được tài được sức để xây dựng tòa nhà tâm linh, trái lại vào lúc này chúng chỉ gây trở ngại hơn là giúp đỡ. Bổn phận của anh là chuẩn bị cho linh hồn, còn phận vụ của Thiên Chúa - theo lời tác giả sách Châm Ngôn - là chỉ đường dẫn lối cho nó (x. Cn 16,9), nghĩa là dẫn linh hồn đến những ơn lành tâm linh bằng những cách thức và đường lối mà cả linh hồn lẫn người hướng dẫn nó đều không hiểu nổi.

Vậy, xin anh đừng bảo rằng: Ôi! Linh hồn này chẳng tiến bộ gì bởi nó chẳng làm gì cả! Bởi lẽ, nếu quả thực linh hồn không làm gì thì tôi sẽ chứng minh cho anh thấy chính nhờ không làm gì, linh hồn đã làm được rất nhiều. Nếu trí hiểu trở nên trống rỗng, không vướng những hiểu biết cụ thể dù là tự nhiên hoặc siêu nhiên, thì có nghĩa là nó đang tiến bộ, vì càng siêu thoát khỏi sự hiểu biết cụ thể và những hành vi hiểu biết, trí hiểu càng tiến bộ trên con đường dẫn tới thiện hảo siêu nhiên tột đỉnh.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

44. Như thế, do không hiểu được những cấp độ nguyện ngắm và những nẻo đường của tâm linh, các vị linh hướng đã không nhận ra rằng những hành vi họ bảo linh hồn nọ phải làm và con đường suy gẫm linh hồn ấy phải đi, thì linh hồn ấy đều đã làm xong rồi. Linh hồn ấy đã đạt đến sự từ bỏ cũng như sự thinh lặng cả về giác quan và suy luận. Linh hồn ấy đã đạt đến con đường của tâm linh là sự chiêm niệm. Tại đó, hoạt động của giác quan và suy lý riêng của linh hồn ngừng lại, chỉ còn một mình Thiên Chúa là tác nhân, Ngài kín đáo ngỏ lời với linh hồn đang sống cô tịch, cho nên Ngài đòi họ phải thinh lặng. Vậy nếu một khi linh hồn đã đạt đến được cái thần của cách thông truyền ấy rồi mà các vị linh hướng lại cứ muốn bắt nó bước trên con đường giác quan thì sẽ làm nó thụt lùi và lệch hướng. Sở dĩ thế là vì một kẻ đã đến đích rồi mà lại cứ tiếp tục bước tới nữa thì nhất thiết sẽ lạc xa khỏi đích ấy và còn trở nên trò cười cho kẻ khác.

Như vậy, một khi nhờ hoạt động của các quan năng, linh hồn đã đạt đến được sự trầm lắng mà mọi kẻ theo đường tâm linh đều nhắm đến, trong đó chính các quan năng nói trên sẽ ngưng hoạt động, thì việc quay lại với những hành vi của các quan năng nói trên nhằm đạt đến sự trầm lắng ấy không những là điều vô ích mà còn là điều thiệt hại vì nó sẽ khiến linh hồn bị phân tâm và mất đi sự trầm lắng đã đạt được.

45. Vậy, như tôi đã nói, các vị linh hướng ấy không hiểu được bản chất sự trầm lắng và sự cô tịch tâm linh của linh hồn cũng như những đặc điểm đi kèm, các vị không hiểu rằng Thiên Chúa đang đưa linh hồn vào cô tịch như thế để ban cho nó những sự xức dầu hết sức cao siêu, cho nên các vị cứ chồng chất hoặc chèn thêm những thứ dầụ xức khác, tức là những việc thao luyện thấp kém hơn và bắt linh hồn phải làm theo như chúng tôi nói trên. Thật vậy, giữa sự cô tịch ấy với những gì linh hồn đã đạt được trước kia, có một sự khác biệt rất lớn, tựa như sự khác biệt giữa công cuộc của con người với công cuộc của Thiên Chúa, giữa công việc tự nhiên và công việc siêu nhiên. Một đàng Thiên Chúa hoạt động cách siêu nhiên nơi linh hồn, một đàng chỉ có linh hồn hoạt động theo tự nhiên mà thôi. Tệ hại là ở chỗ, do mải loay hoay với hoạt động tự nhiên của mình, linh hồn đánh mất sự cô tịch và trầm lắng nội tâm và do đó cũng đánh mất luôn cả cái kỳ công Thiên Chúa đã điểm tô cho nó. Và như thế thật là hoàn toàn vô ích, vừa gây thiệt hại cho phần siêu nhiên lại chẳng đem lợi lộc gì cho phần tự nhiên.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)