Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Những tư tưởng chịu ảnh hưởng Kitô giáo - Thiên Chúa của Kinh thánh (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ NHỮNG TƯ TƯỞNG CHỊU ẢNH HƯỞNG KITÔ GIÁO

3. Thiên Chúa của Kinh Thánh (tiếp theo)

Vì vậy, theo quan niệm Kitô giáo và Do Thái giáo, Thiên Chúa là Đấng siêu việt, khác hẳn bất cứ thụ tạo nào, và cái siêu việt tính đó đôi khi được nhắc đến bằng một từ ngữ lắm lúc gây ra một sự ngộ nhận, đó là "sự linh thánh" của Thiên Chúa. Chữ "linh" đó đã tạo nên sự chuồi nghĩa đưa đến chỗ hiểu Thượng đế là thần linh. Riêng tôi nghĩ, Thượng đế còn cao hơn cả thần linh, và có thể nói Thượng đế chỉ là THUẦN HỮU, mà tất cả sự hiện hữu của mọi thụ tạo, dù tâm hay vật, chỉ là mang dấu vết lờ mờ, mang hình bóng lời mờ, đến độ con người với trí tuệ và kinh nghiệm không thể nào hình dung được bản tính của Thượng đế, vì thế mà có cả một nền thần học được tiếng Pháp gọi là "Théologie négative", nghĩa là sau khi dựa vào những phẩm tính của mọi thụ tạo được đẩy lên đến tận cùng, và nói rằng Thượng đế cũng có phẩm tính như vậy nhưng, vượt qua qua đỉnh cao nhất của bất cứ thụ tạo nào mà con người kinh nghiệm được, hoặc là con người do suy luận mà có thể hình dung được phần nào qua những phạm trù của mình, từ "siêu việt", từ "chí thánh", "transcendant"," sacrosaint", hoặc là "hoàn-toàn-khác", "tout-autre" là những cách nói để nhấn mạnh đến cái hố sâu vực thẳm phân biệt sự hiện hữu của các thụ tạo, dù là những thụ tạo thuần linh như các thiên thần, với Thiên Chúa là Đấng TỰ HỮU, HẰNG HỮU, VĨNH CỬU, TRƯỜNG TỒN, VĨNH TẠI, bao gồm tất cả mọi dạng hiện hữu mà con người có thể kinh nghiệm được, có thể suy luận để hình dung ra được, nhưng còn vượt xa những gì mà kinh nghiệm và trí tuệ loài người không thể nào quan niệm được.

Nói một cách bóng bẩy, ví von, có nhiều nhà thần học, nhiều nhà triết học Kitô giáo và Do Thái giáo đã nói rằng, người hiểu biết Thiên Chúa nhất là người biết rằng trí tuệ và kinh nghiệm con người chỉ biết Thượng đế có thật, chứ không thể nào biết được Thượng đế là gì, nếu không do chính Ngài mạc khải cho biết, và chỉ có thể biết được về Ngài như những gì Ngài mạc khải cho biết mà thôi. Mà hơn nữa, cái biết ấy còn là chỉ biết dưới dạng như là một hình bóng, như là ảnh tượng, chứ bao lâu còn ở trần gian này thì vẫn chưa trực tiếp với bản chất Thiên Chúa được. Việc trực tiếp với bản chất Thiên Chúa được dành cho mai sau mà các nhà thần học gọi là "Vision béatifique" [hưởng kiến hay thị kiến vinh phúc], là việc trực diện nhìn thấy Thiên Chúa đem lại hạnh phúc cho con người.

Nói khác đi, chừng nào còn ở trần gian này, thì đối với Thiên Chúa, con người không thể biết được, không thể múc cạn được, nhưng phải có một thái độ, đó là niềm tin: tin vào lời Ngài nói, tin vào những điều Ngài mạc khải. Vì thế, có một dạng niềm tin được mô tả như là bóng tối, tuy nhiên đó chính là bóng tối của một sự chói lòa của con mắt như khi con mắt nhìn thẳng lên mặt trời, nhưng nhờ ánh sáng mặt trời mà con mắt lại nhìn thấy được các sự vật khác dưới ánh mặt trời này. Không phải là biện hộ, nhưng để các anh chị thấy đức tin, đối với Do Thái giáo và Kitô giáo, không phải là một sự nhắm mắt mù quáng, nhưng là một sự chói lòa của con mắt phàm tục không nhìn thẳng được vào chính ánh sáng mặt trời, nhưng lại nhờ chính ánh sáng của mặt trời chiếu lên sự vật, chiếu lên con mắt mình mà nhìn ra được sự vật. Nói như vậy để các anh chị hiểu được tại sao những khối óc như Pascal, Alexis Carrel, Teilhard de Chardin mà lại có thể tin được.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.