Ca Khúc Tâm Linh - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào Ca Khúc Tâm Linh

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

Toàn văn sưu tập các tác phẩm

Quyển 4

CA KHÚC TÂM LINH

Bản dịch của

NGUYỄN UY NAM và LM TRĂNG THẬP TỰ

+++

KÝ HIỆU CÁC TÁC PHẨM

CỦA THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

CaA : Ca Khúc Tâm Linh, phiên bản A

CaB : Ca Khúc Tâm Linh, phiên bản B

Châm: Châm ngôn

1&2 Đêm : Đêm Dày, quyển 1& 2

1&2 Lên : Đường Lên Núi Cát Minh, quyển 1& 2

3 Lên : Đường Lên Núi Cát Minh, quyển 3

Lửa A : Ngọn Lửa Tình Nồng, phiên bản A

Lửa B : Ngọn Lửa Tình Nồng, phiên bản B

---

DẪN VÀO CA KHÚC TÂM LINH

* Bài này cha Lucien Marie de Saint Joseph viết cho bản dịch tiếng Pháp của cha Cyprien de la Nativité de la Vierge. Bài dẫn nhập này viết năm từ 1945, nhưng cho đến nay vẫn là bài dẫn nhập đặc biệt sâu sắc. Bản tiếng Pháp của cha Cyprien dịch từ bản in Madrid 1630 ngày nay ít ai nhắc đến, còn bản dịch Việt Ngữ này dịch từ thủ bản Jaén, hiện được coi là thủ bản nền tảng. Trong bài viết của cha Lucien, có hai câu trích chỉ có trong bản Madrid, chúng tôi thay bằng hai câu tương tự của bản Jaén. Ngoài ra, chúng tôi cũng lược bỏ những chi tiết chuyên môn về sự khác biệt giữa các thủ bản, về các lần xuất bản và những chi tiết không quan trọng.

+ Từ bài thơ

Ít có tác phẩm nào gợi lên được đời sống của tác giả như bài thơ Ca Khúc Tâm Linh và tập minh giải bài thơ ấy. Bài thơ có một lai lịch riêng, độc lập với tập minh giải. Chính trong thời gian bị cầm tù ở Toledo, thánh Gioan Thánh Giá đã sáng tác 30 ca khúc đầu tiên. Chúng mang một âm hưởng rất cá nhân, đọc qua thấy hệt như một bản tự truyện bằng thơ. Nhà nghiên cứu Dom Chevallier đã nói rất đúng rằng bài thơ ấy ca mừng những ơn lành Thiên Chúa tưởng thưởng cho sự trung thành của một tình yêu mà không khổ đau nào làm tan vỡ được. Đọc những đoạn thơ của bài Ca Khúc Tâm Linh, ta thấy sống dậy bao kỷ niệm của vùng Castilla nồng nhiệt, nơi mà vì nhiệt tình, thánh Gioan Thánh Giá đã chịu đau khổ chết được; bao kỷ niệm của miền Andalusia nơi ngài đã được quen biết những tâm hồn vương giả của các nữ tử ngài tại đan viện Beas. Chẳng phải 5 đoạn thơ cuối cùng đã được ngài sáng tác cho một đan nữ của tu viện này đó sao? Chị Phanxica của Đức Mẹ Thiên Chúa lúc ấy chỉ mới hai mươi. Về sau, trước toà án phong chân phước, chính chị đã kể lại gốc tích 5 đoạn thơ này. Một ngày nọ, khi thánh Gioan Thánh Giá hỏi chị làm gì trong giờ nguyện ngắm, chị thưa rằng chị chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Thiên Chúa và sung sướng hân hoan vì thấy Thiên Chúa đẹp như thế. Nghe vậy, vị thánh hết sức vui mừng. Suốt mấy ngày liền, ngài nói những điều rất cao diệu về vẻ đẹp của Thiên Chúa. Rồi trong thời gian được phấn khích vì tình yêu Thiên Chúa như thế, ngài đã sáng tác 5 đoạn thơ bắt đầu từ câu:

Hỡi Đấng Chí Ái, ta hãy cùng hân hoan.

+ Đến tập minh giải

Còn về tập minh giải, ta chỉ cần đọc từng chữ lời đề tặng ngài viết cho Mẹ Ana Chúa Giêsu, bề trên đan viện Cát Minh Granađa. Trong những năm 1578-1579, bên cửa chấn song phòng khách đan viện này, thánh Gioan Thánh Giá đã diễn giải cho các nữ tu một số đoạn của bài Ca Khúc Tâm Linh. Mãi đến năm 1584, do sự khẩn khoản yêu cầu của họ, ngài đã dần dần viết gửi cho họ các bài minh giải họ từng khao khát.

Vào cuối đời thánh Gioan Thánh Giá, có những vị nắm quyền trong Dòng đã ganh ghét ngài, truy lùng để tiêu huỷ những gì ngài đã viết, thế nhưng người ta vẫn còn giữ được nhiều bản sao chép tay. Điều đó cho thấy quyển Ca Khúc Tâm Linh đã đi vào lòng và đi vào cuộc sống của các nam nữ tu sĩ Cát Minh theo chân thánh Gioan Thánh Giá đến mức nào. Gần 40 năm sau khi ngài chết, Dòng Cát Minh mới in tác phẩm này (1630) nhưng từ 15 năm trước đó đã có hai bản dịch tiếng Pháp được in ra và năm 1627 bản tiếng Tây Ban Nha cũng đã được in tại Bỉ.

Trước khi viết tập minh giải Ca Khúc Tâm Linh, thánh Gioan Thánh Giá đã viết hai tác phẩm Đường Lên Núi Cát Minh và Đêm Dày. Đường Lên Núi Cát Minh giúp các linh hồn biết cách chuẩn bị để sớm đạt tới sự hiệp nhất với Thiên Chúa, tức là biết thoát khỏi những ràng buộc về mặt trần thế cũng như về mặt tâm linh để có được sự trần trụi và tự do tâm linh cần thiết cho sự hiệp nhất với Thiên Chúa. Đêm Dày tiếp tục giúp các linh hồn vững bước trên đường đạt tới sự hiệp nhất ấy. Cả hai tác phẩm đã khiến độc giả khát khao mong mỏi sự hiệp nhất với Thiên Chúa, sự hiệp nhất sẽ được diễn tả thật tuyệt vời nơi vẻ rực rỡ của những đoạn thơ Ca Khúc Tâm Linh hết sức phong phú và của tập minh giải nối gót theo thật nhịp nhàng bay bổng. Độc giả hân hoan gặp được nơi Ca Khúc Tâm Linh thức ăn bổ dưỡng cho cuộc sống họ, vì sớm hay muộn, hướng đi độc nhất vị thánh Tiến Sĩ Hội thánh vạch ra đã đạt tới đỉnh điểm duy nhất người ta đã hướng tới khi bước theo nẻo đường của cái không gì cả. Cả người mới tập tu lẫn người đã khấn dòng, cả các đan nữ trong nội cấm lẫn các cư sĩ ngoài xã hội, tất cả đều biết đến cùng một lộ trình duy nhất. Vị thánh đã không bao giờ dạy rằng nẻo đường của cái không gì cả là một ngõ cụt, hoặc nẻo đi ấy tự một mình nó đã đủ! Ngược lại, ngài cho biết chẳng bao lâu nẻo đi ấy sẽ đạt tới cao đỉnh ngọn Cát Minh. Chẳng bao lâu là bao lâu? Điều ấy tuỳ nơi sự hào hiệp của những tâm hồn đang leo núi và tuỳ nơi mức độ hiệp nhất Thiên Chúa muốn dành cho họ. Tới đó, không còn cần phải có ai vẽ đường, không còn theo những lối mòn chật hẹp, bởi vì “với người công chính thì không cần phải định luật lệ”. Không còn gì khác hơn là một sự tự phát theo bản năng của người được làm con cái Thiên Chúa mà thánh Phaolô nói đến trong chương 8 thư Rôma. Một sự tự phát đưa dẫn các tâm hồn đến với Thiên Chúa còn chắc chắn hơn mọi giới luật thành văn, mà đồng thời lại luôn đưa dẫn họ đi đúng theo các giới luật.

+ Ca Khúc Tâm Linh và các tác phẩm khác

Quyển Đêm Dày đã kết thúc đột ngột khi vừa khởi sự triển khai “những đặc điểm hồng phúc” của sự hiệp nhất, được vẽ bằng những gam màu nóng hổi. Thế rồi quyển Ca Khúc Tâm Linh dùng lại những từ ngữ cốt yếu ở trang chót quyển Đêm Dày để khởi đầu... Phải chăng vì khuôn khổ quyển Đêm Dày quá chật hẹp không cho phép triển khai các đặc điểm hồng phúc của sự hiệp nhất một cách thoải mái, nên phải cần đến 40 ca khúc để chuyển tải? Quyển Ca Khúc Tâm Linh bắt đầu một tiết tấu mới ngay ở chỗ quyển Đêm Dày vừa hạ thấp xuống. Tựa như một cánh chim sà xuống thấp sát mặt đất để lấy đà bay vút cao hơn (Rồi khi Ca Khúc Tâm Linh vừa kết thúc, Ngọn Lửa Tình Nồng sẽ chắp cánh từ đó để bay vút lên cao hơn nữa).

Ca Khúc Tâm Linh nêu rõ cái phong phú của mấy tiếng “thao luyện tình yêu” hay “tập yêu mến”. Đó là mục tiêu mà ngay từ đầu, những đòi hỏi của quyển Đường Lên Núi Cát Minh hướng chúng ta đến. Đó là mục tiêu mà những miêu tả kinh hoàng của lộ trình Đêm Dày dẫn dắt ta đi: Hiệp nhất với Thiên Chúa trong tình yêu.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)