Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Hiệp nhất với Thiên Chúa - Cảm thức tôn giáo cá nhân trong Kitô giáo (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ HIỆP NHẤT VỚI THIÊN CHÚA

2. Cảm thức tôn giáo cá nhân trong Kitô giáo (tiếp theo)

Trái lại, trong kinh nghiệm của Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo tức là những nhóm phát tích từ nguồn gốc Tổ phụ Abraham, thì đời sống thần hiệp, trước hết là một ân sủng của chính Thiên Chúa hữu ngã vị ban cho. Ban cho trong sự giáng lâm của Ngôi Hai Thiên Chúa xuống thế làm người, hoặc là trong sự lựa chọn của một dân riêng hay của một vài cá nhân riêng. Những tri thức, những kỹ thuật như tham thiền nhập định chỉ là tạo nên những điều kiện tự nhiên thể lý, tâm lý thuận lợi để đón nhận ân sủng từ trên ban xuống ấy khi mà chính Ngã vị Tuyệt Đối muốn ban cho; tuy nhiên có thể Ngài không ban cho, mà cũng có thể Ngài ban cho, nhưng ban cho dưới dạng hữu thể, chứ ý thức đương sự không biết, không hay, mà chỉ người ngoài nhìn vào thì có thể đoán rằng người đó đã được sống đời thần hiệp. Còn những hiện tượng tâm lý do đương sự cảm nhận được, hay những hiện tượng về thể lý hoặc từ thiên nhiên, nếu có đến nữa chẳng qua chỉ là thứ yếu và có thể nói, tự nó chẳng tốt lành gì và đôi khi còn là dấu chỉ về sự yếu nhược của con người chưa tránh nổi, và tệ hơn nữa, đôi khi biến thành cản trở nếu con người bám víu lấy những hiện tượng đó như là thành quả mà mình muốn thụ hưởng một cách ích kỷ và có phần dục vọng tham lam, dù là dục vọng thiêng liêng.

Khủng khiếp hơn nữa là nhiều khi những hiện tượng tâm lý, thể lý và tự nhiên ấy không phải phát tích từ Thiên Chúa, mà là do sự cám dỗ phá hoại của những thiên thần đã phản loạn mà thủ lãnh, trong đức tin của ba tôn giáo ấy, chính là Ác thần, là Satan. Vì vậy, một số đông những nhà thần hiệp bên Kitô giáo thường khuyên can các đệ tử hãy đề phòng đối với những hiện tượng tâm lý, thể lý và tự nhiên như vậy, và cần phải có sự hướng dẫn chỉ bảo, kiểm soát của một vị linh hướng kinh nghiệm; và đôi khi có một số người trong Giáo hội có thẩm quyền, có khả năng và có trình độ mà nhiều khi cũng phải trải qua một thời gian thử thách, kiểm nghiệm rất lâu dài.

Một điểm khác nữa, đó là thay vì một sự hướng thượng để thoát khỏi những cấp thấp của hữu thể như rời bỏ vật chất, rời bỏ vũ trụ, rời bỏ thân xác để đi vào một thế giới gần như là thần linh, thì cái hướng của thần hiệp Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo là do một sự phân chia có thể nói là hàng dọc, bao gồm cả vật chất lẫn tinh thần, nhưng nghiêng về phía duy trì lấy mình làm trung tâm vũ trụ, thì như vậy là xấu; nhưng hướng đến tha thể mà hai tha thể chính là ngã vị của Thiên Chúa và ngã vị của tha nhân, của anh em đồng loại, và cái nỗ lực kết hợp với Thiên Chúa không phải là nỗ lực thoát khỏi những ràng buộc của thân xác, của vật chất, của xã hội, nhưng chính là thoát khỏi ràng buộc của cái hướng duy kỷ, vị kỷ của mình, để thật lòng đi ra khỏi mình, hoàn toàn hiến thân cho ngã vị của Thiên Chúa, cho ngã vị của tha nhân, thì như vậy là chính đáng. Ở đây, mục đích của thần hiệp không phải là hòa tan trong cái ngã vị, hay trong cái hữu thể tuyệt đối, nhưng là một sự mặt đối mặt trong một đón nhận, trao ban, trao trả ân tình, tức tức là việc có nhau, yêu nhau, kết hợp với nhau như là một nhưng vẫn là hai trong cá vị tính, ngã vị tính, chủ thể tính, tự do tính của mình, trước một ngã vị tuyệt đối, hay nói cách khác, trước một tha thể tuyệt đối, "un autre absolu", chứ không phải "un soi absolu", một tha thể có ngã vị tính tuyệt đối, tức là đi vào chính sự có nhau, đón nhận, trao ban, hoàn trả qua trung gian của một ngã vị là Ngôi Hai Thiên Chúa đã xuống thế làm người.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.