Ca Khúc Tâm Linh - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào Ca Khúc Tâm Linh (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

Toàn văn sưu tập các tác phẩm

Quyển 4

CA KHÚC TÂM LINH

DẪN VÀO CA KHÚC TÂM LINH (tiếp theo)

+ Bố cục Ca Khúc Tâm Linh

40 chương của Ca Khúc Tâm Linh có thể chia thành 4 phần không đều [Phần III và IV, cha Lucien chia theo thứ tự các chương trong bản Madrid 1630. Ở đây chúng tôi ghi theo sự phân chia trong bản Jaén và theo số thứ tự các chương của bản này]:

1. Những lao nhọc và cay đắng của sự từ bỏ - Tất cả mạch văn đều nêu bật ý nghĩa mạnh mẽ và khác thường mà ta phải gán cho những từ ngữ này: Ca khúc 1-4.

2. Những nhọc nhằn và trăn trở của tình yêu - Điều này ứng dụng hoàn toàn cho sự gia tăng nỗi khắc khoải chúng ta đã bàn: Ca khúc 5-12.

3. Cuộc Đính Hôn - Những chuẩn bị cho việc hiệp nhất hoàn hảo, những gặp gỡ trong hiệp nhất yêu thương và sự nôn nóng muốn hoàn toàn thoát khỏi mọi trở ngại bên ngoài và bên trong: Ca khúc 13-21.

4. Cuộc Linh Phối: Ca khúc 22-40 - Tức là sự hiệp nhất tròn đầy. Đôi bên trao hiến mình cho nhau trọn vẹn (Ca khúc 22-35). Những hoan lạc của sự hiệp nhất và khát vọng được hưởng kiến vinh quang (Ca khúc 36-40).

Như đã nói, phần đầu của tác phẩm Ca Khúc Tâm Linh gợi lại phần cuối tác phẩm Đêm Dày. Khi minh giải câu thơ cuối của ca khúc 39 “Với ngọn lửa đốt thiêu mà không gây đau đớn”, đến lượt phần cuối tác phẩm Ca Khúc Tâm Linh lại loan báo những khai triển mà một ngày kia sẽ phát sinh từ ngọn bút của Thánh nhân nơi tác phẩm Ngọn Lửa Tình Nồng qua câu bốn ca khúc đầu tiên.

“Giờ Người thôi không cay không nghiệt. ”

Phân tích như thế, ta thấy Ca Khúc Tâm Linh là một tác phẩm rất thống nhất. Như Thánh nhân đã loan báo nơi Lời phi lộ, tác phẩm này chỉ mô tả một giai đoạn tâm linh: giai đoạn của những linh hồn đạt tới hoàn thiện và được ban cho ơn hiệp nhất thật trọn vẹn ngay ở đời này, một cách tạm thời nơi cuộc đính hôn và dứt khoát nơi cuộc hôn phối.

+ Những góc độ nguyện ngắm

Trong lời phi lộ, Thánh nhân có nói ngài sẽ không bỏ lỡ cơ hội để “bàn đến và minh giải một vài điểm và những hiệu quả của việc cầu nguyện” đặc biệt là những điểm liên quan tới những linh hồn đã tiến xa trên con đường này.

Ca khúc thứ nhất có thể xem như một khảo luận vắn gọn bàn về sự hiện diện của Thiên Chúa, cũng như cách thức tìm kiếm Thiên Chúa đang hiện diện nơi linh hồn. Trong cộng đoàn của mẹ Ana Chúa Giêsu, nhiều tâm hồn được trui rèn và được nếm hưởng sự hiện diện của Thiên Chúa nhưng lại không hiểu được thật rõ ràng về sự hiện diện ấy thì thử hỏi họ đau đớn biết mấy!

Mặt tích cực rất phong phú của đau khổ giờ đây được triển khai bằng một thứ âm sắc khải hoàn. Dĩ nhiên, tự bản chất, đau khổ là một sự dữ và chắc hẳn người ta không tìm kiếm đau khổ vì đau khổ. Tuy nhiên sự đau khổ tinh tuyền nhất cũng kéo theo và đem lại sự hiểu biết tinh tuyền và thâm sâu nhất và do đó cũng đem lại một hoan lạc tinh tuyền và cao quý nhất.

“Ôi! nếu người ta hiểu được...” thì hẳn ai cũng noi gương bắt chước tấm linh hồn đã đính ước với Chúa. Với những kẻ chê trách nó lãng phí cuộc đời, linh hồn ấy quả cảm trả lời rằng nó tự hào về điều ấy và nó dám nói thẳng với những kẻ chê bai nó rằng: “Tôi đã để mất chính mình và tôi đã được lại ”. Thật khó tìm được một công thức ngắn gọn hơn mà lại tràn đầy ý nghĩa đến thế.

Cũng trong ánh sáng hân hoan ấy, Thánh nhân triển khai thêm giáo huấn của ngài về Đức Kitô. Với tác phẩm Đường Lên Núi Cát Minh, Thánh nhân đã đưa ra cái mệnh lệnh có vẻ gay go, mời gọi noi gương Chúa Kitô và học theo cuộc sống của Ngài trong mọi sự. Hưởng ứng mệnh lệnh ấy, ta đã trải qua cả một con đường gian khổ! Kể từ nay, chính Đức Kitô sẽ khơi lên mầu nhiệm thập giá là nguồn mạch mọi ân sủng, vào lúc linh hồn được ban tặng ơn hiệp nhất trọn vẹn nhất. Chính trên thập giá Đức Kitô đã ban tặng cho linh hồn ân huệ của lòng Ngài xót thương và đã cho linh hồn được đính ước với Ngài. Chẳng phải đang khi hưởng sự bình an của cuộc linh phối, một trong những ước mong sau cùng được linh hồn bộc lộ ra chính là được vào sâu hơn nữa trong sự hiểu biết những mầu nhiệm vô tận của Đức Kitô và các thuộc tính thần linh đi kèm theo những mầu nhiệm ấy đó sao? (CaB 37).

Bất di bất dịch trong một giáo huấn mà ngài không phải là người chủ nhưng chỉ là chứng nhân, thánh Gioan lặp lại rằng, ngay ở đời này, ta vẫn có thể tìm lại được một tình trạng ngây thơ trong trắng, sánh được với tình trạng Ađam nơi vườn Địa đàng hoặc với tình trạng của linh hồn trắng tinh vừa được tẩy sạch bằng nước của phép rửa tội (CaB 38; 3Lên 26; 2Đêm 24).

Bất chấp những kẻ hoài nghi không chịu tin điều ấy, bất chấp những nhà thông thái giả hiệu cho rằng đó là những chuyện đạo hạnh hão huyền, Thánh nhân vẫn trầm tĩnh lặp lại rằng những linh hồn trong trắng ấy không hề biết đến chuyện chống lại lề luật Thiên Chúa, dù chỉ bằng một phản ứng tự phát, và nơi họ, ngay cả những chuyển động sơ khởi cũng đã được điều chỉnh đúng đắn. Thánh nhân lặp lại và nhấn mạnh điều ấy nhiều lần. Hẳn đây là một trong những nét tiêu biểu và có lẽ là một trong những điều gây ngỡ ngàng nhất nơi học thuyết của Thánh nhân. Khi một linh hồn đã đạt tới chỗ lòng muốn của nó và lòng muốn của Thiên Chúa chỉ còn là một và khi ngay cả những chuyển động sơ khởi bột phát của linh hồn đều hướng về Thiên Chúa thì không thể còn vấn đề bị cưỡng ép từ bên trong nữa. Sẽ chỉ còn sự tự do ngoan ngoãn hết sức diệu kỳ của một linh hồn luôn được tình yêu dẫn dắt theo hướng mà Thiên Chúa muốn. Lề luật không còn là một lực đến để kìm hãm một lực khác là sự bột phát của tâm hồn. Lề luật vẫn còn đó nhưng nó chỉ là những dấu đường cắm chặng cho một lộ trình nơi không còn những sai lầm hoặc sức ép áp đặt từ bên ngoài, trên lộ trình ấy, linh hồn tung tăng chạy nhảy dưới sự thôi thúc của Thần Khí Thiên Chúa. Tự bản năng (Theo nghĩa thánh Tôma Aquinô đã hiểu khi bàn về bản năng thần linh của linh hồn) tình yêu thực hiện điều mà lề luật truyền dạy từ bên ngoài. “Hỡi Đấng Chí Ái, ta hãy cùng hân hoan”. Đến một lúc, linh hồn chỉ còn có thể sử dụng đại danh từ ngôi thứ nhất số nhiều và sử dụng điều ấy một cách bột phát (Ca khúc 36 và 37). Mọi lời nguyện của nó, mọi sáng kiến của nó đều là những điều Đấng Chí Ái mong muốn. Linh hồn trở nên một tinh thần với Đấng Chí Ái. Linh hồn được tự do.

Như thế, diễn tiến thật kỳ diệu: con đường khắc khổ đã khởi sự với phần đầu của tác phẩm Đường Lên Núi Cát Minh, được tăng gấp đôi nơi nét tăm tối của Đêm Dày để rồi cuối cùng triển nở trong ánh sáng nồng nàn của Ca Khúc Tâm Linh.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)