Đối Thoại - Chương 2, 32-33

ĐỐI THOẠI

(DIALOGO)

CHƯƠNG HAI

CHÚA CHA THƯƠNG XÓT THẾ GIAN

2 - ƠN TRỞ NÊN GIỐNG CHÚA KITÔ (tiếp theo)

+ Những trái của cây này cũng đa dạng như các tội lỗi, và trước hết là tội xác thịt.

32. Những trái cây ăn chết người này cũng đa dạng như các tội lỗi. Có những trái dùng làm thực phẩm cho súc vật, có những tội người ta phạm khi lạm dụng tâm hồn hay thân xác, nó lăn lộn trong sình lầy xác thịt, như những con heo trong đống bùn. Hỡi linh hồn đần độn, phẩm giá của mi ở đâu? Mi đã được tạo thành để làm chị em với các Thiên thần, vậy mà mi đã trở thành một thú vật thô tục! Những kẻ tội lỗi này đã rơi xuống chỗ hèn hạ đến nỗi không những Cha, là Đấng Thanh Khiết vô cùng, không chịu nổi, ngay cả quỷ dữ mà chúng đã trở thành bạn hữu và tôi tớ, cũng không thể nhìn xem chúng làm những điều tục tĩu như vậy, mà không ghê tởm.

Không có tội nào ghê tởm hơn và huỷ hoại ánh sáng của trí tuệ bằng thứ tội này. Các nhà hiền triết, không nhờ ánh sáng đức tin vì họ không có, chỉ nhờ ánh sáng của bản tính loài người mà thôi, cũng biết được thứ tội ô uế này làm mờ ám trí tuệ, nên họ giữ mình thanh tịnh để nghiên cứu tốt hơn. Họ từ bỏ sự giàu có, là những thứ lo lắng về tiền bạc, là điều làm bận tâm họ. Đó là điều người Kitô hữu ngu xuẩn và giả dối đã không làm; chúng đã đánh mất ân sủng.

+ Về tính hà tiện keo kiệt và những điều xấu bởi đó mà ra.

33. Một số tội nhân khác sản sinh ra những hoa trái bằng đất. Đó là những kẻ tham lam và hà tiện. Chúng giống như loài chuột chũi, chỉ ăn đất cho đến chết. Khi giờ chết đến, chúng thấy quanh mình không có một sự trợ giúp nào hết. Với tính hà tiện, chúng làm mất giá trị sự quảng đại phong phú của Cha, chúng bán cho tha nhân thời giờ, là thứ chỉ thuộc về Cha. Đó là những kẻ cho vay mượn nặng lãi: họ áp bức và cướp của tha nhân, bởi vì trí nhớ của chúng không lưu giữ những kỷ niệm về lòng thương xót của Cha. Nếu chúng nhớ, chúng đã không độc ác như thế đối với bản thân chúng và đối với tha nhân, nhưng chúng sẽ cảm thương và thương xót bản thân chúng bằng cách thực thi các nhân đức, và sẽ thương xót tha nhân bằng những việc lành bác ái. Ôi, biết bao điều tai ác do thứ tội đáng nguyền rủa này mà ra! Nào là sát nhân, nào là trộm cướp, gian lận, lời lãi bất chính, những nhát dao đâm nhau, những điều bất công! Thứ tội keo kiệt này giết chết linh hồn, khiến nó trở thành nô lệ của tiền bạc, không còn lo giữ các giới răn của Cha nữa. Người hà tiện không thương yêu ai hết, trừ khi có lợi lộc đem lại.

Nết xấu này phát sinh từ tính kiêu ngạo và những phụng dưỡng tính kiêu ngạo là mẹ nó. Hai nết xấu mẹ con này luôn đi với nhau. Tính hà tiện keo kiệt thì thích phô trương, là điều gắn liền với tính kiêu căng chuyên đánh giá cao về mình, khiến cả hai mỗi ngày thêm xấu xa hơn. Đó là thứ lửa luôn toả ra thứ khói hư danh, thầm làm thoả mãn trái tim con người hãnh diện về những thứ không thuộc về mình. Đồng thời, nó là một thân cây sinh ra nhiều nhánh, mà nhánh lớn nhất là ham muốn được kính trọng, muốn được hơn người. Dưới sự chi phối của tham vọng này, tâm hồn không còn chân thành và quảng đại nữa, và trở nên giả hình và dối trá. Lưỡi thì nói một đàng, lòng trí lại nghĩ một ngả, lưỡi che giấu sự thật và nói điều điêu ngoa, theo hướng có lợi. Tật xấu này còn sinh ra tính ghen tuông: con sâu này không ngừng rúc rỉa tâm trí, vì không hề được no thoả bởi những điều tốt lành của bản thân, hay của tha nhân.

Trong sự thấp hèn như vậy, làm sao những kẻ độc ác này có thể bớt một phần tiền của, để giúp đỡ người nghèo, bởi vì chúng đang muốn lấy trộm của cải người khác? Làm sao chúng có thể cứu linh hồn mình ra khỏi chốn đê hèn này, bởi vì chính chúng đang xô đẩy linh hồn vào đó. Đôi khi chúng trở thành vô nhân đạo, đến nỗi không còn nhìn đến con cái chúng và cha mẹ chúng, khi chúng để họ trong cảnh bần cùng. Tuy nhiên, lòng thương xót Cha vẫn chịu đựng chúng: Cha không truyền cho trái đất rẽ ra chôn vùi chúng, Cha cư xử như thế, để chúng nhận biết tội lỗi của mình. Làm sao chúng có thể hy sinh mạng sống vì ơn cứu độ các linh hồn, khi chỉ chia sẻ một phần tiền bạc thôi, chúng cũng từ chối? Làm sao chúng có thể yêu thương anh em mình, vì trái tim chúng còn đang bị dày vò bởi sự ghen tuông chính anh em mình.

Ôi, những nết xấu khốn nạn đang muốn kéo trời xanh thiên đàng xuống đất! Thật vậy, Cha gọi là mảnh trời xanh, Cha đã tạo nên linh hồn như mảnh trời xanh, nơi ân sủng của Cha hoạt động, nơi Cha ẩn mình và yêu thích cư ngụ vì tình thương. Nhưng linh hồn đã lìa xa Cha như gái ngoại tình, vì nó yêu mình, yêu mến vật thụ tạo và các loài thụ tạo khác hơn yêu mến Cha. Nó tự coi mình là Đức Chúa của nó, và không ngừng làm khổ Cha bằng tội lỗi đủ thứ và rất nhiều. Nó sống như thế, là vì nó đã quên đi hồng ân của Máu Thánh Con Cha, đã đổ ra với biết bao tình yêu thương.

- Nguyên tác của Thánh CATARINA SIENA, bản dịch của Lm VINHSƠN BÙI ĐỨC SINH, O.P.,M.A.

(Còn tiếp)