Đan viện tại gia

ĐAN VIỆN TẠI GIA

- RONALD ROLHEISER, OMI

Chuyển ngữ

Sách dịch Công giáo

C H Ư Ơ N G N Ă M

Nghi thức duy trì

việc cầu nguyện

◆

Trong một bài giảng tại đám cưới, Dietrich Bonhoeffer đã từng đưa ra lời khuyên này cho một đôi vợ chồng trẻ: "Hôm nay các bạn còn trẻ và đang yêu nhau say đắm, và các bạn nghĩ rằng tình yêu của mình có thể duy trì hôn nhân. Tôi e điều này là không thể được. Hãy để hôn nhân duy trì tình yêu của các bạn."

Tình yêu và cầu nguyện hoạt động theo cùng một cách: Sai lầm của người mới bắt đầu là nghĩ rằng chúng có thể được duy trì chỉ bằng cảm xúc tốt và ý định tốt, mà không cần sự trợ giúp của một khuôn khổ nghi thức và nhịp điệu bền vững. Điều đó thật ngây thơ, dù chân thành đến đâu. Tình yêu và cầu nguyện chỉ có thể được duy trì qua nghi thức, thói quen và nhịp điệu. Tại sao?

Thánh Gioan Thánh Giá nói rằng điều cuối cùng khiến chúng ta ngừng cầu nguyện chỉ đơn giản là sự chán nản, mệt mỏi, thiếu năng lượng. Thật khó, rất khó, thậm chí không thể về mặt hiện sinh, để tạo ra năng lượng, ngày này qua ngày khác, để cầu nguyện với tình cảm thực sự, cảm xúc thực sự và trái tim thực sự. Chúng ta đơn giản không thể duy trì loại năng lượng và nhiệt huyết đó. Chúng ta là con người, bị giới hạn về năng lượng, và thường xuyên quá mệt mỏi, phân tán, bị kéo về nhiều hướng khác nhau để duy trì việc cầu nguyện dựa trên cảm xúc. Chúng ta cần điều gì đó khác để giúp đỡ mình.

Điều gì?

+ Nghi thức — một nhịp điệu, một thói quen.

Các tu sĩ có những bí quyết đáng học hỏi, và bất kỳ ai từng đến một đan viện đều biết rằng các tu sĩ (những người cầu nguyện thường xuyên và rất nhiều) duy trì bản thân trong việc cầu nguyện không phải qua cảm xúc, sự đa dạng hay sáng tạo, mà qua nghi thức, nhịp điệu và thói quen. Việc cầu nguyện nơi đan viện thường đặt ra thời gian rõ ràng, và được cấu trúc để cho mỗi tu sĩ tự do đầu tư hoặc giữ lại, về mặt năng lượng và trái tim, tùy thuộc vào tâm trạng của mình trong ngày hôm đó. Đó là sự hiểu biết khôn ngoan về con người.

+ Cầu nguyện cũng giống như ăn uống.

Cần có một nhịp điệu tốt giữa những bữa tiệc lớn (lễ kỷ niệm trọng đại, thẩm mỹ cao, nhiều thời gian, trang trọng đúng mực) và bữa cơm gia đình hàng ngày (đơn giản, không cầu kỳ, ngắn gọn, có thể đoán trước). Một gia đình cố gắng ăn mỗi bữa như thể đó là một bữa tiệc thì sớm nhận ra rằng hầu hết các thành viên đang tìm cớ để vắng mặt. Có lý do chính đáng. Mọi người cần ăn mỗi ngày, nhưng không ai có đủ năng lượng cho một bữa tiệc mỗi ngày. Điều tương tự cũng đúng với việc cầu nguyện. Người ta tự hỏi liệu sự sụt giảm lớn số người từng tham dự các buổi lễ nhà thờ hàng ngày có liên quan đến điều này không. Mọi người tham dự các buổi lễ hàng ngày nhiều hơn khi những buổi lễ đó ngắn gọn, quen thuộc và có thể đoán trước, và cho họ tự do hiện diện hay vắng mặt (về mặt đầu tư cảm xúc) tùy theo năng lượng và trái tim của họ cho phép vào ngày hôm đó.

Ngày nay, thật không may, chúng ta bị dẫn lầm bởi một số quan niệm sai lầm về cầu nguyện và phụng vụ. Thường thì chúng ta chấp nhận những tiên đề sau đây như là khôn ngoan: Sự sáng tạo và đa dạng luôn luôn tốt. Mỗi buổi cầu nguyện phải là một buổi đầy năng lượng cao. Dài hơn thì tốt hơn ngắn. Hoặc bạn phải cầu nguyện với cảm xúc hoặc bạn không nên cầu nguyện gì cả. Nghi thức vô nghĩa trừ khi chúng ta đầu tư cảm xúc vào đó.

Mỗi tiên đề này đều quá lãng mạn, suy nghĩ thiếu thấu đáo, ngây thơ về mặt nhân học và không có ích trong việc duy trì một đời sống cầu nguyện. Cầu nguyện là một mối quan hệ, một mối quan hệ lâu dài, và sống theo những quy tắc đó. Quan hệ với bất kỳ ai lâu dài đều có lúc thăng lúc trầm. Không ai có thể thú vị mọi lúc, duy trì năng lượng cao mọi lúc, hoặc đầu tư hoàn toàn bản thân mọi lúc. Đừng bao giờ đi du lịch với người nào kỳ vọng bạn phải thú vị, sôi nổi và đầu tư cảm xúc mọi lúc. Cuộc sống thực không vận hành theo cách đó. Cầu nguyện cũng vậy.

Điều duy trì một mối quan hệ lâu dài là nghi thức, thói quen, một nhịp điệu thường xuyên hiện thân cho sự cam kết.

Hãy tưởng tượng bạn có một người mẹ già trong viện dưỡng lão và bạn đã cam kết thăm bà hai lần một tuần. Làm thế nào bạn duy trì điều này? Không phải bằng cảm xúc, năng lượng hay tình cảm, mà bằng cam kết, thói quen và nghi thức. Bạn đến thăm bà vào một thời điểm nhất định, không phải vì bạn muốn, mà vì đã đến giờ. Bạn đến thăm bà mặc dù đôi khi bạn không muốn, đôi khi bạn không thể cho bà những gì tốt nhất từ trái tim mình, và thường thì bạn mệt mỏi, phân tâm, bồn chồn, quá tải, và đôi khi lén liếc đồng hồ và tự hỏi bao giờ thì mình có thể ra về một cách khéo léo.

Hơn nữa, cuộc trò chuyện của bạn với bà không phải lúc nào cũng sâu sắc hay về những điều có ý nghĩa. Thỉnh thoảng, sẽ có sự thỏa mãn về mặt cảm xúc và cảm giác rằng điều gì đó quan trọng đã được chia sẻ, nhưng nhiều lần, có lẽ thường xuyên nhất, chỉ có cảm giác rằng thật tốt khi bạn đã ở đó và một mối liên hệ quan trọng, nuôi dưỡng sự sống đã được vun đắp và duy trì, bất chấp những gì dường như xảy ra trên bề mặt. Bạn đã ở bên mẹ, và điều đó quan trọng hơn bất kỳ cảm xúc hay cuộc trò chuyện nào có thể đã diễn ra vào ngày hôm đó.

Cầu nguyện cũng vận hành theo cùng một cách. Đó là lý do tại sao các thánh nhân và các nhà văn tâm linh vĩ đại luôn luôn nói rằng chỉ có một quy tắc không thể thương lượng cho việc cầu nguyện: "Hãy xuất hiện! Hãy xuất hiện đều đặn!" Những thăng trầm của tâm trí và trái tim chúng ta chỉ là thứ yếu.

"Chỉ có một quy tắc duy nhất không thể bàn cãi trong việc cầu nguyện:

Hãy đến! Hãy đến đều đặn!

Những thăng trầm trong tâm trí và con tim chúng ta chỉ là chuyện thứ yếu."