Để Hiểu Đạo Chúa Hơn - Những tư tưởng chịu ảnh hưởng Kitô giáo - Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

 

ĐỂ HIỂU ĐẠO CHÚA HƠN

+ NHỮNG TƯ TƯỞNG CHỊU ẢNH HƯỞNG KITÔ GIÁO

4. Bóng tối và ánh sáng (tiếp theo)

Cũng xin tâm sự với các anh chị như thế này, cái phân tích về tha hóa tôn giáo đó của Marx, đối với bản thân tôi, đã có một tác dụng rất tốt, đó là chính phân tích của Marx lúc nào cũng như một lời cảnh giác cho tôi đừng rơi vào sự lệch lạc luôn đe dọa cảm thức tôn giáo đó, và nhất là ở chỗ thanh lọc đức tin của bản thân tôi, không phải đi đến tôn giáo để tìm an ủi cho chính mình, không phải để tìm trong tôn giáo những đáp ứng mà trần gian không đem lại, nhưng bản chất tôn giáo là "một sự đi ra khỏi chính mình, hướng về một tình yêu vô vị lợi" đối với tha thể mà trong đó có hai tha thể: thứ nhất, là chính Thiên Chúa và thứ hai, là anh em đồng loại, trong một tình yêu vô vị lợi như tôi vừa nói ở trên, tức là yêu theo nghĩa "tôi vui mừng vì CÓ anh [em]", nghĩa là "có nhau".

Do đó, bản chất đời sống phụng tự, đời sống cầu nguyện của Kitô giáo là một sự vui mừng, tán tụng giữa những ngã vị sống trong tình yêu mà thôi, chứ không phải là một nơi để cầu cạnh, để xin xỏ như để lấp những chỗ trống mà trí tuệ và kỹ năng của con người không thể nào giải quyết được. Bởi lẽ, nếu chỉ sử dụng tôn giáo vào mục đích giải quyết những nhu cầu của con người mà thiên nhiên và xã hội không đem lại, thì thật ra là rơi vào chính cái tệ hại mà Do Thái giáo, cũng như Kitô giáo có chức năng phải luôn luôn nhắc nhở con người cảnh giác, đó là không biến tôn giáo thành một thứ phù thủy, thành một sự tôn thờ ngẫu tượng, như các tôn giáo khác đã dựng nên những bức tượng để sụp lạy, thờ phượng, cầu cạnh, thậm chí cả đút lót, mua chuộc.

Cái phân tích về tha hóa tôn giáo của Karl Marx đã giúp cho tôi thấy rõ ràng bản chất Kitô giáo là đưa đến một nhân sinh quan, mà căn bản cuối cùng là một tình yêu vô vị lợi đối với Thiên Chúa và đối với tha nhân. Mà mẫu mực của tình yêu vô vị lợi đó, chính là Đức Giêsu Kitô, một ngã vị, một chủ thể rời bỏ cái phúc lạc hoàn toàn của cung lòng Chúa Cha, đi xuống đồng hành với nhân loại, cùng với nhân loại phấn đấu khắc phục được tội lỗi, đau khổ, để thực hiện được, trước hết, trong tâm hồn mình, sau nữa là trong cuộc sống trần gian này, nếu không phải là một cuộc sống hoàn toàn hạnh phúc, thì ít nhất cũng là một cuộc sống có vui thú, có hoan lạc trong mọi sinh hoạt của con người, trên bình diện cá nhân cũng như xã hội và lan ra trong toàn thể vũ trụ này.

Tắt một lời, cái tính cách bi đát mà chúng ta thấy, thật ra là một khía cạnh hiện thực của cuộc sổng thực tế. Và cuối cùng, lời giải đáp của Kitô giáo vẫn là một Tin vui. Trần gian này không phải là một thung lũng khóc lóc, không phải là nơi đày ải, nhưng là nơi mà Thiên Chúa Cha yêu thương đến nỗi sai Con Một của mình đến để cứu chuộc, để đem lại an bình hạnh phúc và đưa hết thảy vào cõi Trời mới Đất mới. Do có tội lỗi, do có đau khổ, thành thử không khỏi có những cuộc phấn đấu cam go, và chính cái chiến đấu cam go đó đã đem lại một ý nghĩa, một chiếc chìa khóa để dùng chính sự đau khổ mà chiến thắng tội ác.

Vì vậy, thay vì một cái nhìn bi quan cho rằng trần gian này là nơi ngự trị của cái khổ và cái ác, thì Kitô giáo đem lại một cái nhìn vô cùng lạc quan giúp con người thấy rằng, ác với khổ không phải là hai kẻ thù toa rập với nhau để làm hại nhân loại, nhưng chính cái khổ là phương tiện để giải thoát khỏi cái ác nhằm xóa sạch sự dữ khỏi trần gian này. Ý nghĩa triết lý trong mầu nhiệm Khổ Nạn và Phục Sinh là vậy. Khổ Nạn là cái khổ, nhưng chính cái khổ ấy là phương tiện đế thắng cái dữ, cái ác, và khi cái ác đã bị chiến thắng thì nhân loại và vũ trụ sẽ đi vào vinh hiển, tức là đi vào chốn phúc lạc tràn trề, cái ác không còn nữa mà cái dữ cũng biến theo luôn. Mầu nhiệm Khổ Nạn và Phục Sinh đem lại một khí giới cho con người, đó chính là, thay vì rên rỉ mọp người xuống dưới cái gánh nặng của sự đau khổ, thì ẵm nhận chính nó vốn không thể nào tránh được, như một khí cụ chiến thắng cái ác, thực hiện cái thiện; rồi một khi cái thiện đã được thực hiện thì cái phúc sẽ đến như một kết quả tất nhiên.

(Còn tiếp)

- "Để Hiểu Đạo Chúa Hơn" - Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương.