Thứ Tư, 12 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 11: Bị cản trở hiệp nhất

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 11
BỊ CẢN TRỞ HIỆP NHẤT *

Chương này bàn về thiệt hại thứ tư linh hồn có thể mắc phải qua những nhận thức siêu nhiên cụ thể của dạ nhớ, tức là bị cản trở không nên một được với Thiên Chúa.

1 - Về thiệt hại thứ tư này, ở đây không có nhiều điều để nói, bởi nó đã được nói rõ và liên ục nơi quyển ba này. Chúng tôi đã chứng minh rằng, để đi tới chỗ nên một với Thiên Chúa trong đức cậy, linh hồn phải từ bỏ hết mọi sở hữu nơi dạ nhớ; bởi lẽ để đức cậy hoàn toàn tập trung vào Thiên Chúa, nơi dạ nhớ không được lưu lại điều gì không phải là Thiên Chúa.

Chúng tôi cũng đã chứng minh rằng không một hình sắc, hình dáng, hình ảnh hay nhận thức nào khác, dù dưới đất hay trên trời, tự nhiên hay siêu nhiên lọt được vào dạ nhớ, mà lại là Thiên Chúa hoặc tương tự được như Ngài, đúng theo lời dạy của vua Đavít: Trên cõi trời cao, nào có ai sánh tày Đức Chúa? Trong hàng thần thánh, hỏi có ai giống Chúa được chăng? (Tv 88/89,7). Do đó, nếu dạ nhớ muốn chú tâm đến bất cứ điều gì nói trên thì sẽ bị ngăn trở trong việc đến với Thiên Chúa, trước hết là vì nó sẽ bị vướng víu và kế đến là do càng chiếm hữu nhiều, dạ nhớ càng có ít niềm cậy trông.

2 - Như vậy, linh hồn cần phải thành trơ trụi và buông quên mọi hình sắc và nhận thức cụ thể về những điều siêu nhiên để khỏi bị ngăn cản nên một với Thiên Chúa theo dạ nhớ, nơi đức cậy hoàn hảo.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Ba, 11 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 10: Thiệt hại do nhận thức tưởng tượng

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 10
THIỆT HẠI DO NHẬN THỨC TƯỞNG TƯỢNG *

Chương này bàn về loại thiệt hại thứ ba ma quỷ có thể gây ra cho linh hồn qua những nhận thức tưởng tượng của dạ nhớ.

1 - Từ những gì đã nói ở trên, ta suy ra và hiểu được thiệt hại nặng nề ma quỷ có thể gây cho linh hồn qua lối những nhận thức siêu nhiên này. Nó bày ra trong dạ nhớ và óc sáng tạo vẽ vời nhiều hình sắc và nhận thức hoàn toàn sai lạc nhưng lại có vẻ chân thực tốt lành, rồi bằng gợi ý, đem in sâu vào tâm trí và giác quan một cách kiến hiệu và chắc chắn đến nỗi linh hồn thấy rằng quả đúng thế chứ không thể nào khác. Ma quỷ có thể tự biến hình thành thiên thần ánh sáng (x. 2Cr 11,14) nên dường như linh hồn nhìn đâu cũng chỉ thấy ánh sáng. Còn hơn thế nữa. Cả nơi những nhận thức chân thực đến từ Thiên Chúa, ma quỷ có thể cám dỗ linh hồn bằng nhiều cách, đặc biệt nó thúc giục linh hồn chạy theo những mê thích và quyến luyến vô trật tự hoặc nơi tâm linh, hoặc nơi giác quan. Nếu linh hồn thích thú với những nhận thức ấy, thì không còn gì dễ cho ma quỷ hơn là tăng nhanh các mê thích và quyến luyến khiến linh hồn rơi vào thói háu ăn về mặt tâm linh và nhiều thiệt hại khác nữa.

2 - Để thành công hơn, ma quỷ thường kích thích cho giác quan hưởng nếm hương vị, sự dịu ngọt và hoan lạc đối với chính những chuyện thuộc về Thiên Chúa, để một khi đã say mê ngây ngất thứ hương vị ấy, linh hồn bị nó làm cho mù tối và cứ dán mắt vào hương vị ấy hơn là vào tình yêu, hoặc ít ra cũng không còn gắn bó tha thiết như tình yêu đòi hỏi. Và khi linh hồn đã coi trọng các nhận thức ấy hơn sự trơ trụi và trống rỗng nơi lòng tin, cậy và yêu mến Thiên Chúa, ma quỷ dần dần lường gạt và làm cho linh hồn tin vào những chuyện sai lạc của chúng cách dễ dàng.

Đối với linh hồn đã mù tối, thì sai lạc dường như chẳng còn là sai lạc và điều ác không còn là điều ác, vv... bởi tăm tối có vẻ là ánh sáng, còn ánh sáng lại thành tăm tối (x. Is 5,20). Từ đó, linh hồn rơi vào cả ngàn chuyện đáng tiếc cả trong lãnh vực tự nhiên lẫn luân lý và tâm linh. Rồi rượu trở thành giấm. Linh hồn mắc phải tất cả những chuyện ấy bởi vì ngay từ đầu đã không chịu từ khước cái thú vị về những điều siêu nhiên kia. Thoạt đầu chẳng có gì đáng kể và điều xấu không tồi tệ đến thế, nên linh hồn chẳng dè chừng và điều xấu ấy cứ lớn dần như hạt cải, hóa thành cây lớn (Mt 13,31-¬32). Như ngạn ngữ có câu: “Sai một ly đi một dặm”.

3 - Để tránh điều thiệt hại lớn lao ấy do ma quỷ gây ra, linh hồn triệt để không được khao khát nếm hưởng những chuyện như thế, bởi chắc chắn linh hồn sẽ hóa mù tối trong cái hương vị ấy và sẽ vấp ngã. Cho dầu ma quỷ không can thiệp, thì tự bản chất của chúng, cái hương vị, khoan khoái và ngọt ngào ấy cũng đủ khiến linh hồn mù tối. Như thế chúng ta hiểu được lời vua Đavít: "Ước gì bóng tối bao phủ tôi và ánh sáng quanh tôi thành đêm tối!" (x. Tv 138,11).

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Hai, 10 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 9: Tự hào và tự phụ

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 9
TỰ HÀO VÀ TỰ PHỤ *

Chương này bàn về loại thiệt hại thứ hai là nguy cơ rơi vào tự hào và tự phụ hão huyền.

1 - Những nhận thức siêu nhiên của dạ nhớ nói trên, nếu người sống theo tâm linh chú tâm xem trọng, cũng là một nguy cơ dễ khiến họ rơi vào tự phụ hoặc vênh vang. Do đó ai không dính líu tới những điều đã nhận thức ấy thì khỏi bị rơi vào thói xấu này bởi chẳng thấy nơi mình có gì để tự phụ, còn trái lại, ai tha thiết với chúng là có nguy cơ rơi vào chỗ tưởng mình hẳn phải thế nọ thế kia mới có được những thông giao siêu nhiên này. Mặc dù quả tình người ta có thể quy những ơn ấy về Thiên Chúa và cảm tạ Chúa, tự nhận mình bất xứng; thế nhưng trong tâm trí họ vẫn thường đọng lại một sự tự mãn ngấm ngầm, vừa tự hào về những ơn ấy vừa tự hào về chính mình. Bởi vậy, dù họ không ý thức, vẫn nẩy sinh nơi họ sự kiêu hãnh tâm linh.

2 - Điều ấy có thể lộ ra khá rõ qua thái độ họ không hài lòng và xa tránh những ai không ca tụng đường tâm linh của họ, không đánh giá cao những chuyện thông giao họ có được. Họ phiền lòng khi nghĩ hoặc nghe nói rằng những người khác cũng có những kinh nghiệm thông giao như 一 hoặc còn cao siêu hơn những thông giao của họ. Tất cả những điều đó nảy sinh do sự tự hào và kiêu ngạo ngấm ngầm. Những con người như thế có thể vô tình không hiểu rằng họ đang lún sâu vào sự kiêu ngạo tới tận cổ rồi. Họ nghĩ rằng chỉ cần nhận biết sự khốn cùng của mình đôi chút là đủ nhưng đồng thời họ lại chất đầy sự tự hào tự mãn mà không ngờ. Họ nghĩ đường nội tâm và những điều tốt về mặt tâm linh của mình vượt hơn kẻ khác. Họ hệt như gã biệt phái cảm tạ Thiên Chúa vì y không giống những kẻ khác và vì y có được nhân đức này nọ khiến y hài lòng về mình và đâm ra tự phụ (Lc 18,11-12). Mặc dù không công nhiên nói ra những điều trên như gã biệt phái nọ, những người này vẫn thường xuyên có thái đô ấy trong lòng. Một số người còn quá kiêu căng đến nỗi trở thành xấu xa hơn cả ma quỷ. Khi thấy mình có được đôi nhận thức và tâm tình sùng mộ ngọt ngào về Thiên Chúa, họ liền thỏa mãn tới độ nghĩ rằng mình đã kề cận Thiên Chúa và nghĩ rằng những người không có được những loại nhận thức như thế đều ở trong tình trạng rất thấp kém rồi khinh bỉ những người ấy như gã biệt phái nọ đối với người thu thuế.

3 - Để tránh khỏi điều tệ hại như ôn dịch và đáng ghê tởm trước nhan Thiên Chúa như thế, ta cần lưu tâm hai điều:

Một là nhân đức không nằm nơi những nhận thức và rung cảm về Thiên Chúa, dẫu cao siêu tới đâu, cũng không nằm nơi bất cứ điều gì tương tự có thể cảm nhận nơi mình. Trái lại, nhân đức nằm nơi những gì họ không hề cảm nghiệm được, tức là nơi một tâm tình khiêm nhường sâu thẳm, khinh chê chính mình và mọi thứ của mình (đây là điều rất rõ nét và nhạy cảm nơi linh hồn), thích được những người khác cũng nghĩ về mình như thế và chẳng muốn được coi trọng chút gì trong lòng kẻ khác.

4 - Hai là phải nhớ rằng mọi thị kiến, mạc khải và tình cảm thuộc thiên giới, cùng tất cả những gì tương tự người ta có thể nghĩ ra, không giá trị bằng một hành động khiêm nhường nhỏ bé nhất, bởi sự khiêm nhường mang lại những hiệu quả của đức mến. Người khiêm nhường không coi trọng những điều mình có được và cũng không kiếm tìm chúng. Người ấy chẳng nghĩ xấu cho ai khác ngoài chính mình, cũng chẳng nghĩ tốt gì cho mình mà chỉ nghĩ tốt cho kẻ khác (1Cr 13,4-7). Vì thế, ta không nên dán mắt vào những nhận thức siêu nhiên này nhưng hãy tìm buông quên chúng đi để được thư thái tự do.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Chủ Nhật, 9 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 8: Thiệt hại do nhận thức siêu nhiên

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 8
THIỆT HẠI DO NHẬN THỨC SIÊU NHIÊN *

Chương này bàn về những thiệt hại mà các nhận thức siêu nhiên của dạ nhớ có thể gây cho linh hồn nếu linh hồn suy tưởng về chúng. Những thiệt hại này gồm những loại nào.

1 - Nếu coi trọng và cứ suy tưởng về những nhận thức và hình sắc được nhập tâm về những điều đã xảy ra cho mình qua nẻo đường siêu nhiên, người sống theo tâm linh sẽ phải đương đầu với năm loại thiệt hại.

2 - Thứ nhất là nhiều khi họ bị sai lầm, lẫn cái này với cái kia.
Thứ hai, họ thường dễ rơi vào những dịp gây nên tự phụ hoặc khoe khoang.
Thứ ba, ma quỷ có thể lừa gạt họ rất dễ dàng nhờ các nhận thức đã nói trên.
Thứ tư, những suy tưởng như thế ngăn cản sự nên một với Thiên Chúa trong đức cậy.
Thứ năm, phần lớn họ sẽ suy đoán về Thiên Chúa một cách thấp kém.

3 - Về điểm thứ nhất, rõ ràng là nếu người sống theo tâm linh coi trọng và cứ suy tưởng tới những hình sắc và nhận thức nói trên thì sẽ thường xuyên lầm lẫn trong cách phán đoán. Ngay cả đối với những chuyện xảy ra một cách tự nhiên qua trí tưởng tượng, còn không ai có thể thấu biết hoặc phán đoán được toàn diện và chắc chắn về chúng, huống nữa là đối với những chuyện siêu nhiên vốn vượt quá khả năng chúng ta và hiếm khi xảy ra, thử hỏi ai có thể đoán định?

Người sống theo tâm linh thường ngỡ rằng những nhận thức ấy là do Thiên Chúa đang khi thật ra chúng chỉ là những sản phẩm do óc tưởng tượng vẽ vời của họ. Thậm chí nhiều chuyện họ tưởng là do Thiên Chúa, thì lại do ma quỷ, còn những chuyện họ tưởng do ma quỷ, lại là do Thiên Chúa. Rất nhiều khi người ta ghi sâu những hình sắc và nhận thức về những chuyện tốt xấu của kẻ khác hoặc của chính mình cũng như ghi sâu những hình dạng khác đã gặp được, để rồi xem là rất chắc chắn và chân thực, nhưng thật ra không phải mà trái lại còn rất sai lạc. Đang khi đó những điều khác vốn chân thật lại bị coi là sai lạc. Tuy nhiên, theo tôi thì thà chân thật mà bị coi là sai lạc vẫn an toàn hơn bởi điều này thường phát sinh do tự lòng khiêm nhường.

4 - Dù không bị lầm về tính chân thực, người ta vẫn có thể lầm lẫn về lượng hoặc về phẩm, khi ít mà tưởng nhiều, nhiều mà tưởng ít. Xét về phẩm, đang khi người ta theo tưởng tượng mà đánh giá sự việc thế nọ thế kia thì thực tế lại không như thế; theo lời tiên tri Isaia "họ coi bóng tối là ánh sáng, ánh sáng là bóng tối, cay đắng là ngọt ngào, ngọt ngào là cay đắng" (x. Is 5, 20). Rốt cuộc sẽ là chuyện hy hữu nếu đúng được một phía mà không lầm lạc ở phía kia. Dù linh hồn không muốn dùng óc phê phán để xét đoán, chỉ nguyên việc coi trọng những nhận thức ấy cũng đủ để phải chịu thiệt hại ở một mức nào đó, ít là một cách thụ động; nếu chẳng phải là loại thiệt hại đang bàn thì cũng là một trong bốn loại khác sẽ đề cập tiếp theo dưới đây.

5 - Để khỏi bị đánh lừa trong sự phán đoán của mình, người sống theo tâm linh không nên tìm cách đoán định để biết bản chất những điều họ đang cảm nghiệm, chẳng hạn bản chất của thị kiến, của những nhận thức hoặc những tình cảm này nọ. Họ cũng không nên ao ước biết về chúng hoặc bận tâm đến chúng, ngoại trừ chuyện cần kể lại cho cha linh hướng để ngài dạy cho biết cách giải trừ dạ nhớ khỏi bị ràng buộc vào những điều đã nhận thức ấy. Tất cả những nhận thức ấy có thế nào đi nữa vẫn không thể giúp người ta có được lòng yêu mến Chúa cho bằng một động tác rất nhỏ bé của đức tin và đức cậy sống động được thực hiện trong sự trống rỗng và buông bỏ hết những chuyện ấy.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ

Thứ Bảy, 8 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 7: Những nhận thức siêu nhiên

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 7
NHỮNG NHẬN THỨC SIÊU NHIÊN *

Chương này bàn về loại nhận thức thứ hai của dạ nhớ, tức là những nhận thức và tưởng tượng siêu nhiên.

1 - Những điều đã nói về những nhận thức tự nhiên nơi dạ nhớ cũng liên quan đến những hình sắc và nhận thức của trí tưởng tượng thuộc lãnh vực tự nhiên. Bây giờ xin nói riêng về những hình sắc và nhận thức khác được lưu giữ nơi dạ nhớ nhưng lại thuộc về lãnh vực siêu nhiên; chẳng hạn các thị kiến, mạc khải, lời nói hay tình cảm nhận được qua con đường siêu nhiên. Khi những chuyện khác thường này diễn ra nơi linh hồn, chúng thường để lại đó, nơi dạ nhớ hoặc nơi trí tưởng tượng, những hình ảnh, hình sắc hoặc nhận thức, đôi khi rất sống động và đầy ấn tượng. Vì thế chúng tôi cũng cần lưu ý bạn đọc về việc này, để dạ nhớ khỏi bị lúng túng trong những chuyện ấy và để những chuyện ấy khỏi ngăn trở dạ nhớ tiến tới nên một với Thiên Chúa trong đức cậy tinh tuyền và hoàn hảo.

2 - Tôi xin nói ngay rằng linh hồn nào muốn đạt mục đích thì không bao giờ được suy tư về những chuyện khác thường, rõ ràng và cụ thể đã xảy đến cho mình qua nẻo đường siêu nhiên, để níu giữ những hình thể hình sắc và nhận thức về chúng. Cần phải luôn ghi nhớ nguyên tắc này: Linh hồn càng gắn bó với một nhận thức rõ ràng và cụ thể nào đó, hoặc tự nhiên hoặc siêu nhiên, thì càng ít khả năng và ít sẵn sàng để lao vào vực thẳm đức tin, nơi mà mọi thứ khác đều biến tan. Như chúng tôi đã nói, trong những hình sắc hoặc nhận thức siêu nhiên đã có thể rơi vào dạ nhớ, không một thứ gì có thể là Thiên Chúa (không tương xứng chút nào với Thiên Chúa và cũng không thể là phương cách dẫn tới Thiên Chúa). Muốn đến với Thiên Chúa, linh hồn phải làm cho mình trống rỗng hết tất cả những gì không phải là Thiên Chúa. Dạ nhớ phải tự giải trừ hết mọi hình sắc và nhận thức ấy để nên một với Thiên Chúa trong đức cậy tuyệt hảo. Bởi lẽ mọi chiếm hữu đều nghịch với đức cậy, nhu lời thánh Phaolô có nói: "Đức cậy nhắm đến những gì người ta chưa chiếm hữu" (x. Rm 8,24; Dt 11,1).

Do đó, dạ nhớ càng buông bỏ, càng có thêm đức cậy và càng thêm đức cậy càng được nên một với Thiên Chúa. Linh hồn càng trông cậy Thiên Chúa, càng đạt đến Ngài nhiều hơn. Mức độ trông cậy của linh hồn tỉ lệ với mức độ buông bỏ của nó. Như thế, khi linh hồn buông bỏ trọn vẹn thì cũng sẽ chiếm hữu Thiên Chúa trọn vẹn và được nên một với Ngài trọn vẹn. Tiếc thay, nhiều nguời không muốn mất sự dịu dàng và hoan lạc do các nhận thức nơi dạ nhớ, cho nên cũng không đạt đến chỗ chiếm hữu trọn vẹn được sự thiện tối cao và sự dịu dàng tột đỉnh. Quả đúng là "kẻ nào không từ bỏ mọi thứ mình có thì không thể là môn đệ Chúa Giêsu" (x. Lc 14,33).

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Sáu, 7 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 6: Những lợi ích khi biết tự buông quên

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 6
NHỮNG LỢI ÍCH KHI BIẾT TỰ BUÔNG QUÊN *

Chương này bàn về những lợi ích linh hồn nhận được khi quên hẳn mọi tư tưởng tự nhiên và nhận thức nơi dạ nhớ.

1 - Từ những thiệt hại xảy đến cho linh hồn qua những nhận thức nơi dạ nhớ, ta có thể suy ra những lợi ích ngược lại, phát sinh từ việc linh hồn buông quên và làm rỗng những điều đã nhận thức ấy; bởi lẽ, theo triết học thì một nguyên tắc đã áp dụng cho một nhân tố cũng áp dụng được cho điều trái ngược với nó.
Trước hết, nhờ sự buông quên ấy, người sống theo tâm linh sẽ được vui hưởng sự yên tĩnh và bình an linh hồn bởi không còn sự xáo trộn và biến đổi phát sinh từ những tư tưởng và nhận thức của dạ nhớ. Họ sẽ có được sự tinh tuyền nơi lương tâm và linh hồn, còn đáng giá hơn gấp bội. Nhờ đó, linh hồn hết sức sẵn sàng đón nhận cả khôn ngoan nhân loại và khôn ngoan thần linh cùng các nhân đức khác.

2 - Ngược với thiệt hại thứ hai, người sống theo tâm linh được giải thoát khỏi nhiều sự xúi giục, cám dỗ và lay động mà ma quỷ thường nhờ các tư tưởng và nhận thức để gieo vào khiến linh hồn mắc nhiều nhiễm uế và tội lỗi, như lời vua thánh Đavít: "Chúng chế giễu, buông lời thâm độc" (Tv 72,8). Do đó, một khi cái dụng cụ là tư tưởng bị loại bỏ, ma quỷ sẽ mất chỗ bám víu để dựa vào mà tấn công tâm trí.

3 - Ngược với thiệt hại thứ ba, nhờ buông quên và lắng lòng xa bỏ mọi điều ấy, linh hồn sẵn sàng để được Chúa Thánh Thần tác động và dạy dỗ. Như tác giả sách Khôn Ngoan có nói, "Thần khí rời xa những lý luận ngu dốt" (Kn 1,5).

Tuy nhiên, nhờ vào buông quên và làm rỗng dạ nhớ, dù người sống theo tâm linh không được lợi ích nào khác hơn là được thoát khỏi những đau khổ và xáo trộn, thì cũng đã là một thắng lợi và ơn lành lớn lao rồi. Bởi lẽ, những đau khổ và xáo trộn mà những vấn đề cũng như những trường hợp trái khoáy ấy gây ra cho linh hồn, chẳng những không giúp gì cho việc giải quyết các vấn đề và trường hợp ấy, mà thường còn khiến chúng ra tệ hơn và gây thiệt hại cho chính linh hồn. Vì thế, vua Đavít nói: "Thân lom khom, rã rời, kiệt sức, suốt cả ngày con thiểu não lang thang" (Tv 38,7). Quả vậy, sự náo động luôn là chuyện vô ích, chẳng bao giờ mang lại lợi lộc gì.

Như thế, dù mọi sự có tiêu vong và sụp đổ, dù mọi việc đều ngược hẳn ý ta, cũng đừng náo động làm gì vô ích vì sẽ gây thiệt hại hơn là giúp giải quyết vấn đề. Còn nếu biết chịu đựng mọi chuyện với một sự an bình thư thái như nhau thì không những sẽ ích lợi nhiều cho linh hồn mà hơn nữa 一 ngay giữa các nghịch cảnh ấy — sẽ còn giúp nhận định đúng về chúng và tìm ra được cách giải quyết thích hợp.

4 - Do biết rõ được lợi hại của điều ấy, vua Salômôn đã nói: "Tôi nhận ra rằng đối với con người không có hạnh phúc nào lớn hơn là vui thỏa, vui vẻ và làm lành trong cuộc đời mình" (Gv 3,12). Ông muốn ta hiểu rằng, trong mọi trường hợp ấy, dù trái ý đến đâu đi nữa, ta vẫn phải vui thỏa hơn là náo động, cứ đón nhận mọi thứ cách bình thản như nhau, để khỏi đánh mất mối lợi còn lớn lao hơn mọi sự thịnh vượng, tức là sự thư thái, sự bình an tâm hồn giữa mọi vấn đề trắc trở hoặc thuận lợi. Ta sẽ không bao giờ đánh mất sự thư thái ấy nếu biết buông quên các nhận thức và trút bỏ các tư tưởng, và hơn nữa, biết hết sức tránh để khỏi nghe, khỏi thấy, khỏi giao tiếp. Bản thân chúng ta rất bấp bênh và mỏng dòn, cho nên dù được thao luyện kỹ, vẫn khó mà giữ cho dạ nhớ tránh khỏi những điều gây xáo trộn và bất ổn khiến tâm linh lại mất đi sự bình an thư thái đã có được nhờ buông quên tất cả. Bởi thế ngôn sứ Giêrêmia đã nói: "Nỗi niềm riêng canh cánh bên lòng, khiến hồn con tiêu hao mòn mỏi" (Ac 3,20).

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Năm, 6 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 5: Thiệt hại thứ ba

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 5
THIỆT HẠI THỨ BA *

Chương này bàn về thiệt hại thứ ba mà linh hồn mắc phải qua những nhận thức cụ thể tự nhiên của dạ nhớ.

1 - Điều thiệt hại thứ ba những nhận thức tự nhiên gây cho linh hồn là chúng tước đoạt, ngăn cản điều tốt về mặt luân lý và tước đoạt cả sự thiện tâm linh.

Trước hết để hiểu tại sao những nhận thức này lại ngăn cản điều tốt về mặt luân lý nơi linh hồn, cần biết rằng điều tốt về mặt luân lý cốt ở việc chế ngự các dục vọng và kìm hãm các mê thích vô trật tự, từ đó phát sinh ra nơi linh hồn sự tĩnh lặng, an bình, thanh thản và các nhân đức luân lý tức là điều tốt về mặt luân lý.

Thực ra, linh hồn không thể có được sự chế ngự và kìm hãm nói trên nếu không biết quên lãng và đẩy lùi những thứ làm phát sinh sự yêu thích. Chẳng bao giờ hỗn loạn có thể phát sinh trong linh hồn mà không do bởi những nhận thức nơi dạ nhớ. Nếu đã quên hết mọi sự thì không gì có thể quấy rối sự bình an và khiến cho các mê thích thức dậy, bởi vì như người ta thường nói: mắt không thấy thì lòng không vấy, không ham.

2 - Kinh nghiệm hằng ngày vẫn luôn cho ta thấy điều đó. Mỗi lần linh hồn tưởng nghĩ tới một chuyện gì đó thì liền bị giao động và lay chuyển vì chuyện ấy, không nhiều thì ít, tùy theo điều nó nhận thức. Nếu đó là điều nặng nề và gây khó chịu, linh hồn sẽ thấy buồn chán; nếu là điều dễ chịu, linh hồn sẽ thấy mê thích và vui thỏa...

Do đó, nếu linh hồn cứ để bị giao động vì những gì mình nhận thức, thế nào cũng đi đến chỗ xáo trộn, sẽ lúc vui, lúc buồn, lúc ghét, lúc thương, chẳng thể lúc nào cũng duy trì được cùng một trạng thái là kết quả của sự an tĩnh luân lý 一 trừ khi dám quên hết mọi sự.

Như vậy, rõ ràng những nhận thức của dạ nhớ đã ngăn cản linh hồn rất nhiều trong việc đạt được ơn lành của các nhân đức luân lý.

3 - Những gì đã nói đủ chứng tỏ cho thấy rằng dạ nhớ bị vướng víu sẽ gây trở ngại cho sự thiện tâm linh. Thật vậy, khi linh hồn bị giao động, không đặt nền trên sự thiện luân lý, thì không thể nào đạt được sự thiện tâm linh là điều chỉ có được nơi những linh hồn tiết độ và sống trong an bình.

Ngoài ra, linh hồn không thể chú tâm vào hai chuyện cùng một lúc. Do đó, nếu linh hồn đang chú tâm và xem trọng những điều đã nhận thức trong dạ nhớ thì sẽ không thể nào được tự do để chú tâm tới điều vượt sức nhận thức của ta, tức là Thiên Chúa. Là vì, như chúng tôi vẫn thường nói, muốn đạt đến Thiên Chúa, linh hồn phải đi qua con đường không hiểu biết hơn là con đường hiểu biết, và có đánh đổi những gì chóng qua và khả tri mới nhận được Đấng bất biến và không thể hiểu thấu.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Tư, 5 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 4: Thiệt hại thứ hai

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 4
THIỆT HẠI THỨ HAI *

Chương này bàn về thiệt hại thứ hai ma quỷ có thể gây cho linh hồn qua những nhận thức tự nhiên nơi dạ nhớ.

1 - Điều thiệt hại gây rối thứ hai có thể đến với linh hồn do các nhận thức của dạ nhớ là từ ma quỷ. Ma quỷ có ảnh hưởng lớn trên linh hồn qua lối này. Nó có thể thêm vào đủ thứ hình sắc, nhận thức hay những ngôn từ và nhờ những thứ ấy, nó khiến linh hồn thành kiêu căng, hà tiện, nóng giận, ghen tị... Nó đặt vào linh hồn sự căm ghét bất công, tình yêu hão huyền và đủ thứ dối trá lừa gạt. Thêm vào đó, nó thường tạo những ấn tượng mạnh cho óc tưởng tượng đến nỗi những cái sai lạc lại có vẻ thật và những cái thật lại có vẻ sai lầm. Nói tóm lại, mọi trò phỉnh gạt lớn nhất và những điều thiệt hại ma quỷ gây ra đều đi vào linh hồn ngang qua những nhận thức và những ngôn từ nơi dạ nhớ. Nếu dạ nhớ của ta biết nhắm mắt lại với mọi chuyện đó, biết hủy mình đi trong quên lãng, nó sẽ đóng hẳn được cánh cửa dẫn tới mọi tai họa ma quỷ đang tìm cách gây ra, và sẽ tự giải thoát được khỏi mọi chuyện đó, và đúng là được một ơn lành rất lớn.

Ma quỷ không thể làm gì được nơi linh hồn nếu không nhờ vào hoạt động của các quan năng của linh hồn, nhất là nhờ vào các nhận thức nơi dạ nhớ, bởi vì hầu như mọi hoạt động của các quan năng khác đều tùy thuộc vào các nhận thức này. Do đó, nếu dạ nhớ tự hủy mình đi nơi các nhận thức này, thì ma quỷ sẽ chẳng còn gì để bấu víu, và sẽ chẳng làm gì được.

2 - Tôi mong sao người sống theo tâm linh hiểu rõ bao tác hại ma quỷ gây cho những linh hồn hướng nhiều về dạ nhớ. Bọn quỷ gây nên biết bao điều buồn bã, sầu muộn, vui vẻ hão huyền và xấu xa cả nơi những điều họ nghĩ về Thiên Chúa lẫn những điều thuộc thế tục, cùng với biết bao ấn tượng dơ bẩn chúng khắc sâu vào tâm trí. Chúng khiến những linh hồn ấy bị chia trí không thể hồi tâm triệt để. Sự hồi tâm triệt để này cốt ở chỗ hướng toàn bộ linh hồn, theo mọi quan năng của nó, vào duy một mình sự thiện không thể hiểu thấu, và tách linh hồn khỏi mọi điều có thể nhận thức, vốn không phải là sự thiện không thể hiểu thấu.

Mặc dù sự thiện có được nhờ sự trống rỗng ấy không đem lại lợi ích khôn tả như khi linh hồn được đắm mình trong Thiên Chúa, nhưng chỉ nguyên việc giải thoát ta khỏi nhiều khổ đau sầu não và buồn phiền, hơn nữa còn giải thoát khỏi các bất toàn và tội lỗi, sự trống rỗng ấy đã là một lợi ích bao la rồi vậy.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Ba, 4 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 3: Thiệt hại thứ nhất khi không chịu lột bỏ (tiếp theo)

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 3
THIỆT HẠI THỨ NHẤT
KHI KHÔNG CHỊU LỘT BỎ * (tiếp theo)

4 - Nếu bạn bảo là người ta rất có thể thắng vượt được mọi chuyện ấy khi chúng xảy đến thì tôi xin thưa rằng nếu là chuyện những nhận thức nơi dạ nhớ thì không làm sao có thể được. Bởi lẽ có cả ngàn điều bất toàn lẻn vào theo chúng; một số quá tinh vi và tế nhị, chúng chỉ đeo bám vào linh hồn chút đỉnh nên linh hồn chẳng hề nhận biết, tựa như kẻ chạm vào nhựa thông bị nó dính theo lúc nào không hay. Tốt nhất là hãy dứt khoát một lần, hãy vượt thắng tất cả bằng cách khiến cho dạ nhớ tự quên mình đối với mọi sự.

Hẳn bạn sẽ bảo rằng như thế linh hồn cũng bị mất đi nhiều tư tưởng và nhận thức tốt lành về Thiên Chúa, rất ích lợi cho linh hồn và kéo theo nhiều hồng ân Thiên Chúa. Tôi xin thưa rằng ở đây sự tinh tuyền của linh hồn còn giúp ích cho linh hồn hơn nhiều. Mà sự tinh tuyền này lại cốt ở chỗ linh hồn không có một chút quyến luyến nào nơi thụ tạo, nơi những thứ mau qua, và cũng không bận tâm gì tới chúng. Theo ý tôi, nếu linh hồn còn bận tâm chút nào thì không tránh khỏi bị hoen ố do sự bất toàn sẵn có nơi những hoạt động của các quan năng.

Vì lẽ đó, tốt hơn nên tập đặt quan năng vào chỗ thinh lặng và tập cho chúng quen tĩnh lặng để Thiên Chúa có thể lên tiếng. Bởi lẽ, như đã nói, để đạt tới tình trạng này, các hoạt động tự nhiên phải mất hút khỏi tầm nhìn. Điều này sẽ được thực hiện khi nào, theo như lời vị ngôn sứ từng nói, linh hồn cùng các quan năng của mình "đi vào nơi cô tịch và Thiên Chúa ngỏ lời với cõi lòng nó" (x. Hs 2,16).

5 - Có lẽ bạn lại bảo rằng linh hồn sẽ mất hết mọi điều lành vì nếu dạ nhớ không phản tỉnh và không trăn trở về Thiên Chúa, nhiều sự lo ra chia trí sẽ lẻn vào. Tôi xin thưa rằng nếu dạ nhớ đã lùi vào cô tịch, xa lìa mọi vật cả trên trời lẫn dưới đất thì không còn cửa ngõ nào để các điều ác, những chia trí, dại dột và xấu xa có thể lẻn vào linh hồn. Chúng chỉ vào được khi nào dạ nhớ sơ hở. Chuyện này rất có thể xảy ra nếu như sau khi đã đóng cửa đối với những điều trên cao mình lại mở nó ra cho những điều dưới thấp. Còn ở đây, chúng ta đã đóng cửa với cả mọi thứ mà qua đó những chuyện xấu xa nói trên có thể lẻn vào. Ta đóng cửa bằng cách làm cho dạ nhớ yên tĩnh và câm nín, chỉ có thính giác tâm linh lắng nghe tiếng Chúa trong thinh lặng và thốt lên như Samuel: "Lạy Chúa xin hãy phán, này tôi tớ Chúa đang lắng nghe" (1Sm 3,10). Trong sách Diễm Ca, Đức Tình Quân đòi tình nương của Ngài cũng phải như thế: "Em là thửa vườn còn khóa, ngọn suối còn niêm" (Dc 4,12) nghĩa là đóng kín niêm phong đối với tất cả những gì có thể vào trong đó.

6 - Vậy thì cứ ở trong tình trạng đóng kín niêm phong kỹ lưỡng, đừng lo lắng bận tâm. Xưa Chúa đã xuất hiện giữa các môn đệ của Ngài với thân xác, đang khi các cửa đều đóng kín, và ban bình an cho họ mà họ chẳng biết điều ấy có thể xảy ra cách nào (x. Ga 20,19-20). Nay Ngài cũng sẽ vào trong linh hồn một cách tâm linh mà linh hồn chẳng hề biết sự việc xảy ra cách nào và cũng không cộng tác được chút gì vào đó. Linh hồn chỉ biết rằng mọi cánh cửa của các quan năng là dạ nhớ, trí hiểu và lòng muốn đều đóng chặt. Những quan năng ấy sẽ được đầy ắp "bình an", bình an "tuôn xuống trên họ như dòng sông Cả" (Is 66,12). Trong đó linh hồn sẽ thấy mình được giải thoát khỏi mọi sợ hãi, ngờ vực, rối loạn và tối tăm đã từng khiến nó sợ rằng mình đang hoặc đã lạc lối (x. Is 48,18). Linh hồn chỉ còn phải cầu nguyện chuyên chăm và cậy trông trong sự trơ trụi và trống rỗng, vì phúc lành của nó chẳng bao lâu sẽ tới.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Thứ Hai, 3 tháng 3, 2025

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 3: Thiệt hại thứ nhất khi không chịu lột bỏ

 


ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 3
THIỆT HẠI THỨ NHẤT
KHI KHÔNG CHỊU LỘT BỎ *

Chương này bàn về ba thiệt hại linh hồn mắc phải nếu không chịu nhắm mắt lại trước những nhận thức và ngôn từ của dạ nhớ. Ở đây nói về thiệt hại thứ nhất.

1 - Những người sống theo tâm linh nếu còn muốn dùng các nhận thức và những ngôn từ tự nhiên của dạ nhớ làm phương tiện đến với Thiên Chúa hoặc để đạt một điều gì khác sẽ phải hứng chịu ba cái thiệt hại và bất lợi: hai cái trước mang tính phá hoại, và cái thứ ba mang tính ngăn cản. Cái thứ nhất do những thực tại trần thế, cái thứ hai do ma quỷ và cái thứ ba mang tính tước đoạt là sự ngăn cản và trở ngại mà các nhận thức và những ngôn từ ấy gây ra trên đường nên một với Thiên Chúa.

2 - Thiệt hại thứ nhất do thế gian. Nó khiến linh hồn phải gánh chịu nhiều thứ thiệt hại do các nhận thức và trăn trở mang lại chẳng hạn những sai lạc, bất toàn, mê thích, xét đoán, những chuyện làm mất thời giờ và lắm chuyện khác tạo ra nơi linh hồn nhiều dơ bẩn.

Ai thích bận tâm đến những nhận thức và những ngôn từ ấy, nhất định sẽ phải rơi vào lắm điều sai lạc, đó là chuyện hiển nhiên, bởi nhiều khi cái thật dường như lại có vẻ sai, và cái chắc chắn lại có vẻ đáng ngờ và ngược lại... bởi lẽ nhìn từ một phía thì chúng ta khó mà hiểu được sự thật cho thấu đáo. Muốn thoát khỏi mọi sai lạc ấy cần phải biết làm cho dạ nhớ trở thành mù lòa đối với mọi nhận thức và những ngôn từ ấy.

3 - Nếu để dạ nhớ nghiêng theo những gì nó nghe, thấy, ngửi, sờ mó và nếm... thì mỗi bước đi ta đều gặp phải những bất toàn. Xúc cảm của ta sẽ dính bén vào đó, hoặc đớn đau, hoặc hãi sợ, lúc thì chán ghét, lúc thì hy vọng, vui thỏa hão huyền hoặc vênh vang giả tạo vv... Tất cả những chuyện ấy ít ra đều là những bất toàn, đôi khi còn là những tội nhẹ vv... Chúng khiến linh hồn bị hoen ố cách tinh vi ngay cả khi chúng là những nhận thức và suy luận liên quan đến Thiên Chúa.

Cũng đã rõ là từ đó sẽ phát sinh những mê thích, bởi mê thích vẫn thường nảy sinh từ những nhận thức và những ngôn từ ấy. Chỉ nguyên việc muốn có được những nhận thức và những ngôn từ ấy đã là một mê thích rồi. Và cũng rõ ràng là từ đó người ta dễ xét đoán liều lĩnh. Suy bụng ta ra bụng người, dạ nhớ xét ẩu đoán mò những điều xấu điều tốt của kẻ khác, mà oái oăm thay đôi khi cái ác lại có vẻ thiện và cái thiện lại có vẻ ác. Thiết tưởng không ai có thể giải thoát mình khỏi mọi điều tác hại trên nếu không biết làm cho dạ nhớ thành mù lòa, tăm tối đối với mọi sự.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)