Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Những tư tưởng chịu ảnh hưởng Kitô giáo - Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ NHỮNG TƯ TƯỞNG CHỊU ẢNH HƯỞNG KITÔ GIÁO

4. Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

Quả thật, sự tha hóa có thể nói là đến vô cùng vô tận và, theo cái nhìn của Kitô giáo, một mầm mống của Tội Tổ Tông, có lẽ là sự phản loạn, không muốn nhìn nhận, không muốn đón nhận cái ân huệ quá lớn lao đó, cho nên có xu hướng phủ nhận sự hiện hữu của Thiên Chúa, hòng khẳng định rằng ta là của ta, ta làm chủ lấy ta, rồi sau khi đã làm chủ được ta thì làm chủ thiên nhiên và làm chủ xã hội luôn. Cái mầm mống phản loạn đó được gọi là kiêu ngạo, nhưng thực ra, xét dưới một khía cạnh nào, nó cũng có giá trị tích cực, tức là nó biểu hiện sự ý thức của con người về phẩm giá của mình, về giá trị của mình và có thể nói là về giá trị vương đế của mình ở trong cái vũ trụ này, không thể chấp nhận thân phận một con nợ, con nợ gần như là phải bán thân làm nô lệ mới trả hết nợ kiểu "làm thân trâu ngựa đền nghì trúc mai" [Truyện Kiều - Nguyễn Du, từ câu 705 – 708] hoặc như, "nợ áo cơm phải trả đến hình hài" [Văn tế nghĩa sĩ trận vong - Nguyễn Văn Thành. Đây là một bài văn tế nổi tiếng không chỉ trong văn học Hán Nôm ở Gia Định mà còn trong cả văn học cổ Việt Nam, ở đó sự kết hợp giữa tình cảm và nghệ thuật đã đạt tới mức tuyệt diệu, có thể nói là hay nhất trong những bài văn tế quan phương thời phong kiến, cùng với bài Văn tế nghĩa dân chết trận Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu làm thành hai đỉnh cao về văn tế trong văn học Hán Nôm Việt Nam. (Nguồn thivien. net)]. Chỉ mới là "nợ áo cơm" thôi mà đã phải "trả đến hình hài" phương chi nợ cả bản thân hữu thể của mình.

Nói gì thì nói, rốt cuộc cũng phải trả bằng chính bản thân mình như là biến thành nô lệ của một tên "bạo chúa" có toàn quyền sử dụng con người; và những phạm trù như phụng tự, thờ lạy, hiến tế, hy tế không khỏi ít nhiều mang tính cách nô lệ hóa, tha hóa của một con người vốn từ hư không, được tạo dựng bởi một vị Thiên Chúa toàn năng có toàn quyền trên con người.

Một con người có ý thức về thân phận của mình trong một nhân sinh quan như thế, thì hầu như lúc nào cũng bị giằng co giữa hai xu hướng, một xu hướng là phủ phục sát đất, biến thành con sâu cái kiến, thành nô lệ trước một Thiên Chúa toàn năng tác oai tác quái; và một xu hướng khác là phản loạn, giành lấy quyền độc lập, tự do, tự chủ chính mình, tiếm ngôi Thiên Chúa, đứng lên như một cuộc đảo chính hòng nắm lấy quyền bính làm chủ đời mình, làm chủ vũ trụ, làm chủ xã hội. Sự phản loạn như thế biểu thị cái hào khí, cái phẩm giá mà thật ra có thể nói cũng là sứ mạng của con người, do đó, cái khát vọng muốn trở nên ngang hàng với Thiên Chúa, tiếm vị của Thiên Chúa không phải không có cơ sở trong tâm hồn con người, còn Thiên Chúa thì như là một Đấng ngăn chặn điều đó, dẹp trừ cái đó, nhất định nhấn con người xuống thân phận của một thụ tạo hư hèn, tội lỗi, xấu xa cần phải từ bỏ chính mình, phóng thể đi, tha hóa đi để trở thành gần như là một sự vật trong bàn tay uốn nắn của một Thiên Chúa - tôi xin dùng lại hình ảnh – tác oai tác quái. Con người như vậy luôn luôn sống trong một tình trạng ấu trĩ, run rẩy sợ hãi như một đứa con lúc nào cũng ở dưới ngọn roi của người cha nghiêm khắc, và có thể nói là bạo tàn; như một thần dân dưới quyền thống trị của một ông vua chuyên chế, như một nô lệ mà quyền sống chết hoàn toàn nằm trong tay tên chủ nô tàn ác, bóc lột đến tận cùng…

Thế nhưng, nếu đọc kỹ những lời Giêsu Nazareth nói về Thiên Chúa Cha, thì Thiên Chúa được hình dung như là một vị Cha già tôn trọng đứa con hoang đàng, đòi chia của thì chia cho, đòi bỏ nhà ra đi để sống theo ước vọng riêng của bản thân, thì cũng để cho đi, không hề ngăn cản, không hề cấm đoán; và lúc người con phung phí hết của cải, người Cha ấy vẫn đứng ở ngưỡng cửa, ngóng chờ ngày trờ về của người con yêu dấu, và khi người con trở về, thì mở rộng cửa mừng đón... Thiên Chúa, đối với nhân loại hoang đàng, chính là người Cha chờ đợi, nhưng Ngài đã không chờ đợi một cách thụ động, mà đã sai chính đối tượng quý báu nhất của lòng mình, là Con Một yêu dấu của Ngài, xuống đổ đến giọt máu cuối cùng để chứng tỏ tình thương yêu của mình, đánh động lòng hiếu thảo của đứa con, mời gọi nó trở về để cùng chung hưởng gia nghiệp, và có thể nói, để cùng lên ngôi hoàng tử thông dự vào chức vị Đông cung Thái tử, bấy giờ mới thật là được làm chủ lấy bản thân, làm chủ vũ trụ, và được ngang hàng với Đấng chí tôn, chí thánh. Sở dĩ Kitô giáo được gọi là Tin vui là vậy.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.