Ca Khúc Tâm Linh - Thánh Gioan Thánh Giá - Dẫn vào Ca Khúc Tâm Linh (tiếp theo)

 

THÁNH GIOAN THÁNH GIÁ

Toàn văn sưu tập các tác phẩm

Quyển 4

CA KHÚC TÂM LINH

DẪN VÀO CA KHÚC TÂM LINH (tiếp theo)

+ Ca Khúc Tâm Linh diễn tả thời kỳ đính hôn và hôn lễ.

Ngọn Lửa Tình Nồng sẽ tiếp nối Ca Khúc Tâm Linh, phân biệt rõ thời đính hôn và cuộc linh phối. Giữa lời thề son sắt của thời đính hôn với sự thông truyền và hiệp nhất giữa đôi bên được thể hiện trong hôn phối, có một sự khác biệt không sao giản lược được.

Giáo huấn của thánh Gioan Thánh Giá quả là một giáo huấn nghiêm túc. Thánh nhân không bao giờ tỏ ra bất nhất trong những điểm chính yếu. Ngài không phải là người chủ của học thuyết này, cũng như nhà vật lý không phải là người chủ của định luật dãn nở các vật thể. Cả hai đều nghiêng mình trước một thực tế vượt lên trên bản thân họ, một thực tế mà họ chỉ là chứng nhân. Đôi lúc họ có thể thay đổi cách diễn tả hoặc vận dụng những lối khác nhau để trình bày cùng một thực tế, nhưng luôn luôn họ vẫn là những đầy tớ của một chân lý đã có sẵn trước họ và không lệ thuộc vào họ.

Không gì đánh động hơn là tính cố định của học thuyết thánh Gioan Thánh Giá. Ngài đã viết trong những điều kiện thật khác nhau, vào những giai đoạn khác nhau của đời ngài, cho những đối tượng khác nhau, khi thì viết cho tu sĩ, khi thì viết cho người đời, và dùng những cách triển khai khác nhau để nói về cùng một mức độ đời sống tâm linh, thế mà những quả quyết chính yếu trên những điểm quan trọng của học thuyết ngài vẫn luôn luôn y hệt. Đúng là cả một khoa học về đời sống bên trong, cả một khoa học về những con đường dẫn dắt các linh hồn đến với Thiên Chúa, mà vị thầy của khoa học này, cả ngài nữa, cũng chỉ là “đầy tớ của Lời”. Ta cần phải đọc những điều ngài quả quyết với cùng một sự trân trọng như sự trân trọng của chính ngài khi viết ra những điều ấy.

+ Hành trình của Ca Khúc Tâm Linh

Thật ái ngại khi đưa tác phẩm Ca Khúc Tâm Linh ra phân tích bởi làm thế khác nào định mốc cho đường bay của một cánh chim. Tuy nhiên dù sao cũng có thể chỉ ra những chặng đường chính yếu nơi đường bay ấy. Đường đi của Ca Khúc Tâm Linh gồm hai đợt chuyển động lớn lần lượt đạt tới đỉnh điểm nơi ca khúc 13 và rồi nơi ca khúc 22.

Đợt chuyển động thứ nhất phát xuất từ tiếng kêu khẩn thiết mở màn cho Bài Thơ. Chuyển động diễn tiến thật nhịp nhàng khác nào những hợp xướng của Bach. Suốt 12 ca khúc đầu vang lên niềm khắc khoải của linh hồn khát mong được nhìn thấy Thiên Chúa. Khắc khoải càng lúc càng dâng cao cực điểm (mặc dù có chùng lại đôi chút nơi phần luận bàn thêm thắt nơi các ca khúc 3, 4, 5), và có thể nói, đã nổ tung khi bất thình lình được Đức Tình quân đoái nhận: điều này diễn ra nơi phần đầu của ca khúc 13. Thế rồi là những niềm hân hoan trải dài qua suốt 8 ca khúc kế tiếp nơi diễn ra mọi nét rạng rỡ của cuộc đính hôn tâm linh: nào là những cuộc thăm viếng, những ơn này lộc nọ, những đồ trang sức Đấng Chí Ái tặng ban cho linh hồn. Ngài xử sự với linh hồn thật bình đẳng, dù vẫn chưa đạt tới sự bình đẳng như trong hôn nhân. Khát mong, đoái nhận, hỉ hoan. Đó là ba thời kỳ rất cách biệt trong suốt cuộc chuyển động đầu tiên của Ca Khúc Tâm Linh.

Nơi ca khúc 16 và 17 người ta có cảm giác cuộc chuyển động bắt nhịp trở lại. Chắc chắn không còn nữa khổ đau, càng không còn nữa khắc khoải. Mà chỉ còn một tí xíu gì đó chưa được toại lòng thỏa dạ. Hạnh phúc của cuộc đính hôn ngóng đến sự trao ban trọn vẹn và quyết liệt hơn. Việc khẩn nài Chúa Thánh Thần nơi ca khúc 17 đánh dấu đỉnh cao của cuộc tiến lên lần này.

Sự hiệp nhất hoàn toàn được thực hiện nơi ca khúc 22: Tân nương và Tân lang chỉ là một trong tinh thần và tình yêu của Thiên Chúa.

19 ca khúc cuối của Ca Khúc Tâm Linh khai triển những đặc tính của sự hiệp nhất toàn diện này, sự kết hợp cao vời nhất mà người ta có thể mơ ước ở trần gian này. Linh hồn không ngừng nhận biết càng lúc càng sâu về các mầu nhiệm bất tận của Đức Kitô. Sau khi được hoàn toàn ổn định, linh hồn đạt tới sự bình an hoàn toàn ngay trong những chuyển động sơ khởi của nó, đạt tới niềm vui của thứ tình yêu hoàn toàn bình đẳng trong cô tịch tuyệt đối. Linh hồn tìm lại được sự ngây thơ trong trắng khi phần nhục cảm không hề dấy loạn nữa...

Vào đầu ca khúc 22, chẳng còn mấy niềm say mê thứ luận lý trừu tượng như nơi hai tác phẩm trước, Cha Thánh Gioan đã nêu lên một kiểu phân đoạn mà thoạt nhìn như có vẻ khác biệt.

- Nguyên tác của Thánh GIOAN THÁNH GIÁ. Bản dịch của NGUYỄN UY NAM và Lm. TRĂNG THẬP TỰ.

(Còn tiếp)