Thánh Gioan Thánh Giá - Quyển 5 - Ngọn Lửa Tình Nồng

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

Toàn văn sưu tập các tác phẩm

Quyển 5

NGỌN LỬA TÌNH NỒNG

(Phiên bản B)

+ Dẫn nhập vào

Ngọn Lửa Tình Nồng

“Thưa phu nhân rất đáng tôn quí và đạo hạnh”, đó là câu mở đầu lời phi lộ tác phẩm Ngọn Lửa Tình Nồng mà Thánh Gioan Thánh Giá viết cho ái nữ tâm linh của ngài là Bà Ana del Mercado y Peñolosa. Chính vì bà thỉnh cầu, thánh nhân đã soạn tập minh giải cho ca khúc này.

Chào đời tại Segovia và được thừa hưởng được nhiều của cải, thế nhưng vào năm 1579, ông Juan de Guevara qua đời, Phu nhân Ana Peñolosa trở thành góa bụa. Tiếp đến, đứa con gái độc nhất lại lìa trần, người quả phụ như rơi vào cô đơn tuyệt vọng. Lúc ấy, người anh trai là ông Luis del Mercado, làm cố vấn trong dinh Chưởng Ấn ở Granađa, cũng đang trong tình cảnh goá vợ, nên đã gửi gắm nhờ bà dạy dỗ đứa con gái tên là Inès. Đã ba năm, không mấy khi bà quả phụ Ana ra khỏi nguyện phòng. Mãi đến ngày 20 tháng giêng năm 1582, mới thấy bà mở cửa bước xuống đường phố Granađa để đón tiếp một số nữ tu Cát Minh đến thành phố này để lập một đan viện mới. Các nữ tu này đến từ Beas, cùng với Mẹ Ana Chúa Giêsu, người mà sau này Thánh Gioan Thánh Giá sẽ đề tặng quyển Ca Khúc Tâm Linh. Họ đang lúng túng vì, vào phút chót, người ta từ chối không cho họ dùng ngôi nhà mà họ đã tính sẽ biến thành một đan viện mới. Chính lúc ấy, ông Luis đã đề nghị em gái ông tiếp đón đoàn người không nơi nương tựa này.

Hai anh em vội vã thu xếp cho họ phần nào có được chỗ ăn chỗ ở. Vào lúc ba giờ sáng, bà Ana đã mời mẹ Ana Chúa Giêsu và các ái nữ của mẹ vào hát kinh Ngợi Khen. Cùng đi với nhóm tiền phong ấy, cha Goan Thánh Giá đã đọc bài Tin mừng trong thánh lễ đầu tiên do cha Antonio Barba đặc sứ của Đức Tổng Giám Mục cử hành và rồi sau đó chính cha cũng cử hành thánh lễ.

Lần gặp gỡ đầu tiên ấy giữa vị thánh và bà quả phụ quí phái, lúc đang đêm, đã là khởi điểm cho những mối quan hệ tâm linh súc tích và đầy hoa trái. Hẳn nhiên các nữ tu Cát Minh không thể nào không biết đến sự biến đổi nhanh chóng nơi bản thân bà Ana.

Buổi tối trước ngày qua đời, Mẹ thánh Têrêxa đã bày tỏ lòng biết ơn bà Ana vì sự tiếp đón bộc phát bà đã dành cho con cái mẹ.

Ảnh hưởng của cha Gioan Thánh Giá đã mau chóng đóng vai trò quyết định trên tâm hồn người quả phụ này. Cũng như bao tâm hồn khác, bà đã chờ đợi Ngài mà chẳng hề hay biết.

Vào thời kỳ thành lập đan viện ở Granađa, khi chị em Cát Minh còn ở tại nhà ông Luis del Mercado, có chị đã trông thấy quả phụ Ana Peñolosa mắt đẫm lệ quì dưới chân Thánh Gioan Thánh Giá khác nào thánh nữ Mađalêna ngày xưa. Còn thánh nhân thì mắt ngước cao, miệng thầm thì: “Không gì cả, không gì cả, không trừ lại gì cả, đến mức trút hết thịt da và mọi sự khác vì Chúa Kitô.”

Sự kiện bà có quan hệ mật thiết với một vài nữ tu Cát Minh đầu tiên tại đan viện Granađa cho ta thấy bà đã mau chóng trải qua một đoạn đường dài, bởi vì từ dạo ấy, “bà đã vui vẻ chịu những nỗi đau thương cách dễ dàng, thậm chí còn khao khát thêm nữa.”

Khá lâu sau khi cha Gioan Thánh Giá qua đời, lúc cần lục lại ký ức để tìm kiếm những ví dụ về đặc ân hướng dẫn các linh hồn của ngài, thầy Luca Thánh Giuse đã chỉ trưng ra độc nhất trường hợp của bà Ana del Mercado và cháu gái bà là Tiểu thư Inès. Cha thánh Gioan rất thường đến thăm họ, dù ở Granađa hay ở Segovia. Vào tháng Năm năm 1586 nhờ lòng quảng đại giúp đỡ của ái nữ tâm linh ngài, cha Thánh Gioan Thánh Giá đã có thể lập đan viện ở Segovia. Đan viện có lối kiến trúc cho thấy cha thánh có được cảm thức diệu kỳ để đưa một lý tưởng tâm linh dệt vào trong những đường nét và chất liệu nhẹ nhàng và hòa điệu. Lúc bấy giờ quả phụ Ana Peñolosa sống ở Segovia, không phải trong tòa lâu đài của bà mà trong một căn nhà bà mua cạnh đan viện. Bà đã cho sắp xếp căn nhà này để đến ở đó cùng với thân nhân.

Các tu sĩ đều biết rõ vị tu viện trưởng của họ rất quí mến hai ái nữ tâm linh của ngài là Phu nhân Ana và Tiểu thư Inès. Khi thấy ngài chuyện vãn với hai người ấy tại tòa giải tội hoặc tại phòng khách đan viện, họ thường xầm xì với nhau: “Xem kìa, thánh Giêrônimô cùng với thánh nữ Paula và Eustochium.” Ngoài đời cũng như trong đan viện, thiên hạ đều trân trọng những “cuộc trò chuyện tuyệt vời” của thánh nhân nơi phòng khách hoặc tại phòng hội.

Người ta không mấy ngạc nhiên khi thánh nhân viết nên thiên khảo luận Ngọn Lửa Tình Nồng cho một tâm hồn vương giả như bà Ana Peñolosa. Vào thời điểm bà thỉnh cầu thánh nhân minh giải bốn ca khúc mầu nhiệm của bài thơ Ngọn Lửa Tình Nồng, có lẽ ngài đã dìu dắt bà được khoảng ba năm. Lúc ấy ngài vẫn còn ở tại Granađa, giữ chức phó giám tỉnh Andalusia . Ngài đã không chấp nhận yêu cầu của bà ngay. Thế nhưng không bao lâu sau, Thiên Chúa đoái thương đưa thánh nhân vào bầu không khí nội tâm cần thiết để minh giải bài thơ nói trên và trong vòng mười lăm ngày, giữa biết bao công việc bận rộn khác, ngài đã tập trung soạn ra tập minh giải cho bốn ca khúc ấy.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)