Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Hiệp nhất với Thiên Chúa - Đức Maria (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ HIỆP NHẤT VỚI THIÊN CHÚA

4. Đức Maria (tiếp theo)

Có thể nói rằng, nơi Đức Giêsu Kitô, trời cao hạ xuống đất thấp, mà nơi Đức Maria là nhân loại từ dưới đáy vực sâu vươn lên đến đỉnh cao nhất, và trong cung lòng của Mẹ là nơi trời đất gặp gỡ nhau, kết tụ lại thành một con người là Giêsu Nazareth. Mẹ là lý tưởng về một sự cộng tác mật thiết, một sự thuận tình hoàn toàn tự do của nhân loại trước lời mời gọi của Thiên Chúa, để chương trình sáng tạo và cứu độ của Thiên Chúa được bắt đầu thực hiện, hay nói cách khác, được khai mạc. Hình ảnh Mẹ đứng bên chân Thánh giá cũng là tiêu biểu cho nhân loại biết dâng sự đau khổ của mình, kết hợp làm một với sự đau khổ của Đức Giêsu Kitô để biến đau khổ thành nguồn mạch cứu độ và đem lại phúc lạc muôn đời.

Sau hết, với tín điều "hồn xác lên trời”, vì Đức Maria là một con người, một thụ tạo trăm phần trăm, chứ không như Đức Giêsu Kitô là Ngôi Thiên Chúa, thì Đức Maria là hoa quả đầu mùa của ơn cứu độ, là một thụ tạo hoàn toàn đã được đi vào vinh hiển cả phần linh hồn, cả phần thể xác, như là một bảo chứng để cho mỗi một người trong toàn thể nhân loại, và kéo theo cả vũ trụ, vững tin vào cứu cánh của mình là đi vào vinh hiển của Thiên Chúa Cha, miễn là biết mở rộng tâm hồn ra để đi vào mà thôi.

Đức Maria còn là hình ảnh lý tưởng của thụ tạo khi đã đạt được chính cái cứu cánh của mình, theo đúng như ý định sáng tạo và cứu chuộc của Thiên Chúa tình yêu. Do đó, lòng sùng kính của các Kitô hữu, và nhất là của tín hữu Công giáo, đối với Mẹ Maria, đã đem lại những ảnh hưởng, những hệ quả về tất cả mọi bình diện tư tưởng, nghệ thuật, tình cảm và có thể nói cả trong cơ chế xã hội, quả là không thể nào kể xiết.

Tôi chỉ nêu lên hai vấn đề: Thứ nhất là vấn đề người nữ, nếu chúng ta mở những trang đầu của Kinh thánh, thì thấy người nữ có một dạng là "lưỡng giá", tiếng Pháp là "ambivalente". Khi Thiên Chúa tạo dựng nên người nữ, người nam Adam đã đón nhận với một niềm hân hoan vui mừng khôn tả mà reo lên: “Đây chính ìà xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi’', và người nữ là cộng tác viên của người nam để thực hiện chính cuộc đời của mình; nhưng một mặt khác thì, qua câu chuyện Adam, vì lời rủ rê của người nữ mà ăn phải "trái cấm”, do đó, có một quan niệm cho rằng người nữ như là cơn cám dỗ muôn đời có thể làm cho người nam suy sụp; nhưng mà đúng là vậy thật, tiểu sử của biết bao cá nhân trong lịch sử của nhân loại cũng cho chúng ta thấy ảnh hưởng, đôi khi khủng khiếp, của những người phụ nữ như Bao Tự, Đát Kỷ, Dương Quý Phi, v.v... Nhưng đồng thời người nữ cũng là người sinh ra những bậc anh hùng hào kiệt: Mạnh mẫu, Ỷ Lan Thái phi, thân mẫu của vua Louis IX, và chính trong chúng ta ai cũng có kinh nghiệm nhờ một người mẹ, nhờ một người chị, nhờ một người vợ, nhờ một người em gái mà đôi khi, chẳng những mình được an ủi khỏi những đau khổ, mà còn được cứu vớt khỏi những bước sa lầy; và cái quan niệm cho rằng người nữ như là một lớp người hạ cấp hơn người nam vẫn còn thông dụng trong nhiều xã hội, và có thể nói là vẫn còn tác động trong tiềm thức của ngay cả những người phẩn đấu cho nam nữ bình quyền, đó là một hiện thực.

Như vậy, cái vấn đề "lưỡng giá" nhắc đến ở trên dường như đã được giải quyết trong chính Đức Maria bởi vì, một mặt, đối với Đức Giêsu, Mẹ chỉ đóng vai trò thứ yếu, nhưng dù sao đi nữa, Đức Giêsu có một khía cạnh là Thiên Chúa, còn nói rằng các thụ tạo vốn chỉ là người, thì Đức Maria chính là thụ tạo tuyệt vời nhất. Do đó, mặc dầu trong những lời giáo huấn của Đức Kitô hay là của các vị Tông đồ, không hề đề cập đến vấn đề nam nữ bình quyền, mà trái lại, hình như vẫn theo cái phong tục các dân tộc thuộc những nền văn hóa cách đây hai nghìn năm là đặt người phụ nữ vào vị trí thứ yếu; nhưng dần dà ảnh hưởng của chính Đức Maria đã âm thầm lặng lẽ tác động khiến cho người phụ nữ được nâng lên ngang hàng với người nam. Nhiều khi tôi tự hỏi, nếu không có Đức Maria, thì liệu rằng hiện nay chúng ta có thể có được một quan niệm nam nữ bình quyền hay không? Đấy chỉ là câu tôi tự hỏi bản thân mình mà thôi, chứ tôi không dám khẳng định.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.