Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Những tư tưởng chịu ảnh hưởng Kitô giáo - Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ NHỮNG TƯ TƯỞNG CHỊU ẢNH HƯỞNG KITÔ GIÁO

4. Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

Trái lại, bên Giáo hội Đông phương thì hình như mầu nhiệm Phục Sinh được nhấn mạnh hơn. Một triết gia đã lên án gay gắt cái tính cách bi quan tiêu cực, yếm thế, có thể nói bạc nhược, bệnh hoạn của Kitô giáo thời bấy giờ, đó là Nietzsche. ông chủ trương con người muốn sống thì phải hùng mạnh gần như là đi đến chỗ bạo tàn, được thúc đẩy bởi một thứ, tiếng Pháp gọi là "volonté de puissance", tạo nên những siêu nhân, chứ không phải những con người bị đè nặng dưới ách tội lỗi và đau khổ được biểu tượng bởi cây Thánh giá.

Xét về một phương diện nào đó, Karl Marx cũng có một cái nhìn tiêu cực về Kitô giáo, nhất là với cái phạm trù "tha hóa tôn giáo". Tha hóa tôn giáo là một sự phóng thể của con người trước những đau khổ do thiên nhiên, do xã hội gây ra, cuộc đời đầy bất mãn, con người đau khổ, thiếu thốn đã phóng những ước mơ của mình lên một đối tượng không tưởng là Thiên Chúa, là nước Thiên đàng, để đi tìm một nguồn an ủi mà Marx gọi là "thuốc phiện của quần chúng”. "Thuốc phiện" ở đây có hai nghĩa, một nghĩa là làm cho mê muội, nhưng cũng có một nghĩa khác là làm dịu bớt những nỗi đau trần thế. Thứ thuốc phiện đó đã làm cho con người, thay vì kiên cường phấn đấu, chế ngự thiên nhiên, cải thiện xã hội để thực hiện một thiên đường thực sự ở trần gian này mà trong đó con người được hạnh phúc thực sự, thì lại vong thân, bỏ mặc cuộc đời này cho sự dữ, sự khổ tung hoành, để như lẩn tránh vào một thế giới huyền ảo, tìm một sự an ủi không tưởng nào đó.

Marx không phủ nhặn tôn giáo dù sao đi nữa cũng có tác dụng xoa dịu nỗi đau cho những lớp người cùng khổ, nhưng ông cũng lên án gay gắt là tư tưởng của Kitô giáo chính là cơ hội để bọn giàu có, quyền lực ru ngủ quần chúng, giết chết ý chí phấn đấu của con người, để tha hồ thao túng mà bóc lột trên máu xương của họ. Thay vì cứ phải rên rỉ khóc lóc, lẽ ra những con người ấy cần phải vùng lên, tranh đấu giành lấy quyền sống của một kiếp người, để có thể đi đến chỗ làm chủ được vận mệnh của mình, làm chủ được thiên nhiên và làm chủ được xã hội, thực hiện Thiên đàng ngay ở trần gian này.

Riêng tôi, tôi còn hiểu ý nghĩa của sự "tha hóa tôn giáo" theo một hướng nữa, đó là nếu quả thật, loài thụ tạo mà nhất là con người được tạo dựng từ hư không, thì con người hoàn toàn lệ thuộc vào Thiên Chúa, ngay tận trong gốc rễ sự hiện hữu của mình, bời vì nếu không có động tác sáng tạo của Ngài, con người đã mãi mãi chìm khuất trong hư vô; như vậy, con người quả là bị đè bẹp dưới một món nợ vô cùng nặng. Hễ đã mắc nợ ai một món tiền nào đó thì chúng ta không khỏi khó chịu chừng nào chưa trả được, và nhất là biết rõ là không thể trả được, thì món nợ đó đúng là làm cho con người gần như mất hết tự chủ của mình. Nếu quả thật Thượng đế tạo dựng con người từ hư không, thì món nợ đó là vô cùng vô tận, không thể nào trả nổi, bởi vì con người vốn là hư không thì làm sao mà trả được. Vì vậy, con người như bị ám ảnh bởi một món nợ không thể nào trả được và từ đó không tránh khỏi có một thái độ như muốn khước từ món nợ ấy rồi nhiều khi đi đến chỗ phản loạn. Chúng ta ai có mắc nợ thì hiểu rõ cái tâm tư đó. Do đó, chúng ta nhận thấy lòng biết ơn thường là không có, bởi vì rốt cuộc, cái ơn quả là gánh nặng, mà ơn đây là ơn về chính "sự hữu" của bản thân mình.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.