Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ tư (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ TƯ (tiếp theo)

13. Như thế, ở đây, khi Đức vua thiên quốc tỏ tình thân ái với linh hồn, xem nó như bình đẳng, như anh em của Ngài, thì linh hồn không có gì phải sợ hãi. Bởi lẽ Ngài tỏ ra dịu hiền với nó chứ không giận dữ, Ngài tỏ cho nó thấy quyền năng mạnh mẽ và tình yêu nhân ái của Ngài, thông truyền cho nó sức mạnh và tình yêu từ tấm lòng Ngài. Ngài rời khỏi ngai đang ngự, là chính linh hồn, để đến với linh hồn, như Đức Tình quân rời khỏi loan phòng (Tv 18,6) nơi Ngài ẩn mình trước đó, để nghiêng mình trên nó, dùng vương trượng uy nghi chạm vào nó, và như một người anh, Ngài ôm chầm lấy nó. Ở đó linh hồn được khoác long bào tỏa ngát hương thơm tượng trưng cho những uy dũng tuyệt diệu của Thiên Chúa. Ở đó lấp lánh vàng ròng là lòng mến. Ở đó chói ngời châu ngọc là những nhận thức về các bản thể cao siêu lẫn thấp kém. Ở đó tỏa rạng dung nhan Ngôi Lời đầy phúc hậu, vây phủ lấy nữ hoàng linh hồn và khoác cho nó muôn ngàn diễm lệ, đến nỗi nhờ được biến đổi nên những uy dũng ấy của vị vua Thiên Quốc, linh hồn thấy mình được tấn phong làm nữ hoàng và những gì vua Đavít nói về vị hoàng hậu nơi thánh vịnh 44 thực sự có thể áp dụng cho nó: Bên hữu Ngài, hoàng hậu sánh vai, trang điểm bằng vàng ô-phia lộng lẫy (Tv 44,10).

Tất cả những thứ ấy đang diễn ra nơi bản thể thâm sâu của linh hồn, nên nó nói:

Nơi một mình Người được âm thầm ở lại.

14. Sở dĩ, linh hồn nói rằng Đức Tình quân đang âm thầm ở lại trong lòng nó, bởi vì - như chúng tôi đã nói - tận đáy thẳm của bản thể linh hồn đang diễn ra sự ôm ấp dịu hiền của Đức Tình quân.

Nên biết rằng nơi tất cả mọi linh hồn Thiên Chúa đều cư ngụ một cách âm thầm và kín nhiệm tận bản thể chúng, bởi vì nếu không, các linh hồn không thể tồn tại.

Tuy nhiên Ngài ở lại đó theo nhiều cách rất khác nhau. Nơi một số linh hồn, Ngài ở lại đó một mình, đang khi nơi một số khác không phải chỉ một mình Ngài. Nơi một số linh hồn, Ngài ở lại thật mãn nguyện, nơi một số khác Ngài ở lại mà không được mãn nguyện. Nơi một số linh hồn, Ngài ở lại như ở chính nhà Ngài, Ngài ra lệnh và cai quản mọi thứ, còn nơi một số khác Ngài ở lại như kẻ xa lạ trong một căn nhà xa lạ, nơi đó, người ta chẳng để cho Ngài sai bảo hoặc làm gì cả.

Linh hồn nào chỉ có ít mê thích và vui thú vương vấn, thì Đức Tình quân càng chiếm trọn một mình, càng lấy làm hài lòng và xem như đó là nhà riêng, Ngài điều hành và quản trị nó. Ngài càng ở lại đó âm thầm hơn và càng chỉ có một mình Ngài.

Nơi linh hồn chúng ta đang bàn, chẳng còn tí mê thích nào, chẳng còn hình hay dạng nào hoặc những nghiêng chiều đối với bất cứ một thụ tạo nào nên Đức Tình quân đang hết sức âm thầm ở lại đó. Linh hồn càng tinh tuyền và càng xa cách những gì không phải là Thiên Chúa thì, như chúng tôi đã nói, Ngài càng ôm chặt ôm ghì lấy nó.

Như thế, Ngài ở lại đó thật âm thầm, ma quỉ không thể đến được nơi Ngài đang ôm ấp linh hồn và trí hiểu nhân loại cũng không thể biết được điều đang xảy ra.

Tuy nhiên đối với linh hồn đang ở trong trạng thái hoàn hảo này, đây không phải là điều bí mật, nó cảm nghiệm nơi mình sự ôm ấp thân thiết ấy. Dầu vậy, về những sự tỉnh giấc nói trên, không phải lúc nào linh hồn cũng cảm nhận được, bởi chỉ khi nào Đấng Tình quân thực hiện những điều ấy, linh hồn mới cảm thấy Ngài tỉnh giấc trong lòng nó, còn trước đó như thể Ngài đang ngủ. Trước đó, mặc dù linh hồn vẫn cảm nhận và vui hưởng Ngài nhưng Ngài như thể đang say giấc nồng. Khi một trong hai bên còn ngủ, làm sao có thể thông truyền hiểu biết và yêu thương của hai bên cho nhau, phải chờ đến khi cả hai đều tỉnh giấc.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ tư (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ TƯ (tiếp theo)

10. Những gì linh hồn hiểu biết và cảm nhận về sự tuyệt hảo của Thiên Chúa nơi sự tỉnh giấc này thật không thể nào diễn tả nỗi, bởi lẽ chính Thiên Chúa đã truyền thông sự tuyệt hảo của Ngài vào bản thể linh hồn mà ở đây linh hồn gọi là "lòng" nó. Nơi linh hồn dậy lên âm vang hùng mạnh của vô số những điều tuyệt hảo, của muôn ngàn muôn triệu uy lực của Thiên Chúa không sao đếm nổi. Nương vào những tuyệt diệu và quyền uy ấy, linh hồn trở nên uy nghi lẫm liệt và kiên vững khác nào đạo binh xếp hàng vào trận (Dc 6,3) đồng thời linh hồn cũng mang lấy nét dịu dàng và duyên dáng hàm chứa nơi mọi nét dịu dàng duyên dáng của các loài thụ tạo.

11. Tuy nhiên có thể nêu lên một vấn nạn như sau: Làm sao linh hồn có thể chịu đựng nổi sự thông truyền dũng mãnh ngần ấy với cái xác thịt yếu nhược của nó mà không quị ngã. Vì quả thật linh hồn không đủ khả năng và sức lực để chịu nổi. Chỉ vừa nhìn thấy vua Asuero oai phong lẫm liệt ngự trên ngai, mình khoác vương bào lấp lánh vòng vàng đá quí, hoàng hậu Esther đã kinh hãi đến nỗi té xỉu. Hoàng hậu đã thú nhận rằng bà té quị xuống là vì khiếp sợ vẻ oai nghi của đức vua vì Ngài trông giống như một thiên thần, long nhan Ngài thật uy lẫm (Et 5,2a). Quả thật, vinh quang đè bẹp kẻ chiêm ngưỡng nó nếu kẻ ấy không được nó tôn vinh. (Cn 25,27). Nếu trường hợp hoàng hậu Esther còn như thế thì ở đây linh hồn còn phải ngã quị biết bao lần vì đấng nó đang chiêm ngưỡng không phải là một thiên thần mà là chính Thiên Chúa, với long nhan đầy vẻ diễm lệ của muôn loài thụ tạo, đầy uy quyền và vinh quang, quanh Ngài rền vang muôn điều tuyệt hảo! Ngôn sứ Gióp có nói về sự thông truyền này như sau: Thật khó mà nghe được tiếng thầm thì Chúa nói nhưng hỏi ai chịu nổi tiếng sấm của quyền năng Ngài? (G 26,14).Và ở chỗ khác, ông Gióp cũng nói: Tôi không muốn Chúa hành sử với tôi bằng tất cả sức mạnh của Ngài, bởi tôi sợ sự cao cả của Ngài đè bẹp tôi (G 23,6).

12. Thế nhưng sở dĩ linh hồn không ngã quị hay hãi sợ trước sự tỉnh giấc đầy quyền năng và vinh hiển ấy là vì hai lý do sau đây:

Thứ nhất, ở đây linh hồn đã đạt đến tình trạng hoàn thiện, phần hạ đẳng của linh hồn đã được thanh tẩy rất nhiều và phù hợp với phần tâm linh, do đó, phần hạ đẳng không còn cảm thấy nỗi nhọc nhằn và phiền muộn thường gặp thấy khi tâm linh và giác quan chưa được thanh tẩy và chưa sẵn sàng để lãnh nhận những sự thông truyền tâm linh ấy. Tuy nhiên như thế vẫn chưa đủ để linh hồn thoát khỏi nhọc nhằn khi đối diện với sự cao cả và vinh quang dường ấy. Bởi lẽ, mặc dù phần tự nhiên đã rất đỗi tinh tuyền nhưng nó vẫn quị ngã vì sự truyền thông ấy vượt quá tự nhiên, cũng như một quan năng thể lý bị quị ngã do một sự vật khả giác vượt quá khả năng của nó. Đoạn văn Gióp trích trên đây cần được hiểu theo nghĩa ấy.

Như thế lý do thứ hai mới là lý do quan trọng, và là điều linh hồn nhắc đến nơi câu thơ thứ nhất: Thiên Chúa tỏ ra thật dịu dàng.

Một khi Thiên Chúa tỏ bày cho linh hồn sự cao cả và quang vinh để tặng thưởng và tôn vinh linh hồn, Ngài cũng thương ban cho linh hồn khỏi chịu nhọc nhằn. Ngài nâng đỡ phần tự nhiên của linh hồn, tỏ bày cho tâm linh sự cao cả của Ngài một cách dịu dàng, âu yếm mà không cho phần tự nhiên của linh hồn biết vì thế linh hồn không hiểu sự truyền thông đang diễn ra trong hay ngoài thân xác của nó (2 Cr 12,2). Nhờ Thiên Chúa dư thừa khả năng đưa cánh tay phải ra phù trợ, Môsê mới có thể nhìn thấy vinh quang Ngài (Xh 32,22).

Như thế, linh hồn cảm nhận được nơi Thiên Chúa biết bao sự dịu hiền âu yếm cùng với sức mạnh, quyền thế và cao sang của Ngài, bởi lẽ nơi Thiên Chúa mọi ưu phẩm ấy chỉ là một. Như thế, những ưu phẩm ấy đem lại cho linh hồn niềm hoan lạc thật mãnh liệt đồng thời cũng đem lại sự chở che mãnh liệt đầy dịu dàng và yêu thương cho nên linh hồn có thể chịu được niềm hoan lạc mãnh liệt ấy. Nhờ đó, linh hồn được đầy năng lực và mạnh mẽ, không bị quị ngã. Nếu hoàng hậu Esther bị té xỉu, chính là vì lúc ấy đức vua chưa tỏ lòng ưu ái với bà, như chính bà thổ lộ: Đôi mắt đức vua long lên sòng sọc cho thấy lòng ngài rất đỗi giận dữ (Esther 15,10). Thế nhưng khi đức vua tỏ lòng ưu ái giương vương trượng ra chạm đến hoàng hậu, ôm bà vào lòng, bảo bà rằng ông là anh của bà, bà không việc gì phải sợ thì bà liền hồi tỉnh (15,12-15).

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ tư (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ TƯ (tiếp theo)

7. Theo như linh hồn thấy được, Thiên Chúa luôn luôn như thế. Ngài điều động, cai quản và trao ban hữu thể, sức mạnh, ân sủng và ân huệ cho muôn loài muôn vật. Ngài bảo tồn vạn vật nơi chính Ngài bằng sức mạnh, sự hiện diện và bằng chính bản thể Ngài. Chỉ bằng một ánh nhìn, linh hồn thấy được tất cả những điều ấy, thấy được Thiên Chúa là gì nơi chính Ngài và Ngài là ai nơi các thụ tạo của Ngài. Tựa như khi ta mở cửa một lâu đài và cùng một lúc thấy được cả người chủ vị vọng trong đó cùng với tất cả những gì người ấy đang làm.

Do đó, theo tôi hiểu, việc linh hồn tỉnh giấc và trông thấy nói trên diễn ra như sau: Linh hồn vẫn ở trong Thiên Chúa tận bản thể cũng như mọi thụ tạo khác đang ở trong Ngài, giờ đây Thiên Chúa lấy đi một số khăn màn che chắn trước mắt linh hồn khiến nó có thể thấy được Ngài là ai. Lúc ấy linh hồn mới thấy được mờ mờ khuôn mặt uy nghi phúc hậu của Thiên Chúa - bởi lẽ chưa phải là mọi màn chắn đều đã được lấy đi hết - đồng thời linh hồn cũng trông thấy vạn vật đang chuyển động nhờ sức mạnh của Ngài, như thế Thiên Chúa tự tỏ mình cùng với tất cả những gì Ngài đang thực hiện, có vẻ như Ngài đang chuyển động nơi vạn vật và vạn vật đang chuyển động nơi Ngài cách liên tục. Vì lẽ đó linh hồn có cảm tưởng Thiên Chúa đang chuyển động và tỉnh giấc, nhưng đúng ra chính linh hồn đang chuyển động và tỉnh giấc.

8. Thân phận của chúng ta ở đời này thấp hèn như thế đấy. Ta chỉ biết suy bụng ta ra bụng người, mình thế nào thì cứ nghĩ thiên hạ cũng thế ấy, ta xét đoán người khác theo những gì có nơi ta, phán đoán của ta phát sinh từ chính mình chứ không phải từ phía bên ngoài. Do đó, những kẻ ăn trộm thì cho rằng những kẻ khác cũng ăn cắp, những kẻ ham nhục dục thì nghĩ rằng người khác cũng thế thôi, những kẻ ma mãnh thì cho rằng ai mà không ma mãnh. Phán đoán của họ phát xuất từ tâm địa xấu xa của họ. Còn những người tốt thì trái lại, họ nghĩ tốt về kẻ khác. Sự phê phán của họ phát sinh từ ý nghĩ tốt nơi họ. Nói tóm, kẻ lơ là ngái ngủ thì cho rằng những ngươi khác cũng thế, cũng lơ là ngái ngủ.

Từ đó suy ra, khi chúng ta lơ là ngái ngủ không chú tâm đến Thiên Chúa thì chúng ta lại tưởng Ngài ngái ngủ, lơ là không quan tâm đến chúng ta, như có lần vua Đavít đã thưa với Thiên Chúa trong thánh vịnh: Lạy Chúa, xin trỗi dậy, xin trỗi dậy! Ngài cứ ngủ được sao? (Tv 43,24). Vua Đavít đã gán cho Thiên Chúa những yếu đuối của loài người, những kẻ hay té ngã và ngái ngủ, để xin Thiên Chúa tỉnh giấc và trỗi dậy, đang khi đó Đấng gìn giữ Israel lẽ nào chợp mắt ngủ quên cho đành!(Tv 120,4)

9. Tuy nhiên, đúng ra mà nói, mọi sự tốt lành của loài người đều đến từ Thiên Chúa (Gc 1,17) và, tự sức mình, loài người không thể làm được điều chi tốt lành, thế nên, quả thực có thể nói rằng sự tỉnh giấc của chúng ta chính là sự tỉnh giấc của Thiên Chúa, sự trỗi dậy của chúng ta chính là sự trỗi dậy của Thiên Chúa. Do đó, vua Đavít có vẻ như muốn bảo chúng ta hãy trỗi dậy tới hai lần và hãy tỉnh giấc, bởi lẽ chúng ta đã ngái ngủ và té ngã theo hai cách. Như thế, bởi vì linh hồn đã rơi vào giấc ngủ mà không bao giờ có thể tự mình tỉnh dậy, chỉ có Thiên Chúa mới có thể mở mắt cho linh hồn và giúp nó tỉnh giấc, cho nên linh hồn gọi sự tỉnh giấc này là sự tỉnh giấc của Thiên Chúa là một điều hết sức đúng: Người tỉnh giấc giữa lòng em.

Ôi lạy Chúa của con, xin hãy đánh thức chúng con và hãy soi sáng cho chúng con để chúng con nhận biết và yêu mến những điều tốt lành Chúa luôn dọn sẵn cho chúng con, để chúng con nhận biết rằng Chúa luôn dủ lòng gia ân cho chúng con và luôn tưởng nhớ đến chúng con!

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Thang Thánh Giá

THANG THÁNH GIÁ

Thang này nối đất với Trời

Cho người lưu lạc về nơi an bình.

Là thang của Đấng Phục Sinh.

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ tư (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ TƯ (tiếp theo)

5. Tuy nhiên, sự so sánh vẫn còn rất bất toàn, bởi ở đây mọi sự chẳng những như thể đang chuyển động mà còn hé lộ ra những vẻ đẹp của hữu thể chúng, còn phơi bày ra dũng lực, diễm kiều, duyên dáng và căn nguyên khiến chúng được tồn tại và được sống. Thật vậy, linh hồn thấy được rằng mọi thụ tạo trên trời cao dưới đất thấp đều sống, tồn tại và có được sức mạnh là nhờ Ngôi Lời. Linh hồn thấy được rõ ràng điều Ngài phán trong sách Khôn Ngoan: Các vua chúa nhờ Ta mà cai, các vương hầu nhờ Ta mà trị, các bậc quyền thế nhờ Ta mà thi hành và hiểu biết công lý (Kn 8, 15- 16). Ở đây, mặc dù quả thật linh hồn nhận thấy rằng mọi vật ấy đều phân biệt hẳn với Thiên Chúa vì chúng là thụ tạo, và linh hồn cũng thấy được chúng nơi Ngài và Ngài là sức mạnh, cội rễ và sức sống của chúng, thế nhưng linh hồn cũng nhận ra rằng nơi hữu thể Ngài, một cách vô cùng trổi vượt, Thiên Chúa lại là tất cả mọi sự ấy đến nỗi linh hồn nhận biết những thụ tạo ấy nơi hữu thể Thiên Chúa còn rõ hơn là nơi chính bản thân chúng.

Đó là niềm hoan lạc lớn lao do sự tỉnh giấc này đem lại, linh hồn nhận biết vạn vật nhờ Thiên Chúa thay vì nhận biết Thiên Chúa nhờ vạn vật, tức là nhận biết các hậu quả nhờ vào nguyên nhân chứ không phải nhận biết nguyên nhân nhờ vào hậu quả. Nhận biết nguyên nhân nhờ hậu quả là một nhận thức mang tính quy nạp, quay ngược về nguồn; còn nhận biết hậu quả nhờ nguyên nhân mới là thứ nhận thức cơ bản, thiết yếu.

6. Thiên Chúa vốn là đấng bất di bất dịch cho nên chuyển động nói đây nơi linh hồn quả là một điều kỳ diệu. Thật vậy, Thiên Chúa chẳng hề chuyển động nhưng lại tỏ ra cho linh hồn như đang thực sự chuyển động. Sở dĩ thế là vì linh hồn đã được Thiên Chúa đổi mới và lay động nên có được nhãn quan siêu nhiên. Linh hồn còn khám phá sức sống thần linh ấy một cách rất mới mẻ, và thấy ở đó sự hiện hữu và hòa điệu của vạn vật đang chuyển động trong Thiên Chúa, cho nên dường như đối với nó, chính Thiên Chúa đang chuyển động, tức là phía nguyên nhân lại được gọi tên theo phía hiệu quả mà nguyên nhân ấy sản sinh ra. Dựa theo hiệu quả ấy chúng ta có thể nói rằng Thiên Chúa đang chuyển động, theo lời tác giả sách Khôn Ngoan:

Vì chuyển động của Đức Khôn Ngoan

Thì mau lẹ hơn tất cả các chuyển động (Kn 7,24).

Hẳn không phải vì Đức Khôn Ngoan chuyển động mà chính vì Đức Khôn Ngoan là nguyên lý và căn rễ của mọi chuyển động cũng đúng theo lời tác giả ấy: Luôn luôn bất biến, Đức Khôn Ngoan đổi mới được muôn loài (Kn 7,27).

Như thế, nơi những câu trên, Kinh thánh muốn nói rằng Đức Khôn Ngoan còn hoạt động hơn mọi thứ có tính hoạt động. Do đó ở đây chúng ta phải nói rằng, nơi chuyển động đang đề cập, chính linh hồn được lay động, tỉnh khỏi giấc ngủ và ra khỏi nhãn quan tự nhiên để có được nhãn quan siêu nhiên. Vì thế, rất thích đáng khi linh hồn sử dụng từ "tỉnh giấc".

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ tư

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ TƯ

+ Bố cục Ca Khúc Thứ Tư:

Lời mở đầu (4,1-3)

1. Chiêm ngưỡng thụ tạo nơi Thiên Chúa (4,4-13)

2. Thiên Chúa âm thầm ở lại (4,14-15)

3. Tình yêu khôn tả (4,16)

*****

Ôi Tình quân biết bao dịu dàng và âu yếm

Người tỉnh giấc trong lòng em

Nơi một mình Người được âm thầm ở lại.

Trong hơi thở dịu thơm của Người

Đầy tốt lành và vinh quang

Người khiến em say yêu biết mấy.

MINH GIẢI

1. Ở đây linh hồn quay sang Đức Tình quân với đầy tình yêu mến, tỏ lòng ngưỡng mộ và biết ơn Ngài về hai hiệu quả tuyệt vời mà Ngài đã nhiều lần thực hiện nơi nó nhờ sự hiệp nhất này. Nó còn ghi nhận cách Ngài thực hiện từng hiệu quả ấy, cách riêng là hiệu quả đang ngập tràn nơi nó trong trường hợp này.

2. Hiệu quả đầu tiên là Thiên Chúa tỉnh giấc nơi linh hồn cách thật nhân từ và đầy yêu mến.

Hiệu quả thứ hai là Thiên Chúa thở hơi trong linh hồn, và qua hơi thở ấy Ngài thông truyền cho nó thiện hảo và vinh quang. Và điều này ngập tràn nơi linh hồn khiến nó say mê một cách thật tinh tế và dịu dàng.

3. Và như thế, linh hồn như muốn nói: Lạy Ngôi Lời là Đức Tình quân của em, Người tỉnh giấc nơi tâm điểm và đáy thẳm linh hồn em, nơi bản thể tinh tuyền và mật thiết của linh hồn em, nơi đó, chỉ một mình Người ở lại âm thầm lặng lẽ như chủ nhân của linh hồn em, không chỉ trong nhà Người, không chỉ trên long sàng Người mà còn nơi chính cõi lòng của riêng em, hiệp nhất với linh hồn em, thân tình và mật thiết. Người tỉnh giấc biết bao dịu dàng và âu yếm! Hết sức dịu dàng và âu yếm! Hơi thở ngọt ngào khi Ngươi tỉnh giấc làm cho linh hồn em ngây ngất, hơi thở đầy thiện hảo và vinh quang. Ôi cách Người khiến em say yêu và gắn bó em với Người mới tinh tế làm sao! Ở đây linh hồn dùng cách so sánh này để ám chỉ trường hợp một người thở hắt ra khi vừa tỉnh giấc. Vì quả thật ở đây linh hồn đang cảm nhận được như thế, nên mới có thơ rằng:

Ôi Tình quân biết bao dịu dàng và âu yếm

Người tỉnh giấc trong lòng em!

4. Có nhiều cách Thiên Chúa tỉnh giấc trong linh hồn, nhiều đến nỗi nếu chúng ta cố công liệt kê ra hết sẽ không bao giờ hoàn tất được. Tuy nhiên, theo ý tôi, sự tỉnh giấc của Con Thiên Chúa mà linh hồn đề cập ở đây là một trong những sự tỉnh giấc cao vời và lợi ích nhất mà Ngài mang đến cho linh hồn. Bởi lẽ sự tỉnh giấc này là một chuyển động Ngôi Lời thực hiện nơi bản thể của linh hồn, chuyển động đầy cao cả, quyền bính, vinh quang và rất đỗi ngọt ngào thân mật đến nỗi, đối với linh hồn, mọi thứ hương thơm cỏ lạ của trần gian đều bị nhào trộn, bị lay động, để chuyển mình toả hương thơm ngào ngạt, khiến mọi vương quốc và quyền bính trần gian, mọi quyền uy dũng lực trời cao đều chuyển động theo. Và không chỉ có thế, tất cả mọi dũng lực, mọi bản thể, mọi hoàn hảo và duyên dáng của mọi loài thụ tạo thảy đều tỏa rạng và cùng hoà chung một chuyển động ấy để tất cả trở thành một hữu thể và trong cùng một chuyển động.

Quả thế, theo lời thánh sử Gioan: Muôn vật đều có được sự sống nơi Ngài, và nơi Ngài muôn vật sống và chuyển động (Ga 1,3). Thánh Phaolô Tông Đồ cũng quả quyết như thế (Cv 17,28). Và từ đây, vị Hoàng Đế cao cả ấy đang chuyển động trong linh hồn, Đấng mà ngôn sứ Isaia bảo rằng: Ngài gánh vác quyền bính trên vai (Is 9,5) đối với cả trời, đất lẫn âm phủ (Pl 2,10) cùng mọi thứ nơi ba chốn ấy. Theo lời thánh Phaolô, Ngài duy trì vạn vật bằng lời quyền năng của Ngài (Dt 1,3). Tất cả mọi vật đều như cùng chuyển động quy về một mối. Khi quả đất xoay, vạn vật trên mặt đất cùng xoay theo, như thể chúng chẳng là gì cả. Cũng thế, khi Ông Hoàng này chuyển động, Ngài kéo theo đám cận thần của Ngài chứ không để bị đám ấy kéo đi.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

\

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

80. Linh hồn hết sức thỏa mãn và hài lòng khi thấy mình đã cho Thiên Chúa nhiều hơn chính bản thân và giá trị của mình, tức là cho Thiên Chúa chính ánh sáng và sức nóng thần linh mà nó đã nhận lãnh. Ở đời sau, điều ấy được thực hiện nhờ ánh sáng vinh quang, còn ở đời này điều ấy được thực hiện nhờ đức tin được soi chiếu cực sáng. Do đó,

Những hố thẳm của giác quan

Nay thật là kỳ lạ đến tuyệt diệu

Cùng dội lại sức nóng và sự sáng

Cho Đức Tình quân của nó.

Linh hồn dùng liên từ cùng để ám chỉ sự truyền thông cùng lúc của Ngôi Cha, Ngôi Con và Ngôi Thánh Thần nơi linh hồn, cả ba Ngôi vừa là ánh sáng vừa là ngọn lửa tình nơi linh hồn.

81. Tuy nhiên, chúng ta nên vắn tắt ghi nhận những cái tuyệt diệu linh hồn đang thực hiện nơi sự trao hiến này. Về điều này, cần lưu ý rằng linh hồn, do được vui hưởng một thứ hình ảnh nào đó của sự vinh phúc mà sự hiệp nhất với Thiên Chúa theo trí hiểu và tình cảm đem lại, nó vui thú và bị thúc bách do cái ơn huệ lớn lao dường ấy cho nên đã trao hiến cho Thiên Chúa cả bản thân Ngài lẫn bản thân nó với đủ cách thức diệu kỳ. Thật vậy, về mặt tình yêu, linh hồn xử sự với Thiên Chúa cách thật kỳ lạ đến tuyệt diệu. Cả niềm vui hưởng của nó cũng tuyệt diệu y như thế, cả lời ngợi ca và lòng biết ơn của nó cũng tuyệt diệu như thế, không hơn không kém.

82. Trước hết, nơi linh hồn có ba điểm tuyệt diệu của tình yêu như sau:

- Điểm tuyệt diệu thứ nhất là, ở đây linh hồn yêu Thiên Chúa không phải do tự nó mà là do chính Thiên Chúa. Đây là một điểm tuyệt diệu lạ lùng bởi lẽ linh hồn yêu nhờ Chúa Thánh Thần như Chúa Cha và Chúa Con yêu nhau, như lời chính Chúa Con thổ lộ trong Tin mừng Gioan: Để tình Cha đã yêu thương con ở trong họ và con cũng ở trong họ nữa (Ga 17,26).

- Điểm tuyệt diệu thứ hai là linh hồn yêu Thiên Chúa trong chính Thiên Chúa. Chính nơi sự hiệp nhất này, linh hồn được cuốn hút thật mãnh liệt vào trong tình yêu Thiên Chúa và Thiên Chúa cũng tự trao ban cho linh hồn cách thật mãnh liệt.

- Điểm tuyệt diệu thứ ba của tình yêu chính là, ở đó linh hồn yêu Thiên Chúa vì bản thân Ngài, linh hồn không chỉ yêu Thiên Chúa vì Ngài tỏ ra quảng đại, tốt lành và vinh hiển đối với nó mà còn yêu Ngài mãnh liệt hơn nhiều bởi lẽ chính nơi Ngài có tất cả mọi điều tốt lành ấy.

83. Còn về hình ảnh sự vinh phúc, phải kể đến 3 điểm tuyệt diệu khác thật phi thường và chính yếu.

Điểm tuyệt diệu thứ nhất, ở đó linh hồn được vui hưởng Thiên Chúa chỉ nhờ chính Thiên Chúa. Bởi lẽ nơi đây linh hồn kết hiệp trí hiểu của nó nên một với sự toàn năng, khôn ngoan, tốt lành... Mặc dù không tỏ tường như ở đời sau nhưng linh hồn vẫn tràn đầy hoan lạc nơi tất cả ưu phẩm ấy, được nhận biết cách phân minh rành rẽ, như chúng tôi đã nói ở trên.

Điểm tuyệt diệu chính yếu thứ hai của niềm hoan lạc này là linh hồn hân hoan vui mừng chỉ trong một mình Thiên Chúa một cách thích đáng, không xen bất cứ chút gì của thụ tạo.

Niềm hoan lạc thứ ba là linh hồn vui hưởng Thiên Chúa chỉ vì Ngài là Ngài chứ không pha trộn bất cứ thích thú riêng tư nào.

84. Còn về lời ngợi ca linh hồn dâng lên Thiên Chúa nơi sự hiệp nhất này, phải kể đến ba điểm tuyệt diệu khác của sự ngợi ca.

Điểm tuyệt diệu thứ nhất là, linh hồn ngợi ca Thiên Chúa vì đó là phận vụ của nó, bởi vì linh hồn thấy rằng Thiên Chúa đã dựng nên nó là để nó ca ngợi Ngài, như lời Ngôn sứ Isaia: Ta đã gầy dựng cho Ta dân này, chúng sẽ lên tiếng ngợi khen Ta (Is 43,21).

Tuyệt diệu thứ hai nơi lời ngợi ca là do những ơn lành linh hồn nhận lãnh và do niềm hoan lạc khi dâng lời ngợi ca.

Tuyệt diệu thứ ba nơi lời ngợi ca, là linh hồn ca ngợi Thiên Chúa chỉ vì Ngài là Ngài. Bởi lẽ, ví như không nhận được tí hoan lạc nào, linh hồn vẫn ca ngợi Thiên Chúa, vì Ngài là Thiên Chúa.

85. Còn về lòng biết ơn, phải kể đến ba điểm tuyệt diệu khác.

Thứ nhất, linh hồn biết ơn Thiên Chúa về những điều tốt lành tự nhiên và tâm linh cũng như cả những ơn lành khác mà nó đã lãnh nhận.

Thứ hai, linh hồn hưởng nếm được niềm hoan lạc rất lớn khi dâng lời ngợi ca lên Thiên Chúa bởi linh hồn được thu hút mãnh liệt vào việc ngợi ca ấy.

Thứ ba là sự ngợi ca này chỉ dành riêng cho Thiên Chúa vì Ngài là Thiên Chúa, cho nên càng thêm hết sức mãnh liệt và hân hoan.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

78. Cụm từ "kỳ lạ đến tuyệt diệu" có nghĩa là khác xa với mọi cách suy nghĩ thông thường, mọi kiểu phóng đại và mọi thể mọi cách. Thật vậy, sự tuyệt diệu khi linh hồn dội lại cho Thiên Chúa sự khôn ngoan thần linh tương ứng với sự tuyệt diệu khi trí hiểu của linh hồn lãnh nhận sự khôn ngoan ấy và được nên một cùng trí hiểu của Thiên Chúa, bởi linh hồn chỉ có thể trao hiến theo cách thức nó lãnh nhận.

Và sự tuyệt diệu khi linh hồn trao hiến sự tốt lành cho Thiên Chúa nơi Thiên Chúa tương ứng với sự tuyệt diệu khi lòng muốn của nó được hiệp nhất với chính sự tốt lành ấy trước đó, bởi lẽ linh hồn lãnh nhận chính là để hiến trao.

Tương tự như thế, linh hồn đã nhận biết sự cao cả của Thiên Chúa và được hiệp nhất với sự cao cả ấy tuyệt diệu thế nào thì cũng sẽ dội lại cho Ngài ánh sáng và sức nóng tình yêu tuyệt diệu như vậy. Những ưu phẩm thần linh được truyền thông cho linh hồn như sức mạnh, vẻ đẹp, sự công chính.... tuyệt diệu thế nào, thì trong niềm hân hoan giác quan, việc linh hồn trao lại cho Đức Tình quân chính ánh sáng và sức nóng mà linh hồn đã nhận lãnh từ Đức Tình quân cũng tuyệt diệu như vậy. Như thế, khi hiệp nhất với Đức Tình quân, một cách nào đó, linh hồn trở nên Thiên Chúa nhờ dự phần đến nỗi, mặc dù chưa trọn vẹn như ở đời sau, chúng tôi có thể nói rằng linh hồn đã trở nên như cái bóng của Thiên Chúa.

Là cái bóng của Thiên Chúa nhờ sự biến đổi tận bản thể ấy và trong chừng mực ấy, linh hồn thực hiện trong và nhờ Thiên Chúa những điều mà chính Thiên Chúa đang thực hiện nơi linh hồn, theo cùng cách thức Thiên Chúa đã thực hiện, bởi lẽ lòng muốn cả đôi bên đã nên một, và hoạt động của Thiên Chúa với hoạt động của linh hồn cũng đã trở nên một. Do đó, như Thiên Chúa tự trao ban một cách tự do và hào phóng, thì khi đã hiệp nhất hơn trong Thiên Chúa, linh hồn cũng trao hiến chính Thiên Chúa cho Thiên Chúa và trong Thiên Chúa một cách tự do và quảng đại. Và đó là món quà đích thực và trọn vẹn của linh hồn trao hiến Thiên Chúa.

Ở đó, linh hồn thấy rằng Thiên Chúa thực sự thuộc về nó. Nó chiếm hữu được Ngài nhờ quyền thừa kế với tư cách là nghĩa tử của Thiên Chúa, nhờ hồng ân Thiên Chúa tự trao ban chính Ngài cho nó. Rồi một khi hồng ân ấy đã thuộc về linh hồn, linh hồn có thể trao tặng và truyền thông cho ai tuỳ nó. Như thế, linh hồn đã trao cho Đức Tình quân của nó chính Thiên Chúa, Đấng đã tự trao ban chính mình cho nó, và qua đó, với tất cả sức mạnh của lòng muốn, linh hồn hoàn trả cho Thiên Chúa mọi thứ nó đã mắc nợ với Ngài, vì nhận được từ nơi Ngài ngần nào nó đã sẵn lòng trao lại cho Ngài ngần ấy.

79. Nơi món quà trao dâng Thiên Chúa đây, linh hồn dâng lên Ngài chính Chúa Thánh Thần như một sở hữu riêng của nó, mà nó tự nguyện hiến dâng, để nơi Chúa Thánh Thần, Thiên Chúa yêu thương chính mình như Ngài xứng đáng được yêu. Linh hồn được hoan lạc và vinh phúc khôn tả bởi lẽ thấy mình đã trao hiến cho Thiên Chúa một sở hữu riêng mà lại tương ứng được với Ngài, phù hợp được với hữu thể vô biên của Ngài.

Quả tình, linh hồn làm sao có thể trao lại cho Thiên Chúa chính bản thân Ngài bởi lẽ Thiên Chúa luôn luôn là Ngài nơi chính Ngài? Thế mà nó đã thực hiện được điều ấy một cách đích thực và trọn vẹn bằng cách trao hiến lại cho Thiên Chúa tất cả những gì Ngài đã ban cho nó như hoàn lại món nợ tình yêu, nghĩa là nhận bao nhiêu nó trao lại bấy nhiêu. Và Thiên Chúa đã được trả nợ bằng món quà ấy của linh hồn. Ngài không chấp nhận cho nó trả thứ gì khác kém hơn. Ngài biết ơn nhận lấy món quà ấy như một cái gì thực sự của riêng linh hồn trao hiến cho Ngài. Nơi chính món quà ấy Thiên Chúa lại yêu linh hồn thêm nữa, và rồi khi Thiên Chúa tự trao ban cho nó như thế, linh hồn lại yêu mến Ngài thêm nữa.

Như thế, giữa Thiên Chúa và linh hồn đã thực sự hình thành một tình yêu hỗ tương, như sự hiệp nhất và hiến thân trong hôn nhân. Ở đó, những tốt lành dành cho cả đôi bên, tức yếu tính thần linh, mỗi bên đều được tự do chiếm hữu, bởi lẽ đôi bên đã tự nguyện trao hiến cho nhau, để cả hai cùng chiếm hữu. Cả hai ngỏ với nhau những lời Con Thiên Chúa đã ngỏ với Cha Ngài trong Tin mừng Gioan: Mọi sự của Con đều là của Cha, và mọi sự của Cha đều là của Con và Con được tôn vinh nơi họ (Ga 17,10). Ở đời sau sự chiếm hữu lẫn nhau này được diễn ra liên tục với niềm vinh phúc hoàn hảo. Tuy vậy, nơi tình trạng hiệp nhất đang bàn, điều ấy vẫn xảy ra khi Thiên Chúa thực hiện nơi linh hồn hành vi biến đổi ấy, dù không được hoàn hảo như ở đời sau.

Linh hồn có thể trao tặng món quà ấy, dù món quà ấy trổi vượt hơn khả năng và hữu thể của linh hồn. Vì hẳn nhiên, một người sở hữu riêng bàn dân thiên hạ và các vương quốc thì dù các dân cư và vương quốc này trổi vượt hơn người ấy, người ấy vẫn có thể đem sở hữu của mình tặng cho bất cứ ai người ấy muốn.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

75. Quí độc giả hẳn sẽ bảo tôi: Thế nhưng, khi linh hồn mê thích Thiên Chúa, đâu phải là mê thích Ngài cách siêu nhiên và như thế sự mê thích ấy nào có công trạng gì trước mặt Thiên Chúa?

Tôi xin thưa, quả thật khi linh hồn mê thích Thiên Chúa, không phải bất cứ lúc nào sự mê thích ấy cũng mang tính cách siêu nhiên, chỉ trừ khi Thiên Chúa trút mê thích siêu nhiên vào linh hồn và ban sức mạnh cho nó, tức là ban cho nó một mê thích rất khác xa với thứ mê thích tự nhiên. Bao lâu chưa được chính Thiên Chúa phú ban thì mê thích chẳng có công trạng là bao, thậm chí chẳng có công trạng gì cả. Vì thế, khi bạn tự sức mình mê thích Thiên Chúa thì đó chỉ là mê thích tự nhiên, và sẽ chẳng khi nào khá hơn, cho đến khi Thiên Chúa muốn uốn nắn mê thích ấy một cách siêu nhiên. Do đó, nếu bạn muốn tự mình ra sức bắt mê thích phải gắn chặt vào những sự việc tâm linh và muốn tìm được hương vị nơi chúng, thì bạn đã chỉ loay hoay với sự mê thích tự nhiên của mình tức là đã đặt lớp màn che lên mắt và như thế là đã hành động theo thú tính. Và như thế, bạn sẽ không thể hiểu mà cũng không thể đoán định được thực tại tâm linh là thực tại vượt trên mọi giác quan và mê thích tự nhiên.

Nếu bạn vẫn còn ngờ vực, thì tôi chẳng còn biết nói gì hơn. Chỉ xin bạn hãy đọc lại những điều nói trên, hy vọng rồi bạn sẽ hiểu ra. Đó là đã nói hết bản chất đích thật của vấn đề, tôi không thể bàn rộng ở đây thêm nữa.

76. Như vậy, giác quan này của linh hồn, trước kia bị tăm tối vì thiếu ánh sáng Thiên Chúa, bị mù lòa vì những mê thích và nghiêng chiều của nó, giờ đây cùng với những hố thẳm của nó, không những nó được chiếu soi rạng ngời nhờ sự hiệp nhất thần linh với Thiên Chúa, mà còn trở nên một thứ ánh sáng toả lan cùng với các hố thẳm những quan năng của nó:

Nay thật là kỳ lạ đến tuyệt diệu

Dội lại sức nóng và sự sáng

Cho Đức Tình quân của nó.

77. Thật vậy, những hố thẳm này của các quan năng thật hết sức kỳ diệu và ngập tràn một cách phi thường những ánh rực rỡ tuyệt vời của các ngọn đuốc ấy - như chúng tôi đã nói - đến nỗi trong khi nồng cháy nơi những ngọn đuốc ấy chúng dâng lên cho Thiên Chúa trong chính Thiên Chúa không những sự hiến trao bản thân mình mà còn dâng cả những ánh rực rỡ chúng nhận được với niềm quang vinh đầy yêu thương. Những quan năng ấy qui hướng về Thiên Chúa trong Thiên Chúa, trở thành những đuốc lửa hừng hực bên trong những ánh rực rỡ của những ngọn đuốc thần linh. Chúng trao hiến cho Đức Tình quân chính ánh sáng và sức nóng tình yêu mà chúng nhận lãnh. Thật vậy, ở đây, chúng nhận lãnh cách nào thì trao hiến lại cách ấy cho Đấng đã ban cho chúng với ngần ấy sự tuyệt diệu. Có thể ví với trường hợp tấm kính khi được ánh sáng mặt trời chiếu vào thì sẽ phát ra những ánh sáng rực rỡ, nhưng ở đây thực tế còn cao vượt hơn nhiều, bởi vì do chính lòng muốn của linh hồn chủ động.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)

Ngọn Lửa Tình Nồng - Ca khúc thứ ba (tiếp theo)

 

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

CA KHÚC THỨ BA (tiếp theo)

72. Vậy bao lâu linh hồn còn thích thú thứ gì khác ngoài Thiên Chúa là bấy lâu nó còn bị mù lòa. Chính mê thích làm cho cảm thức lý trí và thượng đẳng bị mù lòa. Tựa vết mờ và áng mây, mê thích len lỏi và bịt con mắt lý trí để nó chẳng còn nhìn thấy những sự vật phía trước. Như thế, một mê thích nào đó còn vướng lại nơi giác quan thì giác quan bị mù lòa không thể nhìn thấy những cao cả sang giàu và nét mỹ miều thần linh khuất sau vết mờ mê thích ấy. Đem một vật gì đó đặt trước con mắt dù vật đó nhỏ bé đến đâu cũng vẫn có thể che chắn không cho mắt thấy những đồ vật phía trước dù những đồ vật ấy to mấy đi nữa. Cũng thế, một mê thích cỏn con và một hành vi vô ích của linh hồn cũng đủ ngăn cản không cho linh hồn hưởng được mọi sự cao cả thần linh nằm ở phía sau những thú vị và mê thích mà linh hồn ước muốn.

73. Ôi! Ai có thể nói hết điều này: Một linh hồn chạy theo các mê thích làm sao có thể đoán định được những sự việc của Thiên Chúa đúng theo bản chất của chúng! Thật vậy, muốn đoán định chính xác các sự việc của Thiên Chúa, linh hồn phải hoàn toàn gạt hết mọi mê thích và vui thú ra ngoài, không dùng chúng mà đoán định. Nếu không, chắc chắn nó sẽ đi đến chỗ xem các sự việc của Thiên Chúa như không phải của Ngài và, ngược lại, sẽ xem các sự việc không phải của Thiên Chúa như là của Ngài. Bởi nếu vệt mờ và áng mây che trước con mắt của trí phán đoán thì con mắt ấy sẽ chỉ trông thấy vệt mờ, lúc thì màu này lúc thì màu nọ, theo như vệt mờ hay áng mây ấy bày ra cho nó. Bấy giờ linh hồn tưởng rằng vệt mờ ấy là Thiên Chúa, vì như tôi đã nói, linh hồn chỉ nhìn thấy vệt mờ phủ trên giác quan mà Thiên Chúa thì vuột khỏi giác quan. Như thế, mê thích và các sự vui thú khả giác cản trở không cho linh hồn nhận biết những thực tại cao vời. Tác giả sách Khôn Ngoan đã cho ta hiểu rõ điều ấy bằng những lời sau đây: Sức mê hoặc của sự ác làm lu mờ sự thiện, và dục vọng quay cuồng biến đổi tâm hồn chất phác (Kn 4,12), nghĩa là biến đổi óc phán đoán ngay lành.

74. Vì thế, những người chưa đạt tới mức độ tâm linh đủ để được thanh tẩy khỏi các mê thích và vui thú, vẫn còn mang dấu vết thú tính, thường hết sức coi trọng những điều rất xấu xa hạ cấp đối với tâm linh, vốn hết sức gần gũi với giác quan mà họ đang sống bám theo, đang khi đó họ lại xem nhẹ và coi thường những điều vốn rất quí giá cao vời đối với tâm linh và là những điều rất xa lạ với giác quan, thậm chí đôi khi họ còn coi là chuyện điên rồ, như lời thánh Phaolô: Con người sống theo tự nhiên (thú tính) thì không đón nhận những gì là của Thần Khí Thiên Chúa, vì cho đó là sự điên rồ; họ không thể biết được, bởi vì phải nhờ Thần Khí mới có thể xét đoán (1 Cr 2,14). Con người sống theo tính tự nhiên (thú tính) ở đây được hiểu là kẻ còn sống theo những mê thích và vui thú tự nhiên. Thật vậy, dù một số vui thú phát sinh từ tâm linh rồi chảy vào trong giác quan nhưng nếu người ta cứ muốn bám vào chúng với lòng mê thích tự nhiên thì chúng sẽ chỉ còn là những mê thích tự nhiên mà thôi. Đối tượng hoặc động cơ có siêu nhiên thì cũng không ăn nhằm gì nếu sự mê thích phát xuất từ bình diện thuần tự nhiên, bám rễ và nương tựa nơi cái tự nhiên, để rốt cuộc chỉ là một mê thích tự nhiên, bởi lẽ, một khi đã liên quan với một động cơ và một đối tượng tự nhiên, nó có cùng bản chất và bản tính với cái tự nhiên.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)