Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 31: Về các đoàn sủng (2) (tiếp theo)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 31

VỀ CÁC ĐOÀN SỦNG (2) * (tiếp theo)

8 - Thiệt hại thứ hai có thể đến từ thiệt hại thứ nhất là tổn hại về đức tin. Nó liên quan đến hai phía:

-Thứ nhất liên quan đến những người khác: vì kẻ được ơn ấy cố tình thực hiện các việc diệu kỳ và thi thố quyền năng không đúng lúc và không cần thiết nên họ đã thử thách Thiên Chúa — đây là một trọng tội. Tiếp đến, nếu việc ấy không thành công thì sẽ làm nảy sinh nơi các tâm hồn sự suy giảm tin tưởng và khinh dể đức tin. Đôi khi việc thực hiện trái thời vẫn được thành công bởi lẽ Thiên Chúa muốn như thế vì những lý do và động cơ khác - như trường hợp mụ phù thủy của vua Saulê (1Sm 28,12 tt) nếu quả thực ngôn sứ Samuel đã hiện ra với mụ. Tuy nhiên, người ta vẫn không khỏi sai lầm và đắc tội bởi đã dùng các ơn ấy không đúng lúc đúng thời.

- Thứ hai liên quan người thực hiện những việc nói trên: Họ có thể bị thiệt hại về công trạng đức tin, bởi việc quá tự hào về các “phép lạ” này làm suy yếu nếp quen cơ bản của đức tin, vốn quen đi trong tăm tối. Quả vậy, nơi nào càng có nhiều dấu lạ và chứng tích thì càng ít công trạng đức tin. Vì thế thánh Grêgôriô nói rằng đức tin sẽ chẳng còn công trạng một khi lý trí con người có thể kiểm định được (bài giảng 26 về Tin Mừng I Pl. 76,1197).

Do đó, Thiên Chúa không bao giờ thực hiện các việc diệu kỳ trừ khi chúng cần để giúp người ta tin.

Chúa không muốn các môn đệ bị mất công trạng do chỉ tin Ngài sau khi nhìn thấy Ngài đã từ cõi chết sống lại. Do đó, trước khi chính thức tỏ mình ra cho họ, Chúa đã làm nhiều điều giúp họ tin Ngài dù không nhìn thấy Ngài. Trường hợp Maria Mađalêna cũng thế, chị được chỉ cho thấy ngôi mộ trống rồi sau đó mới được các thiên sứ báo cho biết Chúa đã sống lại (Lc 24,3-7; Ga 20,1-2). Như lời thánh Phaolô, "đức tin đến từ việc nghe nói" (Rm 10,17), nhờ nghe lời thiên sứ, Maria đã tin trước khi nhìn thấy Chúa. Cả khi chị trông thấy Chúa, Chúa cũng chỉ mặc hình dáng một người bình thường để qua sự hiện diện nồng ấm của Ngài, Ngài hoàn tất công việc dạy dỗ chị về niềm tin còn thiếu sót của chị. (Ga 20,11-18; Mt 28,1-6; Lc 24, 4-10). Về phần các môn đệ, trước hết Chúa sai các phụ nữ đến báo tin cho họ rồi họ chạy tới xem ngôi mộ (Ga 20,1-10; Mt 28,7-8). Với hai môn đệ trên đường về Emmau (Lc 24,35), Chúa đã tàng hình theo bước họ và đã hâm nóng đức tin trong lòng họ trước khi cho họ được nhận biết Ngài. Cuối cùng Chúa khiển trách tất cả môn đệ Ngài vì đã không chịu tin những kẻ tường thuật cho họ về việc Ngài phục sinh (Mc 16,14). Ngài cũng khiển trách thánh Tôma vì ông muốn chạm vào các thương tích Ngài rồi mới chịu tin và Chúa đã phán với ông rằng "phúc cho ai không thấy mà tin" (Ga 20,29).

9 - Quả là Chúa thường chẳng thích làm phép lạ. Nếu Ngài có làm cũng chỉ là vạn bất đắc dĩ. Bởi thế Chúa đã khiển trách các biệt phái bởi đám này chỉ chịu tin khi nào Chúa ban cho họ những dấu lạ. Ngài phán: "Nếu các ngươi chẳng thấy những sự kỳ diệu và những dấu lạ, hẳn các ngươi chẳng tin" (Ga 4,48). Do đó, kẻ nào khoái chí vui thỏa nơi những chuyện siêu nhiêu này sẽ bị thiệt thòi nhiều về phương diện đức tin.

10 - Tệ hại thứ ba là do hí hửng vui thỏa về những công việc này, người ta thường bị rơi vào chỗ ham danh hoặc hão huyền nào đó. Sự vui thỏa nơi các kỳ công ấy không thuần túy đặt vào Chúa và vì Chúa cho nên thật hão huyền. Bằng cứ là Chúa đã khiển trách các môn đệ vì đã vui thỏa khoái chí về việc bọn quỉ bị họ khắc phục (Lc 10,20). Nếu sự vui thỏa ấy không mang tính hão huyền thì hẳn Chúa đã chẳng trách cứ họ.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 31: Về các đoàn sủng (2) (tiếp theo)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 31

VỀ CÁC ĐOÀN SỦNG (2) * (tiếp theo)

5 - Không phải chỉ có thế! Sự vui thỏa và lòng ham hố các công chuyện ấy còn đẩy họ xa hơn. Nếu như trước đây họ chỉ ngấm ngầm hợp đồng với ma quỷ (bởi nhiều người trong số họ làm những việc ấy qua một giao ước bí mật), nay họ lại dám công khai và minh nhiên giao kết trở thành đồ đệ và theo phe ma quỷ. Do đó mới có những thầy phù thủy, thầy ngải, thầy ma thuật, thầy bói, thầy pháp.

Sự vui thỏa nơi những việc ấy còn đi xa tới chỗ một số người, như trường hợp phù thủy Simon (Cv 8,18), chẳng những muốn dùng tiền bạc để mua những ơn ấy hòng phục vụ ma quỷ mà còn tìm cách cho có được các đồ vật linh thánh và những điều thuộc về Thiên Chúa (ta không thể nhắc đến mà không run rẩy). Có trường hợp thật đáng kinh hãi như Mình Thánh Chúa Giêsu Kitô rất đáng tôn thờ của chúng ta đã bị họ cưỡng chiếm để dùng vào các việc gian tà ghê tởm của họ. Cầu xin Chúa mở rộng lòng thương xót tha thứ!

6 - Ai cũng có thể hiểu những kẻ trên đây đã gây thiệt hại cho chính họ cũng như cho Kitô giáo biết bao. Cần ghi nhận sự kiện những thầy đồng bóng và bói toán từng sống giữa con cái Israel và đã bị vua Saulê trục xuất khỏi xứ. Vì muốn bắt chước các vị ngôn sứ chân chính của Thiên Chúa, họ đã rơi vào những điều ghê tởm ấy và đã làm hại cho biết bao người(x. 1Sm 28,3).

7 - Như vậy, người nào được Thiên Chúa ban cho những ơn siêu nhiên ấy thì khi hành động cần tránh ham hố và vui thỏa nơi ơn ấy và cần cẩn trọng khi thể hiện ơn ấy (tức là chẳng nên bận tâm đến việc mình đang thi thố những chuyện đó - ND) bởi lẽ Thiên Chúa đã ban cho họ những ơn ấy cách siêu nhiên là nhằm phục vụ lợi ích cho Hội thánh hoặc các thành viên trong đó. Ngài cũng sẽ thôi thúc họ cách siêu nhiên để biết phải làm cách nào và lúc nào cho đúng. Bởi vì, chính Chúa đã dạy các tín hữu Ngài đừng lo sẽ nói gì và nói cách nào (Mt 10,19), vì đó là một vấn đề siêu nhiên thuộc đức tin. Những sự việc đang nói đây thuộc lãnh vực siêu nhiên, nên Thiên Chúa cũng muốn những người được các ơn này phải chờ đợi Ngài hành động qua việc thôi thúc tâm hồn họ, bởi lẽ mọi năng lực đều phải được thực thi bởi quyền năng Thiên Chúa (Tv 59,14). Vì thế, trong sách Công Vụ Tông Đồ (Cv 4,29-30), ta thấy các môn đệ mặc dầu đã được phú ban cho các ơn ấy, vẫn khẩn nài Chúa thương đưa tay làm các dấu lạ, điềm thiêng và chữa lành bệnh nhân thông qua các ngài ngõ hầu dẫn dắt các tâm hồn tin vào Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 31: Về các đoàn sủng (2)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 31

VỀ CÁC ĐOÀN SỦNG (2) *

Chương này bàn về những thiệt hại xảy ra cho linh hồn khi để cho lòng muốn tìm vui thỏa nơi những điều tốt siêu nhiên.

1 - Theo tôi thấy, linh hồn có thể rơi vào ba tệ hại chính khi tìm vui thỏa nơi những điều tốt siêu nhiên: thứ nhất linh hồn sẽ vừa phỉnh gạt vừa bị phỉnh gạt, thứ hai là thiệt hại về đức tin và thứ ba là thói ham danh hoặc một thứ hão huyền nào đó.

2 - Tệ hại thứ nhất: Khi hí hửng vui thỏa nơi những công việc loại này người ta rất dễ phỉnh gạt kẻ khác và chính mình. Lý do là vì muốn nhận rõ thật giả nơi những việc ấy, muốn biết được nên làm những việc ấy cách nào và khi nào, phải được nhiều khôn ngoan và ánh sáng từ Thiên Chúa, thế nhưng cả hai điều này đều bị cản trở rất nhiều do sự vui thỏa và tự hào về những việc ấy.

Sở dĩ thế là vì hai lý do: Thứ nhất, sự vui thỏa làm cùn nhụt và tăm tối trí phán đoán. Thứ hai, do thích thú với việc này người ta không những mong muốn chúng được thực hiện nhanh mà còn cảm thấy bị thúc bách phải thi hành chúng khi chưa phải lúc.

Giả sử các điềm thiêng và dấu lạ người ta làm là chân thực thì hai khuyết điểm ấy cũng đủ khiến họ thường xuyên bị phỉnh gạt hoặc do không hiểu cho đúng cách, hoặc do không vận dụng được chúng và không dùng chúng theo cách thức và thời điểm thích hợp. Khi ban các quà tặng và ân sủng ấy, quả thực Thiên Chúa cũng ban cho họ ánh sáng và động lực để biết phải làm cách nào và lúc nào, tuy nhiên có thể do ham chiếm hữu và còn bất toàn, họ bị phỉnh gạt nghiêm trọng, không dùng những ơn ấy cách hoàn hảo như Thiên Chúa mong muốn, cũng không theo đúng cách thức và thời điểm Ngài muốn. Như chúng ta đọc thấy trong câu chuyện Balaam. Ông này muốn làm điều trái ý Thiên Chúa khi quyết ra đi nguyền rủa dân Israel, khiến Thiên Chúa phẫn nộ, muốn giết ông (Ds 22, 22-23). Thêm nữa là chuyện hai thánh Tông đồ Giacôbê và Gioan muốn khiến lửa từ trời xuống thiêu hủy đám dân Samaria vì họ từ chối đón tiếp Chúa, thế nhưng Chúa đã khiển tránh hai ông về điều đó (Lc 9,54-55).

3 - Đã rõ là ở đây những người được ơn đã bị một động cơ lệch lạc nào đó thúc đẩy làm các việc ấy vào một lúc không thích đáng, có thể là do quá coi trọng các việc ấy hoặc do được vui thỏa và tự hào về chúng. Còn những người đã thoát khỏi sự bất toàn sẽ chỉ được thôi thúc và quyết định làm những việc ấy vào đúng lúc và theo đúng cách Thiên Chúa thúc đẩy họ, bằng không họ sẽ xem như chưa tới lúc thích hợp. Trong sách Giêrêmia, Thiên Chúa đã phàn nàn về một số ngôn sứ như sau: "Ta chẳng sai chúng làm ngôn sứ thế mà chúng cứ chạy, Ta chẳng hề nói với chúng thế mà chúng vẫn tuyên sấm!" (Gr 23,21). Ở chỗ khác Chúa phán: "Chúng đã phỉnh gạt dân Ta bằng lời dối trá và các phép lạ của chúng trong khi Ta chẳng hề truyền bảo chúng mà cũng chẳng sai chúng đi" (Gr 23,32). Cũng ở đoạn trên, Chúa nói về bọn ngôn sứ ấy như sau: "Chúng đã trông thấy thị kiến của chính tâm hồn chúng rồi công bố ra" (Gr 23,26). Nếu họ không quyến luyến cách đáng tởm đối với các việc ấy thì hẳn đã chẳng xẩy ra như thế!

4 - Những trích dẫn trên cho thấy cái tệ hại của sự vui thỏa này không chỉ là đưa người ta đến chỗ vận dụng cách lệch lạc các ơn Thiên Chúa ban, như Balaam và các ngôn sứ giả đã từng làm nhiều phép lạ để phỉnh gạt thiên hạ, mà còn đưa người ta tới chỗ làm những việc không được Thiên Chúa chỉ định, chẳng hạn công bố ra những thị kiến tự tạo hoặc những chuyện do quỉ ma bày vẽ cho họ. Khi ma quỷ thấy các vị này say mê những chuyện ấy, nó liền cung cấp cho họ mảnh đất rộng rãi với thật nhiều chất liệu. Nó xen mình vào đó bằng nhiều cách thức và thế là các vị nọ giương buồm và tung hoành thực hiện các “kỳ công” ấy một cách táo bạo trơ trẽn.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 30: Về các đoàn sủng (1) (tiếp theo)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 30
VỀ CÁC ĐOÀN SỦNG (1) * (tiếp theo)

4 - Về ơn ích thứ nhất, thuộc phương diện vật chất, các việc làm và phép lạ siêu nhiên được xem là ít đáng hoặc không đáng cho linh hồn vui thỏa. Nếu loại trừ phần ơn ích tâm linh ra, chúng sẽ chỉ còn ít quan trọng hoặc chẳng quan trọng gì cả đối với con người. Bởi lẽ tự chúng, chúng không phải là phương thế nối kết linh hồn với Thiên Chúa. Chỉ có đức mến mới nối kết được. Thế nhưng người ta có thể thực hiện các việc và các ơn siêu nhiên ấy mà không ở trong tình trạng ơn thánh và đức mến; dù vẫn thật sự là chính Thiên Chúa ban cho họ các ơn ấy như trường hợp ngôn sứ Balaam (x. Ds 2,20) và trường hợp vua Salômôn. Cũng có người, như trường hợp Simon Phù Thủy, làm được những điều ấy cách giả tạo nhờ ma quỷ (x. Cv 8,9-11), hoặc do những năng lực tự nhiên bí mật khác. Chỉ những công việc và kỳ công nào sinh ích cho kẻ thực hiện chúng mới đích thực là ân sủng Thiên Chúa ban. Còn những chuyện kỳ lạ không kèm theo ơn ích tâm linh và trường cửu, thì thánh Phaolô nói rõ: "Giả như nếu tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần mà không có đức mến thì tôi cũng chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giả như tôi được nói tiên tri và được biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu và nếu tôi có đức tin toàn vẹn đến độ chuyển dời núi non mà không có đức mến tôi vẫn chỉ là không" vv... (1Cr 13,1-2).

Tự hào về công việc mình đã làm theo kiểu ấy, nhiều người muốn xin Chúa Kitô ban vinh quang sẽ thưa Ngài: "Nào chúng tôi đã chẳng từng nhân danh Chúa mà nói tiên tri, nhân danh Chúa mà trừ quỷ, nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ đó sao?" Nhưng Chúa sẽ trả lời họ: "Xéo đi cho khuất mắt Ta, hỡi bọn làm điều gian ác!" (Mt 7,22-23).

5 - Như vậy, người ta nên vui thỏa không phải vì mình có được và đang hưởng dùng những ơn ấy nhưng chỉ vì từ đó mình đã rút ra được hoa quả tâm linh thứ hai, tức là đã nhờ chúng mà có thể phụng sự Thiên Chúa với một đức mến chân thực là thứ sẽ sinh hoa kết quả trong cuộc sống đời đời. Do đó, khi thấy các môn đệ hí hửng vui thỏa vì xua trừ được ma quỷ, Chúa Cứu Thế đã trách họ: "Các con chớ vui thỏa vì đã khuất phục lũ quỉ ma nhưng hãy vui thỏa vì tên các con được ghi vào sách hằng sống" (Lc 10,20). Theo thần học chính thống, lời này muốn nói: “Hãy vui thỏa nếu tên các con được ghi vào sách hằng sống”. Thế nên phải hiểu rằng người ta chỉ được vui thỏa khi đi trên con đường đưa tới sự sống tức là làm các công việc trong đức mến. Thử hỏi những việc không làm vì lòng mến Chúa nào ích gì và đáng giá gì trước nhan Ngài? Lòng mến sẽ không hoàn thiện nếu nó không mạnh mẽ và kín đáo thanh tẩy sự vui thỏa nơi mọi vật để chỉ vui thỏa nơi việc làm tròn thánh ý Thiên Chúa mà thôi. Chỉ theo cách ấy, lòng muốn mới được nên một với Thiên Chúa qua những điều tốt siêu nhiên này.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 30: Về các đoàn sủng (1)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 30

VỀ CÁC ĐOÀN SỦNG (1) *

Chương này bắt đầu bàn về những điều tốt siêu nhiên, tức là loại điều tốt thứ năm có thể khiến cho lòng muốn được vui thỏa. Bản chất chúng là gì? Làm thế nào để phân biệt chúng với những điều tốt tâm linh? Phải hướng sự vui thỏa về chúng lên Thiên Chúa bằng cách nào?

1 - Bây giờ chúng ta cần bàn đến loại điều tốt thứ năm có thể khiến linh hồn vui thỏa, đó là những điều tốt mang tính siêu nhiên. Ở đây chúng tôi muốn ám chỉ đến mọi quà tặng và ân sủng Thiên Chúa ban được gọi là những ơn Chúa ban không, vượt hẳn khả năng và nhân đức tự nhiên. Chẳng hạn ơn khôn ngoan và thông hiểu Thiên Chúa ban cho vua Salômôn cũng như các ân sủng thánh Phaolô nói đến như: đức tin, ơn chữa bệnh, ơn làm phép lạ, ơn nói tiên tri, ơn hiểu biết và nhận rõ các thần khí, ơn giảng thuyết, ơn nói được nhiều ngôn ngữ (1Cr 12,9-10).

2 - Những điều tốt này đúng ra cũng có tính tâm linh như loại điều tốt tâm linh sẽ bàn sau nhưng do có sự khác biệt lớn lao giữa hai loại nên tôi muốn tách riêng ra ở đây. Việc thực thi những điều tốt siêu nhiên này trực tiếp liên hệ đến lợi ích của nhiều người và Thiên Chúa đã ban những ơn này chính là vì lợi ích và mục đích ấy; như lời thánh Phaolô: "Thần Khí tỏ mình ra nơi mỗi người một cách, là vì ích chung" (1Cr 12,7). Câu này được hiểu về các ơn siêu nhiên chúng ta đang đề cập. Còn đối với các ân sủng tâm linh gồm việc thể hiện và thông giao chỉ diễn ra giữa Thiên Chúa và linh hồn trong sự hiệp thông của trí hiểu và lòng muốn... chúng tôi sẽ bàn sau.

Như thế, giữa hai loại ân sủng này có sự khác biệt về đối tượng. Đối tượng của các ơn tâm linh là Đấng Tạo Hóa và linh hồn, còn đối tượng của các ơn siêu nhiên là loài thụ tạo. Đồng thời cũng có sự khác biệt về bản chất nên sẽ khác nhau trong hoạt động và nhất định cũng phải khác nhau về mặt học thuyết.

3 - Tuy nhiên bây giờ hãy bàn đến các quà tặng và ơn siêu nhiên theo lối hiểu của chúng ta ở đây. Tôi xin nói rằng để thanh tẩy sự vui thỏa hão huyền nơi các ơn siêu nhiên này, ta phải nhớ rằng chúng bao gồm hai ơn ích: vật chất và tâm linh.

Ơn ích vật chất là việc chữa lành bệnh nhân, làm cho kẻ mù được thấy, phục sinh kẻ chết, khử trừ ma quỷ, dự báo tương lai để thiên hạ đề phòng và các ơn ích khác cùng loại.

Ơn ích tâm linh và trường cửu: nhờ những việc nói trên, Thiên Chúa được nhận biết và phụng sự nơi người thực hiện cũng như nơi người thụ hưởng những việc ấy.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 29: Nghèo khó tâm linh

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 29

NGHÈO KHÓ TÂM LINH *

Chương này bàn về những lợi ích nhờ loại trừ sự vui thỏa nơi những điều tốt về luân lý.

1 - Linh hồn sẽ lãnh nhận được nhiều lợi ích lớn lao khi không đặt sự vui thỏa của lòng muốn vào loại điều tốt này cách hão huyền. Trước tiên, linh hồn sẽ tránh được nhiều chước cám dỗ và cạm bẫy của ma quỷ núp dưới sự vui thỏa về các việc lành ấy. Lời sau đây trong sách Gióp có thể giúp chúng ta hiểu: "Nó ngủ trong bóng râm, nơi kín ẩn của cây lau và nơi những chỗ ẩm ướt" (G 40,16). Gióp ám chỉ đến ma quỷ. Nó núp trong chỗ ẩm ướt của sự vui thỏa và sự hão huyền của cây lau (tức các công việc hão huyền) để mê hoặc linh hồn. Chuyện ma quỷ bí mật phỉnh gạt linh hồn tại sự vui thỏa này chẳng đáng ngạc nhiên. Thật vậy, không đợi ma quỷ xúi giục, sự vui thỏa hão huyền từ bản chất đã là một sự lệch lạc, nhất là khi trong lòng đã có chút ngạo mạn về những công việc ấy. Ngôn sứ Giêrêmia nói rất đúng: "Sự ngạo mạn của ngươi đã phỉnh gạt ngươi" (Gr 49,16). Bởi lẽ còn trò bịp bợm nào lớn hơn tật ngạo mạn? Và linh hồn sẽ thoát được tật ngạo mạn này khi thanh tẩy mình khỏi sự vui thỏa nói trên.

2 - Lợi ích thứ hai là người ta sẽ làm các công việc tốt lành cách phù hợp và hoàn chỉnh hơn. Điều này sẽ không có được nếu người ta vẫn còn đam mê sự vui thỏa và thích thú nơi các công việc ấy. Cái đam mê vui thỏa ấy dẫn đến chỗ dễ cáu giận và ham dục vọng khi người ta bị cướp mất sự điềm đạm quân bình của lý trí. Từ đó họ thường đi đến chỗ hay thay đổi trong các dự phóng cũng như công việc, bỏ cái này lấy cái kia, bắt đầu rồi bỏ ngang, chẳng hoàn tất được chuyện gì cả. Khi đã hành động dựa theo sự thích thú vốn là yếu tố hay thay đổi, nhiều ít tùy cá tính, thì nếu thiếu sự thích thú, họ sẽ ngưng luôn cả quyết tâm lẫn công việc, dù đó là một việc có tầm quan trọng. Nơi những người này, cái thú vị ấy chính là linh hồn và sức mạnh của công việc họ làm. Mất đi sự thú vị ấy, công việc của họ liền tiêu ma kết thúc và họ chẳng còn kiên gan bền chí nữa. Chúa Kitô đã nói về họ như sau: "Họ vui mừng đón nhận Lời gieo nhưng rồi vì họ thiếu kiên gan bền chí, lập tức ma quỷ đến cướp lấy ngay" (Lc 8,12-13). Sở dĩ thế là vì với họ, tất cả sức mạnh và gốc rễ sâu xa đều tập trung cả nơi sự vui thỏa ấy. Vì thế, loại bỏ sự vui thỏa ấy và rút lòng muốn khỏi đó, người ta sẽ có được sự bền chí và thành công. Như thế, lợi ích ở đây lớn lao ngần nào thì sự tệ hại ngược lại cũng lớn lao dường ấy. Người khôn ngoan sẽ để mắt chăm chú vào bản chất và lợi ích của công việc chứ không chú tâm vào cái thú vị. Như thế họ sẽ không bắn tên vào 'không khí' (x. 1Cr 9,26), cũng sẽ không đòi các công cuộc tốt lành phải góp phần làm cho họ vui thỏa, nhưng sẽ rút lấy sự vui thỏa vững chắc nơi công việc họ làm mà không hề chán nản.

3 - Lợi ích thứ ba có tính cách thần linh. Một khi dập tắt được sự vui thỏa hão huyền nơi các công việc của mình, người ta sẽ thành "nghèo khó trong tâm linh", là một trong những mối phúc thật Con Thiên Chúa đã nói đến: "Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó vì Nước trời là của họ" (Mt 5,3).

4 - Lợi ích thứ tư là hễ ai loại bỏ được sự vui thỏa ấy sẽ trở nên dịu dàng, khiêm nhường và khôn ngoan trong khi hành động. Họ sẽ không hành động cách hung hăng và hấp tấp do bị lòng ham hố và dễ cáu giận (mà sự vui thỏa nói trên gây ra) thúc đẩy, cũng không hành động cách tự phụ do sự tự hào về các công việc mình mà niềm vui thỏa ấy đem lại và cũng không bất cẩn do bị sự vui thỏa ấy khiến cho mù lòa.

5 - Lợi ích thứ năm là làm cho Thiên Chúa lẫn tha nhân được hài lòng, tự giải thoát mình khỏi tính tham lam keo kiệt, háu ăn và sầu muộn tâm linh cũng như tính ghen tỵ tâm linh và hàng ngàn nết xấu khác.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 28: Nơi những điều tốt về luân lý (tiếp theo)

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH
QUYỂN 3

CHƯƠNG 28
NƠI NHỮNG ĐIỀU TỐT VỀ LUÂN LÝ (tiếp theo)

7 - Tệ hại thứ năm là người ta sẽ dừng lại trên đường hoàn thiện. Do đã gắn bó với cái thích thú và ủi an nơi các việc mình làm, nhiều người thường nản lòng và mất kiên nhẫn khi không còn thấy thú vị nơi những việc đang làm và đang tập luyện. Thông thường khi Thiên Chúa muốn cho ai tiến bộ Ngài sẽ cho họ bánh khô là thứ bánh dành cho người muốn nên hoàn thiện và đòi họ thôi dùng thứ “sữa” của con nít. Ngài thử sức họ và thanh tẩy cái mê thích trẻ con của họ để họ có thể thưởng thức thứ thực phẩm dành cho người lớn.

Thế nhưng những người ấy lại thường nhụt chí và mất kiên trì bởi không tìm được thứ hương vị cũ nơi các công việc của họ. Đây chính là ý nghĩa tinh thần của lời trong sách Giảng viên: "Những con ruồi chết làm thối dầu thơm" (Gv 10,1). Một khi thấy cần phải hãm mình chịu khó, họ liền “chết” đối với các việc lành của họ, nghĩa là họ bỏ bê công việc và đánh mất sự kiên trì vốn là chỗ ẩn náu cho sự êm dịu tâm linh và an ủi nội tâm của họ.

8 - Tệ hại thứ sáu là họ thường lầm lạc khi coi trọng các việc vừa ý họ hơn các việc họ không thấy thích thú. Họ ca tụng và quí chuộng các việc vừa ý họ và khinh chê các việc kia. Tuy nhiên thường thì những công việc đòi hãm mình chịu khó nhiều hơn, nhất là khi người ta chưa tiến xa trên đường hoàn thiện, vẫn đẹp lòng Thiên Chúa hơn và quí giá trước nhan Ngài hơn, bởi chúng đòi người ta phải bỏ mình hơn, còn những công việc đem lại an ủi thì có thể sẽ rất dễ khiến người ta tự tìm mình. Như ngôn sứ Mikêa đã nói: "Việc họ làm xấu xa họ lại cho là tốt" (Mi 7,3). Sở dĩ thế là vì họ tìm tự thỏa mãn nơi các việc họ làm chứ không nhắm làm hài lòng duy một mình Thiên Chúa.

Điều tệ hại này hiện đang thống trị nơi đám người sống theo tâm linh cũng như đa số loài người, và nó quả là lớn lao không thể kể xiết! Khó mà tìm được lấy một người làm điều lành chỉ nguyên vì Thiên Chúa chứ không chút nào vì được sự an ủi và thích thú nâng đỡ hoặc vì được kẻ khác kính nể.

9 - Tệ hại thứ bảy là nếu không dập tắt được thứ vui thỏa hão huyền nơi các công việc luân lý, người ta sẽ mất khả năng đón nhận định hướng và những lời khuyên cần cho những gì họ đang phải làm. Sự bạc nhược do quen làm việc theo cái thúc đẩy của sự vui thỏa hão huyền đã trói buộc họ, cho nên hoặc họ chẳng xem trọng lời khuyên của kẻ khác, hoặc dù có thấylời khuyên ấy hữu ích họ cũng chẳng muốn làm theo, bởi không đủ can cảm để làm.

Những người như thế sẽ rất nguội lạnh về lòng mến Chúa yêu người. Chính sự yêu mình do vui thỏa với những việc nói trên đã làm cho họ bị nguội mất lòng mến.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.
(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 28: Nơi những điều tốt về luân lý (tiếp theo)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 28

NƠI NHỮNG ĐIỀU TỐT VỀ LUÂN LÝ (tiếp theo)

5 - Tệ hại thứ tư phát xuất từ tệ hại vừa nói, là họ sẽ chẳng được Thiên Chúa ban thưởng bởi vì ở đời này đã chỉ tìm vui thỏa và an ủi, lợi lộc về danh dự hay về những thứ khác từ các công việc mình làm. Chúa Cứu Thế bảo rằng "họ đã nhận được tiền công rồi" (Mt 6, 2). Như thế, họ sẽ bị bỏ lại một mình, trơ trụi với công việc lao nhọc và bị tủi hổ chẳng nhận được một phần thưởng nào cả.

Thiệt hại này gây cho loài người chúng ta biết bao khốn nạn. Tôi cho rằng phần lớn các công việc mà người ta làm trước mắt thiên hạ, nếu chẳng đầy tì vết hoặc chẳng giá trị gì thì cũng đều bất toàn trước nhan Thiên Chúa, bởi chúng không siêu thoát khỏi các thứ lợi lộc và sự kính nể của người đời. Thật vậy, làm sao có thể đoán định khác về một số công trình và đài tưởng niệm mà một số người đã thực hiện? Liệu họ có muốn làm những sự việc trên nếu chúng chẳng đem lại cho họ danh dự và sự nể trọng của thiên hạ? Nếu nơi những đền đài ấy danh tánh, dòng họ hoặc quyền uy của họ không được lưu truyền? Thậm chí họ còn đặt huy chương và chiến bào của họ vào các giáo đường như thể họ muốn đặt mình vào thay cho các ảnh tượng mà có lẽ mọi người đều quì gối! Nơi những công trình ấy, có thể nói rằng một số người đã tôn thờ bản thân hơn là tôn thờ Thiên Chúa! Điều chúng ta nói đây quả là đúng thực nếu như số người kia đã thực hiện các công trình của họ vì những lý do vừa nêu, mà nếu không thì hẳn họ đã không làm.

Tuy nhiên ngoài những cá nhân thuộc loại tồi tệ nhất đã nêu, còn biết bao kẻ khác đang rơi vào tệ hại này nơi các công trình của họ bằng nhiều cách thức khác nhau! Trong số những người này, kẻ thì muốn thiên hạ ca tụng họ về công trình ấy, kẻ thì muốn thiên hạ cảm ơn mình, kẻ khác thì muốn kể lại những chuyện ấy và thích thú vì kẻ nọ người kia thậm chí cả thế giới đều biết đến các công trình của họ. Đôi khi họ muốn những của họ bố thí hoặc những gì họ làm đến tai người thứ ba để thiên hạ biết rõ hơn, còn một số khác thì muốn được tất cả những gì đã nêu. Đây chẳng qua chỉ là chuyện “khua chuông gõ mõ” mà những kẻ háo danh vẫn thường làm, theo như lời Chúa Cứu Thế đã nói trong Tin Mừng (x. Mt 6,2). Chính vì thế, họ sẽ chẳng nhận được từ nơi Thiên Chúa một phần thưởng nào về các công việc họ làm.

6 - Để tránh tệ hại ấy, người ta cần che giấu các công việc mình làm hầu chỉ duy một mình Thiên Chúa nhìn thấy, chẳng nên mong được ai chú ý tới. Không những phải che giấu chúng đối với kẻ khác, người ta còn phải che giấu chúng đối với chính mình nghĩa là không được thỏa chí về chúng hoặc xem chúng là điều đáng giá, theo đúng tinh thần lời Chúa dạy: "Chớ gì tay trái của ngươi không biết được việc tay phải ngươi làm" (Mt 6,3), chẳng khác nào Chúa nói: Đừng dùng đôi mắt vật chất và xác thịt mà đánh giá công việc tâm linh ngươi đang thực hiện. Bằng cách ấy, người ta sẽ tập trung sức mạnh của lòng muốn vào Thiên Chúa và công việc của họ sinh được hoa trái trước nhan Ngài. Nhờ đó người ta sẽ không phí “công sức” mà trái lại gặt hái được “công trạng” lớn. Đây chính là ý nghĩa câu nói của ông Gióp: "Nếu tôi lặng lẽ để cho lòng bị lôi cuốn và đưa tay lên miệng mà hôn, thì đó cũng là tội ác đáng trừng phạt" (G 31,26-28). Bàn tay ở đây ám chỉ công việc đã làm và miệng ám chỉ cái lòng muốn vui thỏa nơi công việc đó. Như chúng tôi đã nói, đây là sự thỏa mãn với chính mình, nên Gióp mới nói: “Nếu lòng tôi thầm kín vui thỏa thì quả đây là một điều gian ác và chối bỏ Thiên Chúa”; nghĩa là Gióp muốn nói ông chẳng hề lặng lẽ thích chí cũng không lặng lẽ thỏa lòng.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 28: Nơi những điều tốt về luân lý

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 28

NƠI NHỮNG ĐIỀU TỐT VỀ LUÂN LÝ

Chương này bàn về bảy thiệt hại có thể gặp phải khi để cho lòng muốn được vui thỏa nơi những điều tốt về luân lý.

1 - Người ta có thể rơi vào bảy thứ thiệt hại do vui thỏa hão huyền về các việc thiện và thói quen của mình. Các tệ hại này có tính tâm linh, vì thế chúng rất hiểm độc.

2 - Tệ hại thứ nhất là tính hão huyền, kiêu căng, chuộng hư danh và tự phụ. Thường thì người ta không thể vui thỏa về các công việc của mình mà lại không quí chuộng chúng. Từ đó sinh ra tính khoe khoang và những tính khác như những gì được nói về gã biệt phái trong Tin Mừng: Y cầu kinh và tự tán tụng trước Thiên Chúa bằng cách khoe mình đã ăn chay và làm nhiều việc lành khác (x. Lc 18,12).

3 - Tệ hại thứ hai thường gắn liền với tệ hại thứ nhất, đó là tính đoán xét. Người ta đoán xét kẻ khác bằng cách so sánh này nọ, cho rằng kẻ khác là xấu xa bất toàn, hành vi và việc làm của kẻ khác không tốt như mình. Chẳng những họ xem thường kẻ khác trong lòng mà đôi khi còn thốt ra ngoài miệng. Gã biệt phái nói trên cũng mắc khuyết điểm này khi thốt lên trong lời cầu nguyện của gã: "Con tạ ơn Chúa vì con không như những người khác: trộm cướp, bất công, ngoại tình" (Lc 18,11).

Thế là trong chỉ một động tác y đã rơi vào hai thứ tệ hại trên: Vừa tự tán dương mình vừa khinh chê kẻ khác.

Đó cũng là điều nhiều người thời nay thường làm: “Tôi chẳng giống người kia, tôi không hề làm chuyện này chuyện kia, như ông kia bà nọ đã làm”. Nhiều người còn tệ hơn gã biệt phái. Gã này không những chê bai kẻ khác mà còn chỉ thẳng vào một cá nhân: "Tôi không như tên thu thuế kia!" Còn những người nọ không dừng lại ở hai thái độ ấy mà còn tỏ ra phẫn nộ, ghen tức khi thấy người ta khen ngợi kẻ khác, khi kẻ khác làm tốt hơn hoặc trổi vượt hơn mình.

4 - Tệ hại thứ ba là do chăm chú tìm cái lý thú nơi các việc mình làm nên người ta thường chỉ làm những việc nào khiến mình thích thú và được ca ngợi. Như thế, theo lời Chúa Kitô tất cả những gì họ làm chỉ "cốt cho thiên hạ xem thấy" (Mt 23,5), chớ không phải vì lòng yêu mến Thiên Chúa.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

Đường Lên Núi Cát Minh - Quyển 3 - Chương 27: Niềm vui từ các nhân đức (1) (tiếp theo)

 

ĐƯỜNG LÊN NÚI CÁT MINH

QUYỂN 3

CHƯƠNG 27

NIỀM VUI TỪ CÁC NHÂN ĐỨC (1) * (tiếp theo)

4 - Dù có vui thỏa theo hướng thứ nhất trên đây, vui thỏa về những điều tốt luân lý và các việc lành mình thực hiện được xét về mặt thế tục, người Kitô hữu vẫn không được dừng lại ở mức mà dân ngoại dừng lại. Đôi mắt linh hồn của dân ngoại không vượt qua được những chuyện mau qua của cõi phù sinh này. Còn các Kitô hữu, nhờ được ánh sáng đức tin soi dẫn, luôn hy vọng vào cuộc sống vĩnh cửu; thiếu đức tin ấy, mọi sự ở đời này và đời sau sẽ chẳng giúp ích gì cho họ. Vì thế, người Kitô hữu chỉ được vui thỏa về sự chiếm hữu và thực thi những điều tốt luân lý ấy chủ yếu và duy nhất theo hướng thứ hai, tức là làm mọi việc vì lòng yêu mến Thiên Chúa, để chúng đem lại cho họ sự sống vĩnh cửu.

Như thế, người Kitô hữu chỉ được lưu tâm và vui thỏa vì đã dùng các thói quen và nhân đức của họ để phục vụ và tôn vinh Thiên Chúa. Nếu không nhìn theo hướng ấy, các nhân đức sẽ không là gì trước nhan Thiên Chúa. Hãy xem mười trinh nữ trong Tin Mừng. Cả mười người đều giữ lòng trinh khiết và làm nhiều việc thiện, nhưng năm người trong bọn họ đã chẳng vui thỏa theo hướng thứ hai, tức là chẳng nâng sự vui thỏa nơi những điều ấy lên với Thiên Chúa. Họ đã sử dụng chúng theo hướng thứ nhất, tức là vui thỏa hão huyền chỉ vì có được những điều tốt ấy. Vì thế họ đã bị loại ra khỏi thiên đàng, chẳng hề được Đức lang quân biết ơn hay tưởng thưởng gì cả. (Mt 25,1-12). Lắm người thời xưa đã có được nhiều nhân đức và làm nhiều việc lành và lắm Kitô hữu thời nay cũng đang có được các nhân đức và đang làm những chuyện vĩ đại. Thế nhưng những thứ ấy sẽ chẳng giúp họ đạt tới sự sống đời đời nếu họ không mưu cầu vinh quang và danh dự cho một mình Thiên Chúa nơi các điều đó.

Như vậy, người Kitô hữu có vui thỏa vì làm được nhiều việc lành hoặc đã noi theo những tập tục đáng khen chính là bởi họ đã làm những điều ấy vì yêu mến Chúa chứ không vì nguyên do nào khác. Phần thưởng dành cho kẻ làm những điều tốt lành ấy chỉ nhằm phục vụ Thiên Chúa lớn lao chừng nào thì trước nhan Chúa sự tủi hổ dành cho kẻ làm các điều ấy vì những động cơ khác cũng lớn lao chừng nấy.

5 - Muốn cho niềm vui nơi những điều tốt luân lý được hướng về Thiên Chúa, người Kitô hữu phải xác tín rằng giá trị các việc lành của họ như chay tịnh, bố thí, hãm mình, cầu nguyện vv... không hệ tại số lượng hay phẩm chất của chúng mà hệ tại tình yêu mến Thiên Chúa được thể hiện nơi đó. Như thế các việc này sẽ càng cao cả hơn khi ta làm với một lòng yêu mến Thiên Chúa tinh tuyền trọn vẹn hơn; và cũng là khi ta ít muốn tìm sự vui thỏa, an ủi hoặc tán dương ở đời này cũng như đời sau. Ta không được để lòng mình dừng lại nơi cái thích thú, an ủi và ngọt ngào cũng như các lợi ích khác vốn thường đi kèm với việc tập luyện và các việc tốt lành khác, nhưng hãy dồn sự vui thỏa vào Thiên Chúa, khát khao dùng chúng để phụng sự Ngài. Nhờ thanh tẩy lòng muốn, giữ mình khỏi tìm vui thỏa nơi những điều thiện luân lý, họ âm thầm khao khát chỉ làm thỏa lòng một mình Thiên Chúa và vui thích với những việc tốt lành ấy. Ta sẽ chẳng quan tâm hay thích thú điều gì khác ngoài danh dự và vinh quang Thiên Chúa. Như thế, tất cả sức mạnh của lòng muốn liên quan đến những điều tốt luân lý ấy ta đều dồn hết vào Thiên Chúa.

Nguyên tác: Subida al Monte Carmelo của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)