Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 5 - Ngọn Lửa Tình Nồng - Dẫn nhập (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

Toàn văn sưu tập các tác phẩm

Quyển 5

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

+ DẪN NHẬP (tiếp theo)

Các năng khiếu đa dạng đôi khi đối ngược nhau được vận hành trong một dòng chảy thống nhất mạnh mẽ lạ thường. Một luồng hơi thở đem sinh khí cho tác phẩm Ngọn Lửa Tình Nồng từ đầu chí cuối và tạo cho nó sự thống nhất. Một lớp sóng nền nâng mọi thứ lên và điều khiển chuyển động của tất cả phần còn lại. Một xác tín độc nhất đủ trả lời cho mọi phản bác dù khác biệt nhau đến mấy. Nhất là, một nỗi khát khao và thán phục, không vấn vương chút khắc khoải nào, nâng đỡ cho bản minh giải suốt từ đầu đến cuối. Đó chính là thái độ tâm hồn của vị thánh. Ngài đang đối diện với Thiên Chúa, đang đối diện với tính siêu việt của Thiên Chúa, đấng mệnh danh là Tình Yêu.

Quả là, thánh nhân đang trao lại cho chúng ta những trang tiểu sử tự thuật của ngài. Đó là lý do tại sao có được sự thống nhất đến thế. Tâm hồn ngài hiệp nhất trong sự chiêm ngưỡng yêu thương đối với vị Thiên Chúa mà ngài yêu đến không bờ bến! Thế nên, về phương diện văn chương, chất trữ tình đã là yếu tố xuyên suốt tạo nên sự thống nhất cho tập minh giải Ngọn Lửa Tình Nồng. Đây là thứ trữ tình an hòa của một tâm hồn viên mãn, không ngừng hân hoan, một tâm hồn đang hát mừng sự phong phú phi thường của tình yêu toàn năng.

Lời nói đầu tác phẩm cho thấy rõ Ngọn Lửa Tình Nồng không được viết ra một cách lạnh lùng vô tư. Lời nói đầu ấy cũng cho thấy toàn bộ việc minh giải đều dựa trên tính siêu việt của Thiên Chúa: “Chẳng có gì phải ngạc nhiên khi Thiên Chúa tỏ lòng nhân hậu bao la (và trổi vượt) đến phi thường đối với những linh hồn Ngài muốn ưu ái. Vì nếu chúng ta nhìn nhận rằng Ngài là Thiên Chúa và ở đây Ngài đang xử sự như là Thiên Chúa, với một lòng nhân lành và tình yêu vô cùng thì đâu có gì là không hợp lý” (Lửa, Lời nói đầu 2). Đôi khi người ta hiểu lầm khái niệm về tính siêu việt của Thiên Chúa. Hẳn nhiên mỗi từ ngữ đều mang một ý nghĩa. Thế nhưng ở đây ý nghĩa của mấy tiếng "tính siêu việt” vượt quá tất cả những gì chúng ta có thể quan niệm và nó làm nổ tung mọi cái khung mà chúng ta muốn nhét nó vào, bởi lẽ Thiên Chúa là Đấng Vô Cùng. Thế nhưng chúng ta dễ bị cám dỗ rơi vào thái độ nghiêng mình thán phục hơi lạnh lùng hoặc thái độ tôn thờ kiểu Hồi Giáo khi phủ phục trước Vị Chủ Tể vô cùng của mình (Dĩ nhiên thái độ này không làm giảm bớt sự cao cả của Thiên Chúa). Còn đối với Thánh Gioan Thánh Giá thì Thiên Chúa chính là Tình Yêu, nên ngài không đặt sự siêu việt và sự dịu dàng của Thiên Chúa đối chọi nhau. Nơi từng trang một, tập minh giải Ngọn Lửa Tình Nồng chứng tỏ cho thấy Thiên Chúa dịu dàng một cách siêu việt, đồng thời Ngài vừa siêu việt lại vừa khôn ngoan và tốt lành.

Linh hồn của toàn bộ phần minh giải chính là cái cảm nghiệm - dù vẫn còn tăm tối (bởi lẽ đó là công việc của đức tin), nhưng đã sắp rạng tỏa - rằng Thiên Chúa siêu việt đang đoái thương hiệp nhất với linh hồn và mời gọi linh hồn hưởng kiến Ngài.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)