Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Những tư tưởng chịu ảnh hưởng Kitô giáo (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ NHỮNG TƯ TƯỞNG CHỊU ẢNH HƯỞNG KITÔ GIÁO (tiếp theo)

Không phải trước mặt các anh chị đây, mà có lẽ đa số là người Mác-xít, tôi đề cao sự phân tích tha hóa tôn giáo ấy đâu, nhưng thực ra, chính bản thân tôi cũng đã được phân tích của Karl Marx giúp cho thanh lọc đức tin lên cao hơn rất nhiều; lắm lúc tôi tự hỏi, nếu không biết Kitô giáo, thì mình có nắm được những gì chứa đựng trong phân tích của Karl Marx về tha hóa Kitô giáo hay không?

Ngược lại, nếu không phải là một tín hữu Kitô giáo và xa hơn nữa, có thể nói nếu không phải là một tín hữu Kitô giáo đã chìm sâu vào niềm tin của mình, liệu tôi có hiểu hết được những cái gì chứa đựng trong phân tích của Karl Marx về tha hóa tôn giáo hay không? Bởi lẽ hiểu cho hết được một sự tha hóa như vậy, không phải chỉ trên bình diện trí tuệ thuần túy mà được, nhưng cần phải có cả một triệu cảm thức, một triệu sống động của tất cả con người về mọi mặt mới được.

Đây là một suy nghĩ riêng tư của cá nhân tôi: có thể chính trong bản thân Karl Marx, dù rằng không phải là một tín hữu Do Thái giáo về mặt ý thức, nhưng trong tiềm thức là cả một truyền thống Do Thái giáo lưu thông trong huyết quản của đại triết gia ấy.

Sự tiếp cận giao thoa giữa Kitô giáo với các ngành tư tưởng nhân loại đang tiếp diễn, và tôi nghĩ sẽ còn tiếp diễn mãi và có thể sinh ra chưa biết những luồng tư tưởng nào trong lịch sử nhân loại trong tương lai. Ví dụ, trong nửa thế kỷ vừa qua có những nhà tư tưởng Kitô giáo tìm cách tiếp cận, hòa hợp nào đó với những nét khá căn bản của thuyết Mác-xít.

Ngược lại, cũng có những nhà tư tưởng Mác-xít tìm cách tiếp cận, thu thập những yếu tố khả dĩ chấp nhận nào đó của Kitô giáo, tạo thành những tổng hợp có thể nói là khá tân kỳ. Và chúng ta cũng biết, trong mấy chục năm vừa qua, những con người nỗ lực làm những cuộc tổng hợp tân kỳ ấy thường là những nạn nhân của việc tạm dứt phép thông công bởi giáo quyền chính thống.

Tôi chỉ xin kể tên những sự kiện ấy, chứ ở địa vị và trình độ hiểu biết của mình, tôi xin mạn phép các anh chị không nói lên những suy nghĩ riêng tư của tôi mà tôi nghĩ rằng không đủ trình độ cũng như chưa đủ chín chắn để trình bày với bất cứ ai; nhưng chúng ta có quyền có hướng về tương lai với một cái nhìn lạc quan, tin tưởng, cậy trông nào đó, vì tôi vẫn tin tưởng rằng, theo như châm ngôn của nhà đại bác học Pierre Teiihard de Chardin, "Những cái gì hướng thượng thì rồi cũng có lúc gặp nhau" - "Ce qui monte, converge".

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.