Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan - Chương 3

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

CHƯƠNG 3

[Bàn về mấy thứ bất toàn mà một số người mới bắt đầu thường mắc phải liên quan đến mối tội đầu thứ hai là tật hà tiện ham hố, hiểu về mặt tâm linh.]

1 - Lắm người trong số những người mới bắt đầu ấy nhiều khi mắc phải tật ham hố tâm linh trầm trọng (tức là quá ham mê những của cải về mặt tâm linh). Họ không bằng lòng với sự sống tâm linh Thiên Chúa ban cho họ. Họ sầu muộn và than trách vì không thấy được an ủi như họ muốn khi làm các việc tâm linh. Lắm người mải mê tìm nghe những lời khuyên nhủ và học hỏi các huấn lệnh tâm linh, mải mê tìm tòi và đọc cho được nhiều sách tâm linh bàn về các việc ấy [Ở đây có những bản thêm: "Họ tìm cho được và đọc nhiều sách tâm linh đề cập đến tật xấu này và tật ham ăn, vì thế họ thường thử đủ thứ thao luyện, hoặc là để vận dụng tối đa sự phong phú của những gì người ta đề xướng với khát vọng đạt được những lợi ích lớn lao, hoặc chỉ đơn thuần vì thích thú và tham ăn: từ đó nảy sinh nơi họ sự thiếu kiên trì, bền tâm trong những việc thao luyện dành riêng cho họ, những việc vốn rất cần thiết, nhất là trong những bước đầu này. Điều ấy khiến họ cố gắng uổng công vô ích, vất vả mà chăng kết quả gì, chỉ hao phí thời giờ vào chuyện thử tới thử lui."] . Họ tiêu phí hết thời giờ vào những chuyện ấy hơn là lo việc hy sinh hãm mình và hoàn thiện sự nghèo khó bên trong của tâm linh mà lẽ ra họ phải có.

Thêm vào đó họ còn thu tích nhiều ảnh tượng và tràng hạt, đôi khi rất cầu kỳ và đắt giá, khi thì họ bỏ cái này lấy cái kia, khi thì đổi cái kia lấy cái nọ; lúc chuộng kiểu này, khi chuộng kiểu khác. Họ thích tượng thánh giá này hơn tượng thánh giá nọ vì nó cầu kỳ và đắt giá hơn. Ngoài ra bạn còn thấy một số người khác lại sưu tầm thu gom các tượng sáp hình Chiên Thiên Chúa (được Đức Giáo Hoàng làm phép), các thánh tích và các hình ảnh có khắc tên các vị thánh, chẳng khác nào trẻ con gom góp đồ lặt vặt...

Về điểm này tôi chỉ muốn kết án lòng ham muốn chiếm hữu và sự dính bén với những kiểu cách, số lượng và tính cầu kỳ của những đồ vật ấy, bởi như thế rất trái nghịch với sự nghèo khó tâm linh vốn chỉ nhắm đến bản chất của việc sùng mộ, chỉ tận dụng vừa đủ những gì cần cho việc sùng kính và chán ngán tính cách tạp nham và cầu kỳ nói trên. Lòng sùng mộ đích thực phải phát xuất từ tâm hồn và chỉ nhìn vào chân lý và bản chất của những gì các sự vật tâm linh ấy biểu thị, còn tất cả những gì còn lại chỉ là sự dính bén và chiếm hữu bất toàn; thành thử cần phải diệt trừ thứ mê thích ấy để đạt tới một mức độ hoàn thiện nào đó.

2 - Tôi có biết một người nọ hơn mười năm trời chỉ dùng một thánh giá kết thô sơ từ một cành cây được làm phép, với một cái kim xoắn ghim ở giữa; người ấy chẳng khi nào chịu rời nó, đi đâu cũng mang kè kè theo mình, mãi tới khi tôi lấy mất mới thôi. Ấy thế mà đây không hề là một người thiếu phán đoán và kém hiểu biết đâu nhé! Tôi cũng còn thấy một người khác lần hạt với một xâu chuỗi làm bằng xương sống một loài cá. Chắc chắn lòng sùng mộ của những người ấy không hề kém giá trị trước mặt Thiên Chúa bởi lẽ rõ ràng họ không đặt lòng sùng mộ trên kiểu cách và giá trị của những đồ vật nọ.

Do đó những ai được hướng dẫn kỹ lưỡng nơi những bước khởi đầu này thì sẽ không dính bén vào những dụng cụ hữu hình, không ôm theo những thứ ấy và chẳng tìm biết nhiều hơn những gì cần biết để chu toàn phận vụ, bởi họ chỉ nhắm làm sao sống thuận theo ý Thiên Chúa và làm đẹp lòng Ngài, và họ chỉ ham muốn những điều ấy. Thế nên, họ quảng đại cho hết những gì họ có; vì Thiên Chúa và vì bác ái đối với tha nhân họ sẵn lòng chịu thiếu thốn mọi thứ, kể cả về tâm linh lẫn vật chất, bởi lẽ họ chỉ dán mắt vào sự hoàn thiện đích thực bên trong, chỉ lo làm đẹp lòng Thiên Chúa và chẳng lo gì chuyện đẹp lòng mình.

3 - Tuy nhiên, linh hồn không thể nào tự thanh tẩy hẳn khỏi những bất toàn ấy hoặc các bất toàn khác cho đến khi nào Thiên Chúa đặt nó vào cuộc thanh tẩy thụ động của đêm dày mà chúng tôi sắp bàn đến. Dầu vậy, sẽ tốt hơn cho linh hồn nếu biết cố gắng hết sức mình để nên hoàn thiện hầu đáng được Thiên Chúa đưa vào cuộc chữa trị thần linh, nơi đó Ngài chữa trị cho linh hồn khỏi mọi thứ mà tự nó, linh hồn không thể chữa trị được. Bởi lẽ, dù linh hồn có làm gì đi nữa vẫn không thể tự chủ động thanh tẩy để có được mức chuẩn bị tối thiểu cho sự hiệp nhất hoàn hảo với Thiên Chúa trong tình yêu nếu như chính Thiên Chúa không cầm lấy tay nó và thanh luyện nó trong ngọn lửa tối tăm đối với nó, như chúng tôi sẽ giải thích sau.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan - Chương 2 (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

CHƯƠNG 2 (tiếp theo)

6 - Từ những bất toàn ấy, một số người còn mắc phải những bất toàn khác cách nặng nề và bị thiệt hại rất lớn. Tuy kẻ bị ít người bị nhiều, lại có những kẻ chỉ mới mắc phải ở mức độ khởi đầu, hoặc nặng hơn một chút, nhưng trong thời kỳ sốt sắng ấy khó có ai trong đám người mới bắt đầu này không rơi vào một bất toàn nào đó trong các điều kể trên.

Trong khi đó những người thực sự bước trong đường trọn lành thì sẽ tiến theo một cách khác và với một thái độ tinh thần khác hẳn. Họ tiến bộ nhiều nhờ đức khiêm nhường. Chẳng những họ xem những điều họ làm được là không đáng gì mà lại còn rất ít hài lòng về mình; họ coi mọi người khác đều tốt lành hơn họ rất nhiều, và thường muốn ganh đua cách thánh thiện, khao khát được phụng sự Thiên Chúa kịp những người ấy. Càng nhiệt thành, càng làm các việc lành và càng thích thú với những việc ấy, họ càng tiến bước trong khiêm nhường và càng nhận biết rằng Thiên Chúa đáng được phụng sự biết mấy mà những gì họ làm được cho Thiên Chúa còn ít ỏi biết bao. Do đó, càng làm được nhiều việc lành họ càng ít thỏa mãn về chính họ. Với lòng yêu mến, họ khao khát làm được thật nhiều cho Thiên Chúa, cho nên tất cả những gì đã làm được, dường như đối với họ đều chẳng là gì cả. Nỗi thao thức của tình yêu luôn thôi thúc, xâm chiếm và cuốn hút họ đến nỗi họ chẳng bao giờ để ý xem những người khác có làm gì hay không. Giá như có để ý đến hành động của kẻ khác thì, như tôi đã nói, họ luôn luôn tin rằng mọi kẻ khác đều tốt lành hơn họ nhiều. Bởi chính họ tự đánh giá thấp về mình, họ chỉ mong cho người khác cũng xét định như thế và hạ giá hoặc khinh thường những gì họ làm. Hơn nữa, dầu cho có ai muốn ca tụng và quí chuộng những điều ấy, họ vẫn không thể tin vào điều ấy và lấy làm lạ tại sao lại có kẻ đi ca tụng họ.

7 - Với tấm lòng thật thanh thản và khiêm nhường, những người này ao ước được dạy bảo bởi bất cứ ai có thể giúp ích cho họ, ngược hẳn với những người chúng ta đã nói trên kia là những kẻ muốn lên mặt dạy bảo mọi người và khi có ai có vẻ muốn chỉ vẽ cho họ điều gì, họ liền cướp lời ngay, như thể họ đã dư biết điều đó.

Còn những người chúng ta đang nói đây thì luôn giữ mình khỏi ước muốn lên mặt dạy bảo bất cứ ai và, nếu có lệnh truyền, họ rất sẵn sàng bước theo một lộ trình khác con đường họ đang đi, bởi họ chẳng bao giờ cho là mình đúng trong bất cứ chuyện gì. Họ rất vui khi nghe người ta ca tụng kẻ khác và chỉ phiền muộn vì mình chưa phục vụ Thiên Chúa được như những kẻ ấy. Họ không thích nói về những việc mình đã làm, bởi họ xem chúng chẳng đáng gì, thậm chí họ còn xấu hổ khi nói về các chuyện ấy với các linh hướng của họ bởi cho rằng những điều ấy chẳng đáng nhắc tới. Trái lại họ thích nói về các bất toàn và tội lỗi của họ, thích tỏ cho kẻ khác biết những cái xấu ấy hơn là các nhân đức của họ. Do đó họ thích bàn việc linh hồn với những người tỏ ra ít chú trọng tới những việc họ làm cũng như tinh thần của họ. Đây quả là một đặc điểm của tinh thần đơn sơ, tinh tuyền và chân thật, rất đẹp lòng Thiên Chúa. Thần Khí Khôn Ngoan đang cư ngụ nơi những linh hồn khiêm nhường ấy. Ngài khiến cho họ luôn giữ kín trong lòng các kho báu và chỉ để lộ các bất toàn của họ ra ngoài. Đây quả là một ân sủng Thiên Chúa ban cho những kẻ khiêm nhường kèm với các nhân đức khác, ân sủng mà Ngài nhất định không ban cho những kẻ kiêu căng.

8 - Những linh hồn khiêm nhường ấy hiến cả tâm huyết cho bất cứ ai phụng sự Thiên Chúa và sẽ làm bất cứ điều gì có thể làm để giúp đỡ những kẻ phụng sự Ngài. Khi thấy mình rơi vào những bất toàn, họ chấp nhận những bất toàn ấy với sự hiền lành và khiêm nhường trong lòng, với lòng kính sợ mến yêu Thiên Chúa và hy vọng nơi Ngài.

Tuy nhiên, theo tôi thì số linh hồn có được sự hoàn thiện như thế ngay từ bước khởi đầu chẳng là mấy, và số những kẻ khiến chúng ta vui mừng vì không vấp vào những điều sai trái thật ít ỏi. Vì thế (như chúng tôi sẽ nói sau) Thiên Chúa mới đưa những kẻ Ngài muốn thanh tẩy vào đêm dày để luyện sạch họ khỏi mọi bất toàn ấy và giúp họ tiến bước.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan - Chương 2 (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

CHƯƠNG 2 (tiếp theo)

4 - Nhiều người còn khao khát được các cha giải tội thương riêng và được gần gũi thân mật với các vị, từ đó nảy sinh đủ thứ thèm muốn và âu lo không ngớt. Họ xấu hổ không dám vạch trần tội lỗi của họ vì sợ các cha giải tội đánh giá thấp, họ tô màu các tội lỗi của họ để các tội lỗi ấy có vẻ không đến nỗi xấu xa, như thế họ đến với cha giải tội để chữa lỗi hơn, là để thú lỗi. Những khi cần xưng ra các tật xấu họ thường tìm đến cha giải tội khác để cha giải tội riêng của họ khỏi nghĩ rằng nơi họ còn bất toàn mà trái lại chỉ toàn là nhân đức. Và như thế, họ luôn được thích thú nói với ngài toàn điều tốt, và cách họ dùng từ ngữ cũng thường khiến cho những điều ấy thành ra có vẻ lớn hơn thực tế nhiều, đang khi - như chúng tôi sẽ nói sau - lẽ ra họ phải tỏ ra khiêm nhường hơn bằng cách xem nhẹ những việc lành họ đã làm được, và còn ao ước cha giải tội cũng như bất cứ ai khác đừng đếm xỉa gì đến những việc ấy.

5 - Cũng có một số trong họ thường xem nhẹ lầm lỗi của mình, nhưng lắm lúc lại buồn rầu vô hạn khi thấy mình lại rơi vào những lầm lỗi ấy, bởi họ cứ nghĩ mình đã là thánh rồi nên tự giận mình và cáu kỉnh với chính mình; đây lại là một thứ bất toàn khác.

Họ thường khắc khoải cầu xin Thiên Chúa cất đi những bất toàn và lầm lỗi ấy nhưng chỉ là cốt cho mình thoát khỏi muộn phiền và được vui hưởng bình an chứ không phải vì Thiên Chúa; họ không nhận thức được rằng nếu Thiên Chúa giải thoát họ khỏi những bất toàn ấy, không chừng họ sẽ hóa ra kiêu căng và tự phụ hơn nữa.

Họ chẳng hề thích ca ngợi ai mà chỉ thích được ca ngợi, thậm chí đôi khi còn tìm cách để được ca ngợi. Họ giống như các cô trinh nữ khờ dại để cho đèn tắt ngúm rồi đi xin dầu của người khác (Mt 25, 8).

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan - Chương 2

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

CHƯƠNG 2

[Về một số bất toàn tâm linh nơi người mới bắt đầu liên quan tới tính kiêu ngạo]

1 - Những người mới bắt đầu cảm thấy rất nhiệt thành trong các việc tâm linh và linh thao. Lẽ ra theo bản chất, các việc thánh thiện này giúp người ta khiêm nhường, thế nhưng vì những người này còn bất toàn, sự tiến bộ ấy nhiều khi lại tạo ra nơi họ một sự kiêu ngạo thầm kín, khiến họ lấy làm thỏa mãn về các hành động của họ và về chính bản thân họ nữa. Rồi từ đó phát sinh nơi họ sự khao khát có phần hão huyền, đôi khi hết sức hão huyền, muốn đề cập tới các việc tâm linh ấy trước mặt các kẻ khác, đôi khi còn muốn lên mặt dạy bảo kẻ khác hơn là muốn học hỏi. Tận thâm tâm họ còn kết án kẻ khác khi thấy nơi những người này không có được thứ lòng sùng mộ như họ mong muốn, thậm chí đôi khi họ còn táo bạo nói ra điều ấy y hệt gã biệt phái trong Tin Mừng, khoe mình bằng cách tán dương Thiên Chúa về những việc gã đã làm và bằng cách miệt thị người thu thuế (Lc 18,11-12).

2 - Với những người như thế, ma quỷ thường kích thích thêm lòng nhiệt thành và sự khao khát làm thêm các việc lành ấy và những việc khác như thế nữa, để lòng tự phụ và kiêu ngạo của họ ngày càng tăng lên, bởi ma quỷ biết rằng không những tất cả các việc lành và các nhân đức ấy chẳng sinh ích gì cho họ mà ngược lại còn trở thành nết xấu cho họ. Một số còn tệ đến nỗi không muốn cho ai khác, ngoại trừ chính họ, được coi là tốt, thành thử hễ có dịp là họ dùng lời nói lẫn việc làm để nói xấu và kết án kẻ khác, bởi họ thấy cái rơm cái rác trong mắt người anh em mà chẳng nhận ra cái xà trong mắt họ (Mt 7,3). Họ lọc con muỗi nơi kẻ khác mà lại nuốt trửng con lạc đà (Mt 23,24).

3 - Họ chỉ mong ai cũng đề cao và tán tụng những việc họ làm, cho nên khi các linh hướng của họ - chẳng hạn các cha giải tội và các bề trên của họ - không tán thành tinh thần và cách thức xử sự của họ, họ liền cho rằng các vị ấy không hiểu nổi họ, các vị ấy không tán thành việc nọ hoặc không chấp nhận việc kia chẳng qua vì các vị ấy không phải là những người sống theo tâm linh. Thành thử họ mong mỏi và xoay xở tìm cho ra một vị nào khác hợp với sở thích của họ, bởi thông thường, họ chỉ mong bàn chuyện tâm linh với những người mà họ nghĩ là sẽ tán dương và quí trọng những việc họ làm. Những ai cảnh tỉnh họ để đưa họ vào những con đường tốt lành, thì họ trốn như trốn thần chết, đôi khi thậm chí họ còn nuôi lòng căm phẫn các vị linh hướng ấy nữa. Vì tự phụ như thế, họ thường quen đề ra nhiều chuyện mà rồi chẳng làm xong được bao nhiêu.

Họ cũng thường mong sao cho kẻ khác nhận ra tinh thần và lòng đạo của họ, vì thế họ tạo ra những dấu hiệu bề ngoài, những cử điệu, những tiếng thở dài, và những kiểu cách khác; lắm lúc, nhờ ma quỷ tiếp tay, họ còn có những cơn ngất trí - thường công khai hơn là kín đáo - và họ rất thỏa chí khi thiên hạ biết được chuyện đó nên họ lại càng khát mong chuyện đó xảy ra.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan - Chương 1

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

CHƯƠNG 1

[Khởi sự bàn về những bất toàn của những người mới bắt đầu]

1 - Đêm dày này là môi trường các linh hồn bước vào khi Thiên Chúa kéo họ ra khỏi tình trạng của những người mới bắt đầu trên đường tâm linh, tức là những người còn suy niệm, và khởi sự đặt họ vào tình trạng của người đã tiến khá xa, tức là của những người sống chiêm niệm, để rồi nhờ đó, họ đạt tới tình trạng của những người hoàn thiện, tức tình trạng sự hiệp nhất thần linh giữa linh hồn và Thiên Chúa.

Để minh giải và hiểu rõ hơn về bản chất của cái đêm linh hồn trải qua và tại sao Thiên Chúa lại đưa linh hồn vào đó, trước hết nên nhắc đến một số đặc điểm của những người mới bắt đầu. Chúng tôi sẽ trình bày hết sức vắn tắt, dù vậy vẫn có thể giúp ích cho chính những người mới bắt đầu. Mong rằng khi đã hiểu được tình trạng yếu nhược hiện thời của mình, họ sẽ can đảm và khát khao được Thiên Chúa đưa vào đêm ấy, để qua đó, linh hồn được mạnh mẽ và vững vàng trong các nhân đức và được chuẩn bị sẵn để hưởng những niềm hoan lạc khôn tả của tình yêu Thiên Chúa. Chúng tôi sẽ dừng lại một chút, nhưng chỉ một chút vừa đủ, để có thể bàn ngay đến đêm dày.

2 - Nên biết rằng một khi linh hồn đã cương quyết quay về với Thiên Chúa để phụng sự Ngài thì thông thường Thiên Chúa sẽ cho nó bú mớm về mặt tâm linh và nâng niu nó khác nào một bà mẹ đầy yêu thương xử sự với đứa con bé bỏng của bà; bà ấp ủ nó trong lòng, nuôi nó bằng thứ sữa ngọt ngào và các thức ăn ngon mềm, đồng thời nâng niu bồng ẵm nó trên tay. Tuy nhiên vừa khi nó bắt đầu lớn, người mẹ liền thôi nựng nịu vuốt ve, không còn tỏ ra dịu dàng âu yếm. Bà bôi lô hội đắng lên núm vú ngọt ngon của bà. Bà không còn ẵm bồng đứa bé nhưng đặt nó xuống đất cho nó tập đi, ngõ hầu giúp nó cởi bỏ những chuyện ấu trĩ, và tập quen dần với những cách xử sự lớn hơn và chủ yếu hơn.

Với ân sủng Ngài, Thiên Chúa cũng hành động như một bà mẹ yêu thương. Sau khi cho linh hồn được sinh lại với một lòng nhiệt thành mới mẻ và hăng hái phụng sự Ngài, Thiên Chúa cho nó gặp được dòng sữa tâm linh thơm tho ngọt ngào dễ dàng khi suy gẫm về thực tại thần linh cũng như hết sức thích thú trong mọi việc linh thao, bởi vì ở đây Thiên Chúa đang xử với linh hồn như với một trẻ sơ sinh và cho nó ngậm cái núm vú tình thương dịu ngọt của Ngài (x. 1Pr 2,2—3).

3 - Chính vì thế, linh hồn thấy sung sướng với việc cầu nguyện lâu giờ, đôi khi còn thức nhiều đêm trọn để cầu nguyện; nó lấy việc hãm mình đền tội làm thích thú, hài lòng với việc chay tịnh, thấy được an ủi khi lãnh các bí tích và dự phần vào các công việc của Chúa. Ở đây, linh hồn tham dự vào những chuyện ấy cách đầy hiệu quả và kiên trì, đồng thời thực hành và lãnh nhận chúng cách chú tâm và cần mẫn, dù vậy, nói về mặt tâm linh, thông thường cách xử sự của các linh hồn này vẫn còn rất yếu nhược và bất toàn. Động cơ khiến họ chuyên chăm với những chuyện ấy và các việc linh thao ấy thường là do niềm an ủi và sự thích thú chúng mang lại, hơn nữa, vì chưa tập quen với việc chiến đấu mạnh mẽ để đạt được các nhân đức, họ thường phạm phải nhiều lỗi lầm và bất toàn trong các hoạt động tâm linh của họ, bởi nói cho cùng, mỗi người đều hành động theo cái nếp hoàn thiện đã quen. Do chưa có điều kiện để đạt được những thói quen mạnh mẽ, thế nào họ cũng sẽ hành động yếu ớt, khác nào những đứa trẻ ốm yếu.

Bên cạnh thực trạng đó còn có sự kiện là những người mới bắt đầu, do đang hào hứng thích thú, có thể làm được những việc tâm linh cách khá dễ dàng nhưng thực ra vẫn còn thiếu sót rất nhiều trên đường nhân đức. Để giúp thấy rõ cả hai điều ấy, chúng tôi sẽ dựa trên bảy mối tội đầu và nêu lên một vài trong số rất nhiều bất toàn của mỗi mối tội ấy; cũng qua đó người ta sẽ thấy những người mới bắt đầu này đã hành động như trẻ con thế nào. Và người ta cũng sẽ thấy đêm dày mang theo biết bao ơn lành, bởi nó thanh tẩy và tinh luyện linh hồn khỏi mọi bất toàn ấy.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 1: Đêm giác quan

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

Quyển 1

ĐÊM GIÁC QUAN

Giữa một đêm dày,

Nồng nàn yêu thương và âu lo

Ôi vận may diễm phúc!

Tôi đã ra đi không bị để ý,

Mái nhà tôi giờ thật yên hàn.

MINH GIẢI

1. Trong ca khúc đầu tiên này, linh hồn kể lại phương thế và cách thức đã theo để ra khỏi mình và khỏi mọi sự vật, không còn bị nghiêng chiều về đó. Nhờ thực sự xoá mình, linh hồn như đã chết đi đối với mọi sự cũng như đối với chính mình để đạt tới chỗ sống cuộc sống yêu thương thật ngọt ngào êm ái trong Thiên Chúa. Linh hồn bảo rằng việc ra khỏi chính mình cũng như mọi sự vật như thế là một đêm dày, ở đây có nghĩa là một cuộc chiêm niệm thanh luyện đã giúp linh hồn được ơn bỏ mình và bỏ mọi sự cách thụ động.

2. Linh hồn bảo rằng nó ra đi được như thế chính là nhờ sức mạnh và nhiệt tình mà lòng yêu mến Đức Tình quân đem lại cho nó trong cuộc chiêm niệm tăm tối nói trên. Linh hồn tán dương diễm phúc đã được khi tiến qua đêm ấy để đến với Thiên Chúa cách thành công mỹ mãn đến nỗi không một kẻ thù nào trong ba kẻ thù là thế gian, xác thịt và ma quỷ có thể ngăn cản. Chúng không ngăn cản được, vì đêm chiêm niệm thanh luyện nói trên đã khiến căn nhà nhục cảm của linh hồn ngủ yên và được diệt hẳn khỏi mọi mê thích và rung động trái ngược.

Linh hồn đã thốt lên:

Giữa một đêm dày.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Lời mở đầu

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

+ Ghi chú:

Trong các thủ bản Đêm Dày, các chương được viết liền nhau, không có tiểu đề ở đầu mỗi chương, cũng không đánh số các đoạn như thường thấy trong các ấn bản ngày nay; nhờ đó, ta dễ thấy tm tưởng tác giả dường như chảy một mạch không gián đoạn. Để tiện việc tra cứu, các ấn bản ngày nay đều có đánh số các đoạn và ghi tiểu đề mỗi chương trong ngoặc. Mỗi chương đều bắt đầu với một trang mới, khi đọc nên nối liền từ chương trước sang chương sau để dễ thấy dòng tư tưởng liên tục của tác giả.

- Người dịch.

*****

Đây là bản minh giải những ca khúc nói về cách xử sự linh hồn phải theo trên đường tâm linh để đạt tới sự hiệp nhất hoàn hảo với Thiên Chúa trong tình yêu, theo mức có thể đạt tới ở đời này. Đồng thời cũng bàn về những nét đặc trưng của linh hồn đã đạt tới sự hoàn thiện nói trên theo như được hàm chứa trong các ca khúc ấy.

LỜI MỞ ĐẦU

Trong quyển này, trước hết chúng tôi sẽ nêu ra tất cả các ca khúc cần phải minh giải. Sau đó sẽ minh giải từng ca khúc và sẽ nêu ra nguyên văn từng ca khúc ấy trước khi minh giải. Tiếp đến là minh giải từng câu và cũng sẽ nêu mỗi câu ấy ra khi bắt đầu minh giải.

Hai ca khúc đầu tiên trình bày những hiệu quả của hai cuộc thanh tẩy tâm linh nơi phần cảm giác cũng như phần tâm linh. Trong sáu ca khúc còn lại minh giải những hiệu quả kỳ diệu khác nhau của ơn khải thị tâm linh và ơn nên một trong tình yêu với Thiên Chúa.

NHỮNG CA KHÚC CỦA LINH HỒN.

Giữa một đêm dày,

Nồng nàn yêu thương và âu lo,

Ôi vận may diễm phúc !

Tôi đã ra đi không bị để ý,

Mái nhà tôi giờ thật yên hàn.

Trong tăm tối và an toàn

Cải trang, men theo cầu thang bí mật,

Ôi vận may diễm phúc !

Trong tăm tối và được che khuất,

Mái nhà tôi giờ thật yên hàn.

Trong đêm diễm phúc,

Trong bí mật, vì không ai thấy tôi,

Cả tôi cũng không nhìn gì cả,

Không một ánh sáng và kẻ dẫn đường nào khác

Ngoài chút sáng cháy trong tim.

Chút sáng ấy đã hướng dẫn tôi

Chắc chắn hơn ánh sáng giữa trưa,

Dẫn đến nơi có người đợi tôi

Người mà tôi biết rõ,

Đợi ở phía không ai lai vãng.

Ôi đêm ! Ngươi đã hướng dẫn ta !

Ôi đêm ! Đáng yêu hơn rạng đông !

Ôi đêm ! Ngươi đã phối hợp

Đức Tình quân với tình nương

Một tình nương đã được biến đổi nên Tình quân!

Trên lòng tôi đầy hoa,

Được giữ vẹn cho một mình Chàng, 

Chàng lưu lại đó, say ngủ,

Và tôi vuốt ve Chàng,

Và quạt mát cho Chàng bằng quạt bá hương.

Khi tôi đang vân vê tóc Chàng

Khí, từ lỗ châu mai

Bằng bàn tay trong suốt của nó

Đã làm tôi bị thương ở cổ

Và khiến mọi giác quan tôi bị treo lơ lửng.

Tôi ở yên và tự quên đi

Mặt nghiêng trên Tình quân

Tất cả ngưng lại, và tôi buông mình,

Buông bỏ cả sự chú ý của tôi

Giữa những cánh huệ, và quên.

Bắt đầu minh giải các ca khúc nói về phương thế và cách thức linh hồn phải theo trên đường tiến về hiệp nhất với Thiên Chúa trong tình yêu.

Trước khi minh giải các ca khúc, xin lưu ý rằng ở đây khi thốt lên những ca khúc này, linh hồn đã ở trong tình trạng hoàn thiện, nghĩa là tình trạng hiệp nhất trong tình yêu với Thiên Chúa, sau khi đã trải những thử thách cam go và kinh hoàng nhờ việc linh thao theo con đường hẹp dẫn tới cuộc sống đời đời mà Đấng Cứu Thế của chúng ta đã nói trong Tin Mừng (Mt 7,14); đây là con đường mà thông thường linh hồn phải đi qua để đạt tới sự hiệp nhất cao cả và diễm phúc với Thiên Chúa. Con đường ấy quá hẹp và, do đó, quá ít người đi qua - như chính Chúa đã phán - cho nên linh hồn cho rằng quả là vận may lớn khi được vượt qua đó để đạt tới sự hoàn thiện nói trên của tình yêu. Khi kể lại điều ấy trong ca khúc này, linh hồn đã gọi con đường hẹp ấy bằng cái tên rất thích hợp là đêm dày như chúng tôi sẽ minh giải trong những câu thơ của ca khúc này.

Vui mừng vì đã vượt qua con đường hẹp ấy và nhờ đó hưởng được biết bao ơn lành, linh hồn lên tiếng như sau:

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào tác phẩm Đêm Dày (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

+ Lucien Marie de Saint Joseph, OCD: DẪN VÀO TÁC PHẨM ĐÊM DÀY

II. ĐÊM TÂM LINH (tiếp theo)

Nơi chương này nổi lên hai điều đặc biệt an ủi: điều thứ nhất tiếp nối điều đã được đề cập tới trong Đường Lên Núi Cát Minh về chủ đề “Cách thức giải thích huyền giao”. Có thể nói một khi đã quen và nhất là được thôi thúc một cách thụ động bởi Đấng mà nó hoàn toàn phó mình cho quyền năng Ngài, linh hồn sẽ trốn được đến một nơi mà ma quỷ chẳng làm được gì: "Bởi lẽ, đang khi cảm nghiệm thấy mình đang bị quân thù quấy phá, thì kỳ lạ thay! Linh hồn không cố gắng gì cả mà lại được tiến sâu thêm vào bên trong mình, mà chẳng hề biết mình tiến bằng cách nào; linh hồn ý thức được rất rõ ràng mình đang được đặt vào một chô ân náu vững chắc, rất kín ẩn và rất xa quân thù. Và như thế, nó thấy sự an bình và niềm vui sướng mà ma quỷ muốn tước đoạt của nó lại càng được gia tăng.” (2Đêm 23,4).

Ghi nhận thứ hai là nỗi đau khổ linh hồn cảm thấy trong cuộc tiếp xúc thuần tâm linh với thần dữ phát sinh từ đặc tính tâm lý khác thường của cuộc tiếp xúc ấy. Đang khi Thiên Chúa trực tiếp hành động nơi linh hồn trong thời gian đêm dày như cày vỡ đất trên thửa ruộng linh hồn thì ma quỷ lén đem nỗi đớn đau kinh hoàng này chèn vào những luống cày ấy. Nỗi kinh khiếp đớn đau linh hồn cảm nghiệm ở đây tựa như một yếu tố của cuộc cải tạo về mặt tâm lý đang được thực hiện dọc theo đêm dày. Lúc ấy người ta mới hiểu rõ hơn rằng ngay cả trong những cám dỗ hay thử thách bất ngờ nhất và cũng kinh hãi nhất vẫn có cái gì tích cực. Như vậy thử thách hay cám dỗ chính ra là để thanh tẩy linh hồn, và do thần lành xếp đặt. “Thần lành muốn dùng đêm canh thức tâm linh ấy mà thanh tẩy linh hồn và chuẩn bị cho linh hồn đón mừng cuộc đại lễ và một hồng ân tâm linh nào đó Thiên Chúa sẽ trao ban, bởi vì Thiên Chúa bắt linh hồn phải chết dở chỉ là để tăng sức sống, và Ngài hạ nhục nó chỉ là để tôn dương nó, và hồng ân này sẽ được ban sau đó không lâu. ” (2Đêm 23,10).

Ở cuối Đêm Dày, vị thánh lại ám chỉ thật rõ đến “tình trạng ngây thơ vô tội trước kia của Ađam” (2Đêm 23; xem 3Lên 28). Và theo dòng lịch sử của tâm hồn, điều này ăn khớp với chỉ dẫn đã vạch ra trong Đường Lên Núi Cát Minh, theo thứ tự luận lý khi ta nghiên cứu về những điều tốt khác nhau.

Tất cả tóm lại trong ba từ: "Đau khổ" làm nên sự tinh tuyền và sự "tinh tuyền" lại là điều kiện cần thiết và là lời mời gọi của "hiệp nhất" trong tình yêu.

Đến lúc bắt đầu chú giải ca khúc thứ III và kể lại những đặc tính tuyệt vời của đêm tâm linh, vị thánh đột ngột dừng lại và chẳng giải thích ngay cả câu thơ đầu tiên mà ngài trưng dẫn ra.

Người ta đã dựng nên những giả thuyết khéo léo nhất để giải thích sự dở dang của tác phẩm căn bản thứ hai này của vị thánh. Tuy nhiên, một vài từ được thảo ra trong chương cuối này giúp người ta đoán ra được một bầu khí rất gần gũi với bầu khí của tác phẩm Ca Khúc Tâm Linh đến nỗi người ta có cảm tưởng nếu như chính vị thánh đã chú giải những đoạn cuối cùng của bài thơ Đêm Dày thì ngài sẽ chẳng còn gì đáng kể để nói trong Ca Khúc Tâm Linh.

Thật vậy, tình yêu đớn đau và khắc khoải đã chấm dứt. Chỉ còn phải nói về những huy hoàng của ơn hiệp nhất trong tình yêu khải hoàn, và cần phải có cả một quyển Ca Khúc Tâm Linh để hát lên điều ấy...

+ Lucien Marie de Saint Joseph, OCD

Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào tác phẩm Đêm Dày (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

+ Lucien Marie de Saint Joseph, OCD: DẪN VÀO TÁC PHẨM ĐÊM DÀY

II. ĐÊM TÂM LINH (tiếp theo)

Tiếp đến là phần mô tả sự cải trang của linh hồn (2Đêm 21): áo dài trắng, áo chẽn xanh, áo khoác đỏ tượng trưng đức tin, đức cậy và đức mến. Đây là dịp để nhắc lại tổng hợp đã nêu ra trong quyển Đường Lên Núi Cát Minh và tính cách song đối giữa ba nhân đức hướng thần với ba quan năng của linh hồn (2Lên 6). Sau những mô tả gây choáng váng của những đặc tính diễm phúc, giờ đây là sự an toàn của một bình nguyên quen thuộc. Cái hay ở đây là, khi hoàn thiện hóa ba quan năng, ngài đã cho ba nhân đức chạm trán thẳng với ba kẻ thù của linh hồn là ma quỷ, thế gian và xác thịt (2Đêm 21). Ở đây, thánh nhân đã dùng màu sắc riêng của ngài để tô đậm bức tranh quen thuộc về ba nhân đức vốn là lương thực hằng ngày của mọi đời sống Kitô hữu.

Khảo luận được kết thúc (xét về những điểm liên quan tới các chương chủ yếu) bằng một nghiên cứu về vai trò của ma quỷ trong diễn tiến đêm dày. Đây là một trong những điểm đặc sắc nhất dưới ngòi bút của thánh nhân.

Thánh nhân thường ám chỉ đến vai trò của ma quỷ nhưng rất hiếm khi ngài nhắm làm cho người ta sợ hãi những biểu hiện lạ thường của nó. Hầu như ngài luôn luôn nhằm chỉ rõ ra hành động lén lút của nó song song với hành động của Thiên Chúa (như một tên trộm theo sát du khách từng bước để thừa cơ cướp giật của người ấy). Bất cứ ai cũng có thể thu nhặt mọi nét rải rác trong tác phẩm của vị tiến sĩ thần nhiệm về vấn đề ma quỷ, đem ghép vào chương này (2Đêm 23) và sẽ có một khảo luận phong phú về môn ma quỷ luận, trong đó những nguyên tắc phổ quát đều liên quan mật thiết - đây là chuyện hiếm có - với những điểm thật sâu sắc mà khoa tâm lý đã nghiên cứu được: thường ma quỷ nhất thiết phải đi qua những quan năng khả giác mới chạm được tới linh hồn; chúng chỉ có thể cản trở công việc thuần tâm linh của Thiên Chúa nơi linh hồn cách gián tiếp bởi vì chúng không thể trực tiếp chạm tới bản thể linh hồn; chúng chỉ được phép tấn công linh hồn bằng chính những vũ khí mà các thiên thần tốt lành và chính Thiên Chúa sử dụng; rất hiếm khi chúng gây ra sự sợ hãi thuần tâm linh cho linh hồn cách trực tiếp nhưng thường là qua hình ảnh; và chúng cũng có thể nguỵ tạo đủ thứ ơn sủng Thiên Chúa.

Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Đêm Dày - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào tác phẩm Đêm Dày (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

TOÀN VĂN SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM

Tập 3

ĐÊM DÀY

+ Lucien Marie de Saint Joseph, OCD: DẪN VÀO TÁC PHẨM ĐÊM DÀY

II. ĐÊM TÂM LINH (tiếp theo)

Ở đôi chỗ người ta gặp lại âm sắc của lời mở đầu trong tác phẩm Đường Lên Núi Cát Minh. Biết bao linh hồn bị lừa gạt và bị lầm lạc! Thánh nhân nán lại để nói cho họ về niềm hạnh phúc dành cho họ mà họ chẳng hề hay biết. Nếu nhìn cho kỹ thì qua một vài dấu chỉ biểu lộ, họ sẽ thấy thứ tình yêu tối tăm ấy đang nuôi dưỡng họ dầu nó đang làm họ phải đau khổ. Linh hồn ấy sẽ không bỏ qua điều gì mà nó nghĩ rằng có thể làm hài lòng Thiên Chúa. “Linh hồn sẽ cân đi nhắc lại cả ngàn lần để xem liệu nó có làm Thiên Chúa phẫn nộ không. Nó quan tâm lo lắng đến điều này hơn trước kia rất nhiều ” (2Đêm 16,14).

Những điều diễm phúc tiếp tục trải rộng tấm thảm của chúng với những nét lộng lẫy đông phương. Đêm dày là một cái thang bí mật qua đó tâm hồn cải trang trốn đi. Ba từ cái thang, bí mật và cải trang được dùng làm đề tài cho ba triển khai mới.

Bí mật, ơn chiêm niệm này quả là bí mật xét theo đủ thể cách. Linh hồn không thể chiếm lĩnh ơn ấy bằng nỗ lực riêng của mình (chính Chúa Thánh Thần ban phát và tuôn đổ ơn ấy vào linh hồn, 2Đêm 17,2) mà cũng không thể nói lên ơn ấy, bởi linh hồn “không tìm ra phương cách nào tương xứng để diễn tả một ơn thông hiểu cao siêu và một tình cảm tâm linh tế nhị đến thế” (2Đêm 17,3). Vả lại linh hồn cũng chẳng hề thấy muốn nói lên ơn ấy. Làm sao linh hồn có thể đạt đến chỗ diễn tả được “thứ ngôn ngữ Thiên Chúa ngỏ với linh hồn, thứ ngôn ngữ của hữu thể thuần tâm linh ngỏ với một hữu thể thuần tâm linh khác ”? (2Đêm 17,4). Sự chiêm niệm này bí mật tới nỗi linh hồn cảm thấy như “mình được đặt vào một chốn hiu quạnh mênh mông không khác nào một sa mạc bao la không biên giới” (2Đêm 17,6). Những đoạn văn như thế quả là sứ giả loan báo và dọn đường cho Ca Khúc Tâm Linh; ở phần cuối việc mô tả đêm dày, không thiếu những đoạn văn như thế.

Người ta cảm thấy không sao tóm tắt nổi bản tổng hợp tuyệt vời về mười bậc thang của tình yêu (2Đêm 19-20). Sức mạnh nơi tổng hợp này xem ra còn dữ dội hơn nếu người ta đọc tiểu phẩm của thánh Tôma Aquinô mà vị tiến sĩ thần nhiệm có ám chỉ tới. Thánh Gioan không phủ nhận người đã cung cấp cho ngài - sau thánh Bênađô - chủ đề của bài trình bày ngài thực hiện ở đây. Tuy nhiên, đây vẫn là một tác phẩm của riêng ngài, một tác phẩm hết sức tuyệt vời giúp linh hồn bay lên ngay từ cái vỗ cánh đầu tiên và không để linh hồn an nghỉ cho tới khi đã dẫn linh hồn đến hưởng kiến Thiên Chúa. Nơi bài tổng hợp của thánh Gioan Thánh Giá, mọi thứ đều được đồng hóa, mọi thứ đều sống động. Thánh nhân vẽ lên một bức tranh đáng ngây ngất đến nỗi người ta tưởng chừng đang thấy các màu sắc lung linh trên mặt lụa. Thật ngạc nhiên biết bao khi tìm được một bài trình bày mang tính học thuyết mà lại vừa là một bài thơ trữ tình trong đó một số đoạn có thể được dùng làm mẫu cho loại thơ này: “Ôi lạy Thiên Chúa, là Chúa của con. Có biết bao nhiêu người vẫn đến với Chúa để tìm nơi Chúa sự ủi an và vui thú cho bản thân họ, để được Chúa ban phúc ban ơn. Còn những kẻ muốn làm vui lòng Chúa, sẵn sàng gác bỏ tư lợi sang một bên và chịu thiệt để thực hiện một điều gì cho Chúa, thì quả là ít ỏi! ”(2Đêm 19,4).

Người ta vui mừng cảm động lắng nghe thánh nhân nói về cấp độ cuối cùng - (cấp độ của những linh hồn hoàn toàn tinh tuyền đã yêu mãnh liệt đến nỗi khi chết họ được đưa thẳng về hưởng kiến nhan Thiên Chúa) - với sự chắc chắn điềm đạm mà chỉ nhờ kinh nghiệm sống mới có được. Bởi lẽ đối với linh hồn đã đạt tới nơi ấy thì "tình yêu đã tự biểu lộ rất nhiều qua những hiệu quả vĩ đại mà nó thực hiện nơi linh hồn ” (2Đêm 20,6).

Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)